Oznaczenia stopów aluminium — dekoder
Wpisz np. EN AW-6082-T6 albo 3003 H14: co oznacza seria stopu, główny dodatek i stan umocnienia według norm EN 573 i EN 515.
-
1Wprowadź dane
Wpisz treść, wklej tekst lub załaduj plik z dysku. -
2Kliknij przycisk
Narzędzie natychmiast przetworzy Twoje dane w przeglądarce. -
3Pobierz wynik
Skopiuj gotowy tekst lub zapisz plik na urządzeniu.
return "Wynik gotowy w 0.1s";
}
Np. EN AW-6082-T6, 5754 H22, 1050A-O, 6061-T651 albo zapis chemiczny: AlMg3 H22, AlSi1MgMn T6. Wielkość liter i spacje nie mają znaczenia.
Oznaczenie
Stop z manganem, umocniony zgniotem do ½ twardości.
| Seria | seria 3xxx — stopy z manganem |
| Główny dodatek | mangan (Mn) |
| Stan H14 | H1 — tylko umocniony zgniotem. Druga cyfra 4 — ½ twardości (półtwardy). |
Jak czytać oznaczenie stopu aluminium
Oznaczenie wyrobu z aluminium do przeróbki plastycznej składa się z dwóch części: numeru stopu według PN-EN 573 (np. EN AW-3003, gdzie „A” to aluminium, a „W” — wyroby przerabiane plastycznie, ang. wrought) i oznaczenia stanu według PN-EN 515 (np. H14 albo T6), które mówi, jak materiał został umocniony.
| Seria | Główny dodatek | Umocnienie | Przykłady | Typowe zastosowania |
|---|---|---|---|---|
| 1xxx | Al ≥ 99,00% | umacniane zgniotem (H) | 1050A, 1200, 1235 | folie, przewody, wymienniki ciepła |
| 2xxx | miedź (Cu) | utwardzanie wydzieleniowe (T) | 2017A, 2024 | lotnictwo, części maszyn |
| 3xxx | mangan (Mn) | umacniane zgniotem (H) | 3003, 3005, 3103 | puszki, wymienniki ciepła, dachy |
| 4xxx | krzem (Si) | zwykle nieutwardzalne | 4043, 4343, 4045 | spoiwa, lutowiny, warstwy platerujące |
| 5xxx | magnez (Mg) | umacniane zgniotem (H) | 5005, 5754, 5083 | konstrukcje morskie, zbiorniki, karoserie |
| 6xxx | magnez i krzem | utwardzanie wydzieleniowe (T) | 6060, 6063, 6082 | profile wyciskane, konstrukcje |
| 7xxx | cynk (Zn) | utwardzanie wydzieleniowe (T) | 7020, 7075 | lotnictwo, sport, elementy obciążone |
| 8xxx | inne (Fe+Si, Li…) | zależnie od stopu | 8011, 8079 | folie opakowaniowe, zamknięcia |
Numer stopu a oznaczenie chemiczne (PN-EN 573-2)
Oprócz numeru norma dopuszcza oznaczenie symbolami chemicznymi: po „Al” podaje się główne dodatki z zawartością w procentach, np. EN AW-5754 [AlMg3] to stop z ok. 3% magnezu. Dekoder rozpoznaje oba zapisy.
