Kalkulator przekroju przewodu

Dobierz przekrój żyły Cu lub Al z prądu albo mocy: spadek napięcia, obciążalność, straty i maksymalna długość trasy.

Bez konta

Bez instalacji

Bezpłatnie

Przejdź do narzędzia

Instrukcja

1

Wprowadź dane
Wpisz treść, wklej tekst lub załaduj plik z dysku.
2

Kliknij przycisk
Narzędzie natychmiast przetworzy Twoje dane w przeglądarce.
3

Pobierz wynik
Skopiuj gotowy tekst lub zapisz plik na urządzeniu.

                                                function runTool() {

                                                  return "Wynik gotowy w 0.1s";

                                                }

Typowe obwody (orientacyjnie)

Instalacja

Rodzaj prądu

Materiał żyły

Napięcie fazowe

1F: 230 V (faza–neutralny), 3F: 400 V (między fazami).

Długość trasy (w jedną stronę)

Przewód powrotny kalkulator uwzględnia sam.

Obciążenie

Prąd obciążenia

Ograniczenia

Dopuszczalny spadek napięcia

Najczęściej przyjmuje się 3%.

Gęstość prądu (maks.)

A/mm²

Dodatkowe, uproszczone kryterium: 1–6 A/mm². Mniej = grubszy przewód.

Temperatura żyły

°C

Ostrożniej: 70 °C (żyła w PVC pod pełnym obciążeniem).

Minimalny przekrój przewodu (orientacyjnie)

2,5 mm²

Spadek napięcia 0,609% przy limicie 3%. Kryterium decydujące: gęstość prądu. Wymagane minimum: 1,667 mm².

Prąd obliczeniowy

10,00 A

Podany prąd

Spadek napięcia

1,40 V

0,609% napięcia

Straty mocy

14,0 W

Ciepło w przewodzie przy pełnym obciążeniu

Maks. długość trasy

49,2 m

Dla 2,5 mm² przy spadku 3%

Obciążalność Iz (B2)

23 A

Zabezpieczenie In między Ib a Iz: 10, 13, 16, 20 A

Odpowiednik AWG

13 AWG

Średnica drutu ≈ 1,78 mm

Porównanie przekrojów dla tych samych danych
Przekrój [mm²]	Spadek [V]	Spadek [%]	Straty [W]	Maks. długość [m]	Obciążalność Iz [A]	Ocena
1,5	2,33	1,01	23,3	29,5	16,5	Za mały: za duża gęstość prądu
2,5	1,40	0,61	14,0	49,2	23	Dobrany
4	0,88	0,38	8,8	78,8	30	Z zapasem
6	0,58	0,25	5,8	118,2	38	Z zapasem
10	0,35	0,15	3,5	197,1	52	Z zapasem

Jak to policzyliśmy (wartości pośrednie)

Wielkość	Wartość
Prąd obliczeniowy Ib	10 A
Rezystywność żyły w 20 °C	0,01750 Ω·mm²/m
Przekrój z gęstości prądu (I / J)	1,667 mm²
Przekrój ze spadku napięcia	0,507 mm²
Przekrój z obciążalności (B2, 30 °C)	1,5 mm²
Wymagany przekrój (największy z trzech)	1,667 mm²
Dobrany przekrój znormalizowany	2,5 mm²
Spadek napięcia dla dobranego przewodu	1,4 V (0,609%)
Rezystancja jednej żyły	0,07 Ω
Straty mocy w przewodzie	14 W

Uwzględniono obciążalność długotrwałą dla ułożenia B2 (przewód w rurce lub listwie), 30°C, bez współczynników korekcyjnych dla grupowania, wyższej temperatury czy ułożenia w izolacji termicznej — w takich warunkach potrzebny bywa większy przekrój. Zabezpieczenie nadprądowe musi być dobrane do przewodu.

Ściąga: obciążalność przewodów miedzianych

Izolacja PVC, ułożenie B2 (rurka lub listwa na ścianie), 30 °C, bez współczynników korekcyjnych
Przekrój	1F (2 obciążone żyły)	3F (3 obciążone żyły)	Średnica drutu	Najbliższy AWG
1,5 mm²	16,5 A	15 A	1,38 mm	15 AWG
2,5 mm²	23 A	20 A	1,78 mm	13 AWG
4 mm²	30 A	27 A	2,26 mm	11 AWG
6 mm²	38 A	34 A	2,76 mm	9 AWG
10 mm²	52 A	46 A	3,57 mm	7 AWG
16 mm²	69 A	62 A	4,51 mm	5 AWG
25 mm²	90 A	80 A	5,64 mm	3 AWG
35 mm²	111 A	99 A	6,68 mm	2 AWG
50 mm²	133 A	118 A	7,98 mm	1/0 AWG
70 mm²	168 A	149 A	9,44 mm	2/0 AWG
95 mm²	201 A	179 A	11,00 mm	3/0 AWG
120 mm²	232 A	206 A	12,36 mm	4/0 AWG

Dla aluminium kalkulator przyjmuje ok. 0,78 tych wartości. Wiązki przewodów, wyższa temperatura otoczenia lub ułożenie w izolacji termicznej obniżają obciążalność.

