Analizator portfela inwestycyjnego

Analizator portfela inwestycyjnego

Analizator portfela inwestycyjnego liczy oczekiwany roczny zwrot jako średnią ważoną zwrotów aktywów, szacuje zmienność i pokazuje, jak struktura portfela rozjedzie się po latach bez rebalansu. Dla portfela 50% akcji (8%), 30% obligacji (4%), 10% złota (6%) i 10% gotówki (2%) oczekiwany zwrot wynosi 6,00% rocznie, a już po 6 latach udział akcji odbiega od celu o ponad 5 punktów procentowych.

Jak wprowadzać dane

Każda linia to jedno aktywo w formacie nazwa; alokacja; zwrot %; ryzyko %, np. Akcje globalne; 50; 8; 16. Alokacja to udział w portfelu, zwrot to oczekiwany roczny zwrot, a ryzyko to roczna zmienność, czyli odchylenie standardowe stóp zwrotu. Liczby możesz pisać z przecinkiem (7,5). Portfel musi mieć od 2 do 20 pozycji.

Alokacje powinny sumować się do 100%, ale kalkulator normalizuje wartości, a kafelek „Suma alokacji” zaznacza, gdy suma jest inna. Pozostałe pola to horyzont (liczba całkowita od 1 do 50 lat), próg dryfu (od 0,5 do 50 p.p., domyślnie 5) i opcjonalna wartość portfela w złotych. Po podaniu kwoty tabela pokazuje wartość każdego aktywa dziś i na koniec horyzontu oraz ile sprzedać lub dokupić; bez kwoty wynik jest wyrażony jako procentowy wzrost.

Na start możesz wczytać przykładowy portfel: konserwatywny (70% obligacji), zbalansowany (50/30/10/10) albo agresywny (same akcje i 10% kryptowalut). Ich zwroty i ryzyka to założenia orientacyjne, nie prognozy.

Dryf i rebalans

Po latach aktywa rosną w różnym tempie, więc udziały się zmieniają. Dryf to różnica między udziałem aktywa po latach a jego alokacją docelową, w punktach procentowych. Gdy dryf któregokolwiek aktywa osiągnie próg (typowo 5 p.p.), analizator oznacza rebalans jako potrzebny: sprzedajesz część tego, co urosło, i dokupujesz to, co zostało w tyle. To mechanicznie wymusza „kupowanie tanio, sprzedawanie drogo” i przywraca zaplanowany poziom ryzyka.

Jak analizator przelicza portfel

Z każdego wiersza powstaje waga, czyli alokacja danego aktywa podzielona przez sumę wszystkich alokacji. Dzięki temu możesz wpisać udziały w dowolnej skali, np. 5, 3, 1, 1, a narzędzie samo przeliczy je na 50%, 30%, 10% i 10%.

Oczekiwany zwrot portfela to suma iloczynów wag i zwrotów poszczególnych aktywów. Ryzyko portfela to średnia ważona ryzyka z wierszy, bez korelacji i macierzy kowariancji. Taka średnia jest górną granicą: akcje, obligacje i złoto rzadko spadają jednocześnie i w tym samym stopniu, więc rzeczywista zmienność zdywersyfikowanego portfela jest zwykle niższa. Narzędzie opisuje wynik jako niską zmienność (poniżej 8%), umiarkowaną (8–15%) lub wysoką (od 15%).

Dla wybranego horyzontu analizator liczy wartość przyszłą każdego aktywa: waga × (1 + zwrot)^lata. Nowe udziały wynikają z podzielenia tych wartości przez wartość całego portfela, a dryf to nowy udział minus alokacja docelowa. Osobno wyszukiwany jest pierwszy rok, w którym dryf dowolnego aktywa osiąga próg (sprawdzane do 100 lat).

Wynik porównuje dwie strategie: kup i trzymaj oraz coroczny rebalans do celu. W drugiej portfel co roku rośnie dokładnie o oczekiwany zwrot ważony, więc wartość końcowa to kwota × (1 + zwrot ważony)^lata. Przy stałych stopach zwrotu wariant bez rebalansu zawsze kończy wyżej, bo coraz większą część portfela stanowi najszybciej rosnące aktywo, ale kosztem wyższej zmienności. Analizę skopiujesz przyciskiem „Kopiuj wynik”.