| Numer (EN 573-1) | Oznaczenie chemiczne (EN 573-2) | Pełny zapis |
|---|---|---|
| 1050A | Al99,5 | EN AW-1050A [Al99,5] |
| 1200 | Al99,0 | EN AW-1200 [Al99,0] |
| 1235 | Al99,35 | EN AW-1235 [Al99,35] |
| 2024 | AlCu4Mg1 | EN AW-2024 [AlCu4Mg1] |
| 3003 | AlMn1Cu | EN AW-3003 [AlMn1Cu] |
| 3005 | AlMn1Mg0,5 | EN AW-3005 [AlMn1Mg0,5] |
| 3103 | AlMn1 | EN AW-3103 [AlMn1] |
| 4343 | AlSi7,5 | EN AW-4343 [AlSi7,5] |
| 5005 | AlMg1(B) | EN AW-5005 [AlMg1(B)] |
| 5052 | AlMg2,5 | EN AW-5052 [AlMg2,5] |
| 5083 | AlMg4,5Mn0,7 | EN AW-5083 [AlMg4,5Mn0,7] |
| 5754 | AlMg3 | EN AW-5754 [AlMg3] |
| 6060 | AlMgSi | EN AW-6060 [AlMgSi] |
| 6061 | AlMg1SiCu | EN AW-6061 [AlMg1SiCu] |
| 6063 | AlMg0,7Si | EN AW-6063 [AlMg0,7Si] |
| 6082 | AlSi1MgMn | EN AW-6082 [AlSi1MgMn] |
| 7020 | AlZn4,5Mg1 | EN AW-7020 [AlZn4,5Mg1] |
| 7075 | AlZn5,5MgCu | EN AW-7075 [AlZn5,5MgCu] |
| 8011 | AlFeSi | EN AW-8011 [AlFeSi] |
| 8079 | AlFe1Si | EN AW-8079 [AlFe1Si] |
Stany umocnione zgniotem (H)
Pierwsza cyfra po H mówi, jak uzyskano stan (1 — sam zgniot, 2 — zgniot i częściowe wyżarzanie, 3 — zgniot i stabilizowanie, 4 — zgniot i wygrzanie przy lakierowaniu). Druga cyfra to stopień umocnienia: 2 — ¼, 4 — ½, 6 — ¾, 8 — pełna twardość, 9 — ekstratwardy.
| Stan | Znaczenie |
|---|---|
| H12 | ¼ twardości, tylko zgniot |
| H14 | ½ twardości, tylko zgniot |
| H16 | ¾ twardości, tylko zgniot |
| H18 | twardy, tylko zgniot |
| H19 | ekstratwardy |
| H22 | ¼ twardości, zgniot + częściowe wyżarzanie |
| H24 | ½ twardości, zgniot + częściowe wyżarzanie |
| H26 | ¾ twardości, zgniot + częściowe wyżarzanie |
| H32 | ¼ twardości, zgniot + stabilizowanie |
| H34 | ½ twardości, zgniot + stabilizowanie |
| H44 | ½ twardości, zgniot + lakierowanie |
| H111 | wyżarzony, lekko umocniony |
| H112 | lekko umocniony na gorąco |
| H116 | stopy 5xxx, odporność na korozję |
Stany utwardzane cieplnie (T)
Stany T dotyczą stopów utwardzalnych wydzieleniowo (2xxx, 6xxx, 7xxx). Cyfra po T opisuje przebieg obróbki cieplnej, a dalsze cyfry — odmiany, np. odprężanie przez rozciąganie (…51). Stan O to materiał wyżarzony, F — surowy (po wytworzeniu), W — przesycony, niestabilny.
| Stan | Znaczenie |
|---|---|
| T1 | chłodzony po obróbce na gorąco, starzony naturalnie |
| T3 | przesycony, zgniot, starzony naturalnie |
| T4 | przesycony, starzony naturalnie |
| T5 | chłodzony po obróbce na gorąco, starzony sztucznie |
| T6 | przesycony, starzony sztucznie |
| T64 | T6 z niższą wytrzymałością, lepsza giętność |
| T651 | T6 + odprężanie rozciąganiem |
| T7 | przesycony, przestarzony |
| T8 | przesycony, zgniot, starzony sztucznie |
Oceń to narzędzie:
Powiązane narzędzia
Inne narzędzia, które mogą Ci się przydać
Podaj dalej
Komuś też się przyda?
Wyślij znajomemu link. Otworzy narzędzie od razu, bez konta i bez opłat.
Dekoder oznaczeń stopów aluminium tłumaczy zapis typu EN AW-3003-H14 albo 6082-T6 na zwykły język: do jakiej serii należy stop, jaki ma główny dodatek, czy umacnia się go zgniotem czy obróbką cieplną i co dokładnie oznacza stan materiału.
