Jak się pisze „wzięła”? Poprawna pisownia słowa
Poprawnie: „wzięła” (nie „wzieła”). Piszemy przez „ę” — „wzięła”, nie „wzieła”.
-
1Wprowadź dane
Wpisz treść, wklej tekst lub załaduj plik z dysku. -
2Kliknij przycisk
Narzędzie natychmiast przetworzy Twoje dane w przeglądarce. -
3Pobierz wynik
Skopiuj gotowy tekst lub zapisz plik na urządzeniu.
return "Wynik gotowy w 0.1s";
}
Reguła
Forma przeszła rodzaju żeńskiego: „wzięła” — z „ę”.
Dlaczego tak?
„Wzięła” (ona) piszemy przez „ę”, mimo że w wymowie często słychać „e” lub „en”. Błędne są zapisy „wzieła” i „wziena”. To forma czasownika „wziąć”; w rodzaju męskim mamy „wziął”, w liczbie mnogiej „wzięli”, „wzięły”.
Przykłady użycia
- Wzięła parasol i wyszła.
- Wzięła sprawy w swoje ręce.
Sprawdź też inne hasła
Oceń to narzędzie:
Powiązane narzędzia
Inne narzędzia, które mogą Ci się przydaćJak się pisze: „wzięła” czy „wzioła”? Poprawna pisownia formy żeńskiej
Jedyną poprawną formą zapisu tego słowa w rodzaju żeńskim czasu przeszłego jest **„wzięła”** (pisane z użyciem litery „ę”). Zapis „wzioła” lub „wzięła” bez polskich znaków to poważne błędy ortograficzne.
Słowo **„wzięła”** to forma 3. osoby liczby pojedynczej czasu przeszłego rodzaju żeńskiego od czasownika „wziąć”. Ze względu na specyficzną wymowę, w której nosowe „ę” w połączeniu ze spółgłoską „ł” ulega częściowemu ubezdźwięcznieniu i brzmi zbliżenie do [wźeła] lub [wźoła], w piśmie pojawia się mnóstwo błędów. Nasz słownik online pomoże Ci poznać reguły oboczności samogłoskowych, które decydują o poprawnym zapisie tego wyrazu.
Reguła gramatyczna: Oboczności nosowe w czasie przeszłym
W języku polskim czasowniki zakończone w bezokoliczniku na **„-ąć”** (np. *wziąć*, *zacząć*, *napiąć*) charakteryzują się specyficzną odmianą w czasie przeszłym. Dochodzi w nich do tzw. **oboczności samogłosek nosowych** (wymiany „ą” na „ę” w zależności od rodzaju gramatycznego):
- Rodzaj męski (z literą „ą”): W formach rodzaju męskiego występuje samogłoska **„ą”**:
- ja wzi**ą**łem
- ty wzi**ą**łeś
- on wzi**ą**ł
- Rodzaj żeński i nijaki (z literą „ę”): W formach rodzaju żeńskiego i nijakiego samogłoska „ą” wymienia się na **„ę”**:
- ja wzi**ę**łam
- ty wzi**ę**łaś
- ona wzi**ę**ła
- ono wzi**ę**ło
Zjawisko to jest w pełni systemowe. Taka sama wymiana zachodzi w innych czasownikach o podobnej budowie, np. *zacząć* → *zaczął* (rodzaj męski) vs *zaczęła* (rodzaj żeński). Próba zapisu „wzioła” wynika z błędnego przeniesienia brzmienia męskiej formy „wziął” [wźoł] do formy żeńskiej.
Tabela odmiany czasownika „wziąć” w czasie przeszłym
Poniższa tabela przedstawia pełną odmianę czasownika w czasie przeszłym z zaznaczeniem oboczności nosowych:
| Osoba | Rodzaj męski (wymiana na „ą”) | Rodzaj żeński (wymiana na „ę”) | Rodzaj nijaki (wymiana na „ę”) |
|---|---|---|---|
| 1. os. (Ja) | wziąłem | wzięłam | - |
| 2. os. (Ty) | wziąłeś | wzięłaś | - |
| 3. os. (On/Ona/Ono) | wziął | wzięła | wzięło |
Przykłady użycia słowa „wzięła” w zdaniach
- Anna **wzięła** głęboki oddech i zaczęła swoje przemówienie przed publicznością.
- Siostra **wzięła** klucze od samochodu i pojechała na zakupy do centrum handlowego.
- Firma **wzięła** udział w prestiżowych targach technologicznych w Berlinie.
- Ona **wzięła** pod uwagę moje zdanie, co bardzo mnie ucieszyło.
- Kotka **wzięła** w pyszczek swoje małe i przeniosła je w bezpieczne miejsce.
Często zadawane pytania (FAQ)
Dlaczego ludzie piszą „wzioła” zamiast „wzięła”?
Błąd ten wynika z fonetyki. Forma męska wziął jest wymawiana jako [wźoł], ze słyszalnym dźwiękiem „o”. Ludzki słuch ma tendencję do tworzenia analogii, przez co niektórzy próbują wymawiać formę żeńską jako [wźoła] i zapisywać ją jako „wzioła”. Z punktu widzenia gramatyki jest to jednak poważny błąd ortograficzny.
Jak brzmi forma liczby mnogiej dla kobiet: „wzięłyśmy” czy „wziołyśmy”?
Poprawna forma to oczywiście wzięłyśmy (dla 1. osoby) oraz wzięły (dla 3. osoby liczby mnogiej rodzaju niemęskoosobowego). Wszystkie formy liczby mnogiej (zarówno wzięli, jak i wzięły) piszemy z użyciem litery „ę”.
Czy reguła wymiany „ą” na „ę” dotyczy też słowa „zaczęła”?
Tak, to ta sama reguła gramatyczna. Czasownik zacząć odmienia się w czasie przeszłym jako: zaczął (rodzaj męski, z literą „ą”) oraz zaczęła (rodzaj żeński, z literą „ę”). Zapis „zaczęła” (lub błędny „zaczioła”) podlega dokładnie tym samym prawom językowym.
Jak najłatwiej zapamiętać, że w formie „wzięła” piszemy „ę”?
Skojarz to ze słowem wzięcie (np. „mieć wzięcie”). W słowie „wzięcie” wyraźnie słyszymy i piszemy literę „ę”. Ponieważ oba słowa należą do tej samej rodziny wyrazów, zachowują tę samą pisownię rdzenia.
Czy dopuszczalna jest wymowa [wźeła] zamiast [wźęła]?
We współczesnym języku polskim dopuszczalne jest tzw. zanikanie nosowości samogłosek nosowych na końcu wyrazów oraz przed spółgłoskami płynnymi (takimi jak „ł”). Wymowa [wźeła] (z czystym „e”) jest powszechna i w pełni akceptowana w starannej polszczyźnie mówionej. Jednak w piśmie bezwzględnie musimy zachować literę ę.