Walidator PESEL

Sprawdź poprawność numeru PESEL

Walidator PESEL weryfikuje cyfrę kontrolną 11-cyfrowego numeru i sprawdza, czy zapisana w nim data urodzenia istnieje w kalendarzu. Z numeru odczytuje też datę urodzenia, wiek liczony na dziś i płeć. Numer jest przetwarzany tylko na czas sprawdzenia: nie trafia do historii ani do bazy danych.

Spacje i myślniki w numerze są pomijane, więc możesz wkleić PESEL w dowolnym zapisie. Pod wynikiem znajdziesz rozbicie numeru na części, tabelę z obliczeniem sumy kontrolnej krok po kroku i przycisk „Kopiuj wynik”.

Co oznacza wynik sprawdzenia

• PESEL poprawny: cyfra kontrolna się zgadza, a data urodzenia istnieje.
• Błędna cyfra kontrolna: data jest prawidłowa, ale 11. cyfra nie pasuje do pozostałych. Narzędzie podaje, jaka cyfra powinna tam stać.
• Niepoprawna data urodzenia: suma kontrolna się zgadza, lecz cyfry RRMMDD nie wskazują istniejącego dnia (np. 31 kwietnia albo 29 lutego w roku nieprzestępnym).
• Data urodzenia w przyszłości: numer jest formalnie spójny, ale osoba nie mogła się jeszcze urodzić, więc to pomyłka albo numer wymyślony.

Jak zbudowany jest numer PESEL?

PESEL ma 11 cyfr: pierwsze 6 to data urodzenia (RRMMDD, z zakodowanym stuleciem w miesiącu), cyfry 7–9 to numer porządkowy odróżniający osoby urodzone tego samego dnia, 10. cyfra oznacza płeć (parzysta dla kobiet, nieparzysta dla mężczyzn), a ostatnia to cyfra kontrolna wyliczana z pozostałych dziesięciu.

Jak liczy się cyfrę kontrolną?

Każdą z 10 pierwszych cyfr mnoży się przez wagi 1, 3, 7, 9, 1, 3, 7, 9, 1, 3 i sumuje wyniki. Cyfra kontrolna to (10 − reszta z dzielenia sumy przez 10) mod 10, czyli dopełnienie ostatniej cyfry sumy do 10, a gdy suma kończy się zerem, cyfra kontrolna też wynosi 0. Walidator sprawdza, czy podana 11. cyfra się zgadza.

Ten wzór wykrywa każdą pojedynczą pomyłkę w jednej cyfrze. Nie wykryje natomiast zamiany dwóch sąsiednich cyfr, które różnią się o 5 (np. 16 zamiast 61), bo suma zmienia się wtedy o wielokrotność 10.

Suma kontrolna PESEL – przykład krok po kroku

Sprawdźmy fikcyjny numer 90010112349 (kobieta urodzona 1 stycznia 1990 r.). Każdą z pierwszych dziesięciu cyfr mnożymy przez odpowiadającą jej wagę:

Suma iloczynów: 9 + 9 + 3 + 7 + 18 + 3 + 12 = 61. Reszta z dzielenia przez 10 to 1, więc cyfra kontrolna wynosi 10 − 1 = 9. Ostatnia cyfra numeru to właśnie 9, a 10. cyfra (4) jest parzysta, czyli numer należy do kobiety. Przykład z narzędzia, 44051401359, daje sumę 101 i również cyfrę kontrolną 9; oznacza mężczyznę urodzonego 14 maja 1944 r.

Co dokładnie koduje numer PESEL?

Stulecie rozpoznaje się po przesunięciu miesiąca: urodzeni w latach 1900–1999 mają miesiąc bez zmian (01–12), w latach 2000–2099 dodaje się 20 (21–32), w latach 2100–2199 – 40, w latach 2200–2299 – 60, a urodzeni w latach 1800–1899 mają dodane 80. Przykład: PESEL zaczynający się od 022103… oznacza 3 stycznia 2002 r., bo 21 = 01 + 20. Kod miesiąca spoza tych zakresów (np. 13 albo 35) oznacza błędny numer.

„Poprawny” nie znaczy „istniejący”

Walidator sprawdza matematyczną strukturę numeru: długość, istnienie daty i sumę kontrolną. Nie odpytuje żadnego rejestru. Numer może więc być poprawny, a mimo to nieprzypisany żadnej osobie: poprawnych kombinacji jest ponad miliard, a rejestr PESEL zawiera tylko numery faktycznie nadane. Tego, czy numer istnieje i do kogo należy, nie sprawdzisz publicznym narzędziem, co chroni dane osobowe.

PESEL a RODO – o czym pamiętać

PESEL w połączeniu z imieniem i nazwiskiem bywa wykorzystywany przez oszustów do wyłudzania kredytów czy zawierania umów. Dlatego nie publikuj cudzego ani własnego numeru PESEL w internecie, nie wysyłaj go bez potrzeby i zamazuj go na skanach dokumentów. Swój PESEL możesz zastrzec w aplikacji mObywatel: banki i inne instytucje finansowe mają obowiązek sprawdzić zastrzeżenie przed udzieleniem kredytu. Jeśli potrzebujesz numerów do testowania systemów lub formularzy, użyj fikcyjnych numerów z poprawną sumą kontrolną, np. z generatora numerów PESEL do testów.