Jak to liczymy

Przekrój musi spełnić trzy warunki naraz: obciążalność prądową (tabela powyżej), spadek napięcia i gęstość prądu. Spadek liczymy ze wzoru ΔU = k · I · ρ · L / S, gdzie k = 2 dla 1F (faza i neutralny) oraz k = √3 dla 3F, a ρ rośnie z temperaturą żyły. Wybieramy największy wymagany przekrój i zaokrąglamy w górę do znormalizowanego.

ΔU = 2 · 10,00 A · 0,01750 Ω·mm²/m · 10,0 m / 2,5 mm² = 1,40 V

Jaki spadek napięcia przyjąć

W praktyce przyjmuje się zwykle 3% od licznika do odbiornika. Norma PN-HD 60364-5-52 w załączniku informacyjnym podaje 3% dla oświetlenia i 5% dla pozostałych odbiorów w instalacji zasilanej z sieci publicznej. Długie trasy do garażu czy altany często wymagają grubszego przewodu właśnie ze względu na spadek, nie na prąd.

Przewód a zabezpieczenie

Prąd znamionowy wyłącznika nadprądowego In musi leżeć między prądem obciążenia Ib a obciążalnością przewodu Iz: Ib ≤ In ≤ Iz. Grubszy przewód nie pozwala dowolnie zwiększać zabezpieczenia, a za słaby przewód z mocnym wyłącznikiem może się przegrzać. Dla wkładek topikowych warunek jest ostrzejszy.

Typowe pułapki

Dla sieci trójfazowej wpisz napięcie międzyfazowe 400 V, nie 230 V. Długość podaj w jedną stronę. Temperatura 20 °C to przewód zimny: przy 70 °C rezystancja miedzi jest o ok. 20% większa. Tabela B2 nie obejmuje przewodów w ociepleniu, w ziemi ani wiązek, gdzie potrzebny bywa większy przekrój.

Oceń to narzędzie:

Powiązane narzędzia

Inne narzędzia, które mogą Ci się przydać

Podaj dalej

Komuś też się przyda?

Wyślij znajomemu link. Otworzy narzędzie od razu, bez konta i bez opłat.

Kalkulator przekroju przewodu – dobierz żyłę, sprawdź obciążalność i spadek napięcia

Kalkulator przekroju przewodu wyznacza minimalny przekrój żyły dla obwodów jednofazowych 230 V i trójfazowych 400 V. Podajesz prąd albo moc z cos φ, długość trasy w jedną stronę, materiał (miedź lub aluminium), dopuszczalny spadek napięcia, maksymalną gęstość prądu i temperaturę żyły. Wynik to najbliższy przekrój znormalizowany z szeregu 1,5–400 mm² wraz z obciążalnością, rzeczywistym spadkiem napięcia i stratami mocy.

Co oblicza kalkulator przekroju przewodu

Minimalny przekrój S jako największy z trzech warunków: obciążalności długotrwałej, spadku napięcia i gęstości prądu, zaokrąglony w górę do standardowego.
Prąd obliczeniowy Ib, wpisany wprost albo wyliczony z mocy i cos φ.
Spadek napięcia w woltach i procentach oraz maksymalną długość trasy dla dobranego przekroju.
Obciążalność Iz i typowe prądy wyłącznika spełniające warunek Ib ≤ In ≤ Iz.
Straty mocy w żyłach, rezystancję jednej żyły, odpowiednik AWG i średnicę drutu.
Tabelę porównania z przekrojem o stopień mniejszym i trzema większymi.

Przyciski typowych obwodów (oświetlenie, gniazda, bojler, płyta indukcyjna, ładowarka EV) wypełniają pola jednym kliknięciem, a wynik można skopiować jako tekst.

