Jak się pisze „który”? Poprawna pisownia słowa
Poprawnie: „który” (nie „ktury”). Piszemy przez „ó” — „który”, nie „ktury”.
-
1Wprowadź dane
Wpisz treść, wklej tekst lub załaduj plik z dysku. -
2Kliknij przycisk
Narzędzie natychmiast przetworzy Twoje dane w przeglądarce. -
3Pobierz wynik
Skopiuj gotowy tekst lub zapisz plik na urządzeniu.
return "Wynik gotowy w 0.1s";
}
Reguła
Zaimek „który” piszemy przez „ó”.
Dlaczego tak?
Zaimek „który” (oraz „która”, „które”, „którzy”) piszemy przez „ó”. Zapis przez „u” („ktury”) jest błędem. To pisownia, której nie da się wyjaśnić wymianą — trzeba ją zapamiętać, podobnie jak w „góra” czy „wróbel”.
Przykłady użycia
- Który autobus jedzie do centrum?
- To dzień, w którym wszystko się zmieniło.
Sprawdź też inne hasła
Oceń to narzędzie:
Powiązane narzędzia
Inne narzędzia, które mogą Ci się przydaćJak się pisze: „który” czy „ktury”? Zasady ortograficzne
Jedyną poprawną formą zapisu tego zaimka jest pisownia przez „ó” zamknięte – **„który”**. Zapis „ktury” jest rażącym błędem ortograficznym.
Zaimek pytający i względny **„który”** to jedno z najczęściej używanych słów w języku polskim. Służy do wskazywania konkretnej osoby, rzeczy lub zjawiska z większego zbioru, a także do łączenia zdań składowych. Ponieważ litery „ó” oraz „u” wymawiamy w identyczny sposób (dźwięk [u]), słowo to jest częstym źródłem wątpliwości ortograficznych. Nasz słownik online pomoże Ci zrozumieć, dlaczego pisownia przez „ó” jest jedyną właściwą.
Reguła historyczna: Dlaczego piszemy „który” przez „ó”?
W języku polskim pisownię literą **„ó”** najłatwiej uzasadnić regułą wymiany na *o*, *e* lub *a* w wyrazach pokrewnych (np. *wóz* → *wozy*). Niestety, w przypadku wyrazu **„który”** ta zasada nie ma zastosowania, ponieważ słowo to nie wymienia się w ten sposób. Pisownia ta ma charakter **historyczny**:
- W dawnej polszczyźnie samogłoska oznaczana dzisiaj jako „ó” była tzw. **samogłoską pochyloną** (brzmiącą pośrednio między o a u).
- Słowo „który” wywodzi się z języka prasłowiańskiego (forma *kotorъjь*), w którym występowało krótkie „o”. W procesie rozwoju języka polskiego dźwięk ten uległ wzdłużeniu zastępczemu i pochyleniu, co ortografia do dziś oznacza jako **„ó”**.
- Wszelkie formy pochodne i zaimki powiązane etymologicznie również piszemy przez „ó” (np. *którędy*, *niektóry*, *którykolwiek*).
Deklinacja (odmiana) zaimka „który” przez przypadki
Zaimek „który” odmienia się przez przypadki, liczby oraz rodzaje. Poniższa tabela przedstawia odmianę dla rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej i mnogiej:
| Przypadek | Liczba pojedyncza (rodzaj męski) | Liczba mnoga (męskoosobowy) |
|---|---|---|
| Mianownik (M.) | który (np. chłopak) | którzy (np. chłopcy) |
| Dopełniacz (D.) | którego | których |
| Celownik (C.) | któremu | którym |
| Biernik (B.) | którego / który | których / które |
| Narzędnik (N.) | którym | którymi |
| Miejscownik (Ms.) | o którym | o których |
| Wołacz (W.) | o który! | o którzy! |
Przykłady użycia słowa „który” w zdaniach
Oto przykłady poprawnego użycia zaimka „który” w różnych kontekstach gramatycznych:
- **Który** kierunek studiów planujesz wybrać po zdaniu matury?
- To jest właśnie ten człowiek, o **którym** opowiadałem ci wczoraj.
- Rower, **który** kupiłem w zeszłym tygodniu, okazał się bardzo wygodny.
- Koledzy, z **którymi** pracuję nad projektem, są niezwykle pomocni.
- Nie wiem, **którego** dnia tygodnia odbędzie się planowane szkolenie.
Słowa pochodne pisane przez „ó”
Zapamiętanie pisowni słowa „który” ułatwia świadomość, że cała rodzina wyrazów spokrewnionych dzieli tę samą regułę:
- **niektóry** – np. *Niektóre dzieci wolą owoce zamiast słodyczy.*
- **którykolwiek** – np. *Wybierz którykolwiek z tych projektów.*
- **którędy** – np. *Którędy prowadzi najkrótsza droga na zamek?*
- **półtora-który** (rzadziej używane formy numeryczne).
Często zadawane pytania (FAQ)
Dlaczego słowo „który” piszemy przez „ó”, skoro nie wymienia się na „o”?
Jest to pisownia o charakterze historycznym. Wynika ona z faktu, że w dawnych wiekach w słowie tym wymawiano samogłoskę pochyloną, która powstała z dawnego prasłowiańskiego krótkiego „o”. Choć współcześnie wymowa „ó” oraz „u” zrównała się, tradycja zapisu została zachowana w ortografii.
Czy poprawna jest forma „którzy” czy „kturzy”?
Oczywiście poprawna jest forma którzy. Jest to mianownik liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego zaimka „który”. Ponieważ słowo bazowe piszemy przez „ó”, wszystkie jego formy odmienione zachowują tę samą literę.
Kiedy przed słowem „który” musimy postawić przecinek?
Przecinek przed zaimkiem „który” stawiamy wtedy, gdy wprowadza on zdanie podrzędne (przydawkowe), np. „To jest książka, którą wczoraj kupiłem.”. Jeśli jednak zaimek ten wchodzi w skład wyrażenia przyimkowego, przecinek stawiamy przed przyimkiem, a nie przed „który”, np. „Dom, w którym mieszkam, jest stary.” (przecinek przed w).
Czy istnieją inne zaimki pisane przez „ó”?
Tak, w języku polskim mamy inne zaimki pisane przez „ó”, na przykład zaimek wskazujący ów (oraz jego formy: owa, owe, owego, owym) czy zaimek mój, twój, swój (gdzie „ó” wymienia się na „o” w formach: mojego, twojego, swojego).
Jak ułatwić dzieciom zapamiętanie pisowni słowa „który”?
Najlepszą metodą jest zapamiętanie krótkiego wierszyka ortograficznego lub skojarzenie słowa „który” z pytaniem o drogę: „Którędy?” (oba słowa piszemy przez „ó”). Można też zapamiętać zasadę, że wszystkie pytania o wybór (Który? Która? Które?) zawsze potrzebują „ó” z kreską.