Numer stopu według EN 573
Stopy aluminium do przeróbki plastycznej oznacza się czterema cyframi z przedrostkiem EN AW („A” — aluminium, „W” — wyroby przerabiane plastycznie). Pierwsza cyfra to seria, czyli główny dodatek stopowy. Druga cyfra mówi o modyfikacji stopu (0 — stop pierwotny). W serii 1xxx dwie ostatnie cyfry podają czystość: 1050 to aluminium 99,50%, a 1200 — 99,00%. Litera na końcu (np. 1050A) oznacza odmianę o nieco innym składzie.
Stany według EN 515
Po numerze stopu podaje się stan: F — surowy, O — wyżarzony (najmiększy), H — umocniony zgniotem, W — przesycony (niestabilny), T — utwardzony cieplnie. Stany H stosuje się do stopów nieutwardzalnych wydzieleniowo (1xxx, 3xxx, 5xxx, a w praktyce też 8xxx), a stany T — do utwardzalnych (2xxx, 6xxx, 7xxx). Narzędzie ostrzega, gdy stan nie pasuje do serii.
H14 czy H24 — czym się różnią
Oba stany mają podobną wytrzymałość („½ twardości”), ale powstają inaczej. H14 uzyskuje się samym walcowaniem na zimno do pożądanej twardości. H24 to materiał walcowany mocniej, a potem częściowo wyżarzony — ma zwykle nieco lepszą plastyczność (wydłużenie) przy tej samej klasie twardości, co pomaga przy gięciu i tłoczeniu. H34 to wariant stabilizowany, stosowany w stopach z magnezem.
T6, T651 i T5
T6 to przesycanie i sztuczne starzenie — najczęstszy stan wysokiej wytrzymałości stopów 6xxx i 7xxx. Końcówka 51 (T651) oznacza dodatkowe odprężenie przez rozciąganie, które zmniejsza naprężenia własne i odkształcenia przy obróbce skrawaniem płyt. T5 to starzenie sztuczne profili chłodzonych prosto z prasy, bez osobnego przesycania — typowe dla 6060 i 6063.
Normy
- PN-EN 573-1 — numeryczny system oznaczania (EN AW-3003),
- PN-EN 573-2 — system symboli chemicznych (EN AW-AlMn1Cu),
- PN-EN 573-3 — skład chemiczny i postać wyrobów,
- PN-EN 515 — oznaczenia stanów (F, O, H, W, T),
- PN-EN 485-2 i PN-EN 755-2 — właściwości mechaniczne blach i taśm oraz profili wyciskanych w danym stanie.
Dekoder przyjmuje oba zapisy: numeryczny (6082-T6) i chemiczny (AlSi1MgMn T6).
Najczęściej zadawane pytania
Co oznacza H14 w aluminium?
Stan umocniony samym zgniotem (walcowaniem na zimno) do ½ twardości. Pierwsza cyfra 1 = tylko zgniot, druga 4 = półtwardy.
Co oznacza T6 w aluminium?
Stop przesycony i starzony sztucznie — stan wysokiej wytrzymałości stopów utwardzalnych wydzieleniowo, np. 6082-T6.
Czym różni się H14 od H24?
H14 to sam zgniot do ½ twardości, H24 — mocniejszy zgniot i częściowe wyżarzanie do tej samej klasy twardości, zwykle z lepszą plastycznością.
Co oznacza EN AW?
EN — norma europejska, A — aluminium, W — wyroby przerabiane plastycznie (wrought), np. blachy, taśmy, profile.
Co oznacza stan O?
Materiał wyżarzony: najmiększy i najbardziej plastyczny, używany do głębokiego tłoczenia i gięcia.
Co oznacza 1050 w oznaczeniu aluminium?
Seria 1xxx, czyli aluminium techniczne; 50 oznacza czystość co najmniej 99,50%.