Kluczowe zależności używane w obliczeniach

I = P / (U · cos φ) – obwód jednofazowy

I = P / (√3 · U · cos φ) – obwód trójfazowy

ΔU = 2 · I · ρ · L / S (1F) oraz ΔU = √3 · I · ρ · L / S (3F)

P to moc czynna pobierana z sieci, U w obwodzie 3F to napięcie międzyfazowe, ρ – rezystywność w temperaturze żyły, L – długość trasy w jedną stronę, S – przekrój. Mnożnik 2 odpowiada przewodowi fazowemu i neutralnemu. Wzór uwzględnia tylko rezystancję żył: w instalacjach domowych to wystarcza, przy dużych przekrojach i długich liniach zasilających projektant dolicza też reaktancję.

Wzory bezpośrednie na przekrój z warunku spadku napięcia

S1f = 2 · ρ · L · I / ΔU

S3f = √3 · ρ · L · I / ΔU

ΔU w woltach to ΔU% · U / 100. Do tego dochodzą dwa pozostałe warunki: S ≥ I / J (gęstość prądu J od 1 do 6 A/mm²) oraz obciążalność dla ułożenia B2. Przekrój wymagany to największa z trzech wartości.

Parametry materiałów i wpływ temperatury

Materiał	Rezystywność ρ [Ω·mm²/m] w 20 °C	Współczynnik temperaturowy α [1/°C]	ρ w 70 °C	Uwagi praktyczne
Miedź Cu	0,0175	0,00393	0,02094	Wysoka przewodność, mniejsze przekroje dla tego samego prądu
Aluminium Al	0,0282	0,00429	0,03425	Wymaga większych przekrojów; obciążalność ok. 0,78 miedzi

Rezystywność w temperaturze pracy: ρ(T) = ρ20 · [1 + α · (T − 20 °C)]. Domyślne 20 °C to przewód zimny. Dla żyły w PVC pod pełnym obciążeniem ostrożniej wpisać 70 °C – rezystancja miedzi rośnie wtedy o ok. 20%, a spadek napięcia razem z nią.

Limity spadku napięcia i kryteria doboru

Dopuszczalny spadek napięcia

Załącznik informacyjny PN-HD 60364-5-52 podaje 3% dla oświetlenia i 5% dla pozostałych odbiorów w instalacji zasilanej z sieci publicznej. W praktyce domowej najczęściej przyjmuje się 3% od licznika do odbiornika i to jest wartość domyślna kalkulatora.

Obciążalność długotrwała

Kalkulator przyjmuje ułożenie B2 (rurka lub listwa na ścianie), izolację PVC i 30 °C, bez współczynników korekcyjnych: np. 2,5 mm² Cu to 23 A przy dwóch obciążonych żyłach i 20 A przy trzech. Przewody w ociepleniu, w ziemi lub w wiązkach wymagają większego przekroju.

Kryterium gęstości prądu jest uproszczone i ostrożne. Przy maksymalnych 6 A/mm² przewód 1,5 mm² przechodzi do 9 A, a 2,5 mm² do 15 A, dlatego dla gniazd 16 A wynik to 4 mm². Typowe w polskich instalacjach 1,5 mm² dla oświetlenia 10 A i 2,5 mm² dla gniazd 16 A spełniają warunek obciążalności z tabeli B2; odrzuca je tylko to dodatkowe kryterium.

Jaki przekrój przewodu do typowego obwodu

Wyniki kalkulatora dla gotowych ustawień, przy miedzi, spadku 3%, J = 6 A/mm² i 20 °C:

Obwód	Dane	Prąd Ib	Dobrany przekrój	Spadek napięcia	Decyduje
Oświetlenie 10 A	1F 230 V, 20 m	10 A	2,5 mm²	2,8 V (1,22%)	gęstość prądu
Gniazda 16 A	1F 230 V, 25 m	16 A	4 mm²	3,5 V (1,52%)	gęstość prądu
Bojler 2 kW	1F 230 V, 15 m	8,70 A	1,5 mm²	3,04 V (1,32%)	obciążalność
Płyta indukcyjna 7,4 kW	3F 400 V, 15 m	10,68 A	2,5 mm²	1,94 V (0,49%)	gęstość prądu
Ładowarka EV 11 kW	3F 400 V, 20 m	15,88 A	4 mm²	2,41 V (0,60%)	gęstość prądu

Przykłady obliczeń krok po kroku

Jednofazowe 230 V – oświetlenie LED

P = 1200 W, cos φ = 0,95, L = 35 m, ΔU% = 3%, Cu.

1. I = 1200 / (230 · 0,95) ≈ 5,49 A.

2. ΔU = 3% · 230 V = 6,9 V.