Przykład krok po kroku: portfel 50/30/10/10 po 10 latach

1. Dane wejściowe (domyślny przykład w narzędziu): akcje 50%, zwrot 8%, ryzyko 16%; obligacje 30%, 4%, 5%; złoto 10%, 6%, 15%; gotówka 10%, 2%, 0%. Wartość portfela 100 000 zł, horyzont 10 lat, próg dryfu 5 p.p.
2. Oczekiwany zwrot: 0,5 × 8 + 0,3 × 4 + 0,1 × 6 + 0,1 × 2 = 6,00% rocznie. Zmienność: 0,5 × 16 + 0,3 × 5 + 0,1 × 15 + 0,1 × 0 = 11,00%, czyli umiarkowana.
3. Wartość początkowa wynika wprost z alokacji: akcje 50 000 zł, obligacje 30 000 zł, złoto 10 000 zł, gotówka 10 000 zł.
4. Wartość po 10 latach z procentu składanego: akcje 50 000 × 1,08^10 = 107 946,25 zł; obligacje 30 000 × 1,04^10 = 44 407,33 zł; złoto 10 000 × 1,06^10 = 17 908,48 zł; gotówka 10 000 × 1,02^10 = 12 189,94 zł.
5. Suma bez rebalansu to 182 452,00 zł, czyli +82,45% (średnio 6,20% rocznie). Przy corocznym rebalansie: 100 000 × 1,06^10 = 179 084,77 zł.
6. Nowe udziały: akcje 59,16%, obligacje 24,34%, złoto 9,82%, gotówka 6,68%. Dryf: +9,2 p.p., −5,7 p.p., −0,2 p.p. i −3,3 p.p. Próg przekraczają akcje i obligacje, a pierwszy raz dzieje się to po 6 latach (akcje mają wtedy 55,6%).
7. Powrót do 50/30/10/10 na koniec horyzontu: sprzedajesz akcje za 16 720,25 zł i za te pieniądze dokupujesz obligacje (10 328,27 zł), złoto (336,72 zł) i gotówkę (6 055,26 zł). Suma sprzedaży równa się sumie zakupów.

Tabela referencyjna: wejście i wynik po 10 latach

Różnica 3 367,23 zł to cena utrzymania profilu ryzyka: bez rebalansu portfel po 10 latach jest bardziej akcyjny, niż zakładał plan.

Jak używać analizatora w praktyce

• Przyjmij realne założenia zwrotu. Zwroty z najlepszego roku albo cele życzeniowe zawyżą wynik; dla akcji, obligacji, złota i gotówki użyj długoterminowych średnich, które potrafisz uzasadnić.
• Próg dryfu dobierz do swojej tolerancji na odchylenia. Niższy oznacza częstsze rebalanse i więcej transakcji, wyższy – rzadsze korekty i mniejsze koszty.
• Rebalansuj wpłatami, jeśli to możliwe. Nowe środki kieruj do aktywów poniżej celu (w przykładzie: obligacji i gotówki), zamiast sprzedawać to, co urosło. Ograniczasz w ten sposób liczbę transakcji i podatek od zysków.
• Po zmianie wag przelicz portfel ponownie. Rebalans zmienia nie tylko udziały, ale też oczekiwany zwrot i zmienność całości.

Ograniczenia analizatora

• Stałe stopy zwrotu. Model zakłada te same zwroty i ryzyko przez cały okres, a w rzeczywistości wyniki zmieniają się z roku na rok.
• Brak inflacji, podatków i kosztów. Wyniki są nominalne. Aby ocenić realny zysk, wpisz zwroty realne (po odjęciu inflacji) albo skoryguj wynik osobno.
• Jedna pula zamiast rachunków. Narzędzie nie pokaże, czy rebalans da się zrobić na IKE, IKZE, OIPE czy zwykłym rachunku maklerskim bez skutków podatkowych.
• Tylko proporcje, bez oceny instrumentów. Płynność, opłaty funduszy, spready i ryzyko emitenta pozostają poza modelem. To kalkulator do planowania alokacji, a nie rekomendacja inwestycyjna.