3. S = 2 · 0,0175 · 35 · 5,49 / 6,9 ≈ 0,98 mm².

4. Obciążalność wymaga 1,5 mm² (16,5 A). Wynik: 1,5 mm², spadek ≈ 4,49 V (1,95%), maksymalna długość trasy 53,8 m.

Trójfazowe 400 V – silnik 7,5 kW

7,5 kW z tabliczki to moc na wale. Kalkulator nie ma pola sprawności, więc wpisz moc pobieraną: 7,5 / 0,9 ≈ 8,33 kW. Dalej cos φ = 0,85, L = 60 m, ΔU% = 5%, Cu.

1. I = 8330 / (1,732 · 400 · 0,85) ≈ 14,15 A.

2. S ze spadku = 1,732 · 0,0175 · 60 · 14,15 / 20 ≈ 1,29 mm².

3. Decyduje gęstość prądu: 14,15 / 6 ≈ 2,36 mm². Wynik: 2,5 mm², spadek ≈ 10,29 V (2,57%), Iz = 20 A.

Linia DC 24 V – zasilanie sterowania

Dla dwuprzewodowej linii DC wybierz tryb jednofazowy i „Znam prąd” – wzór jest wtedy taki sam. I = 10 A, L = 20 m, ΔU% = 3%, Cu.

ΔU = 0,03 · 24 = 0,72 V. S = 2 · 0,0175 · 20 · 10 / 0,72 ≈ 9,72 mm². Dobór: 10 mm², spadek 0,7 V (2,92%). Decyduje spadek napięcia, nie prąd.

Zamiennik aluminium zamiast miedzi

Ten sam prąd i długość co powyżej, Al: S = 2 · 0,0282 · 20 · 10 / 0,72 ≈ 15,67 mm², czyli S_Al ≈ S_Cu · 0,0282 / 0,0175. Dobór: 16 mm².

Praktyczne wskazówki doboru przekroju

Długość podawaj w jedną stronę. Wpisanie drogi tam i z powrotem podwoi spadek.
Dla długich tras lub niskich napięć DC spadek napięcia zwykle determinuje przekrój bardziej niż termika. Kafelek „Maks. długość trasy” pokazuje zapas.
Zweryfikuj obciążalność długotrwałą dla wybranego sposobu ułożenia. Zastosuj współczynniki korekcyjne dla temperatury i wiązek.
Zabezpieczenie dobieraj do przewodu: Ib ≤ In ≤ Iz. Grubszy przewód nie uzasadnia dowolnie większego wyłącznika.
W systemach trójfazowych pamiętaj o prądach w przewodzie N przy dużej zawartości harmonicznych.
Powyżej zakresu tabeli (120 mm²) kalkulator nie poda wyniku – taki dobór należy do projektanta.

Najczęstsze pytania – FAQ

Czy długość L liczyć jako jedną drogę czy pętlę?

Wpisujesz długość trasy w jedną stronę. Przewód powrotny uwzględnia mnożnik 2 w obwodzie jednofazowym, a w trójfazowym mnożnik √3.

Co jeśli wynik daje przekrój nietypowy, na przykład 3,1 mm²?

Kalkulator sam zaokrągla w górę do szeregu znormalizowanego, tu do 4 mm². Wartość przed zaokrągleniem widać w szczegółach jako „Wymagany przekrój”.

Jak uwzględnić temperaturę pracy przewodu?

Wpisz ją w pole „Temperatura żyły”. Wyższa temperatura to większy opór i większy spadek napięcia.

Czy aluminium jest bezpieczne w instalacjach wewnętrznych?

W nowych instalacjach mieszkaniowych stosuje się w praktyce miedź, a aluminium głównie w liniach zasilających o większych przekrojach. Wymaga starannej techniki zaciskania i dedykowanych złączek Al lub Al-Cu.

Jak dobrać przewód pod rozruch silnika?

Prąd rozruchowy jest kilkukrotnie większy od znamionowego, a spadek napięcia rośnie w tej samej proporcji. Rozważ większy przekrój lub krótszy odcinek, tak aby spadek napięcia podczas rozruchu nie przekraczał dopuszczalnej wartości dla napędu.

Jaki przekrój przewodu do płyty indukcyjnej?

Dla płyty 7,4 kW na 400 V i trasy 15 m kalkulator podaje 2,5 mm² Cu. Przy zasilaniu jednofazowym 230 V ta sama moc daje ok. 32 A, czyli około trzy razy większy prąd i grubszy przewód.

Wynik jest orientacyjny. Dobór przewodu i zabezpieczenia potwierdza elektryk z uprawnieniami.