Układ okresowy pierwiastków — interaktywna tablica Mendelejewa

Układ okresowy pierwiastków chemicznych

Interaktywny układ okresowy (tablica Mendelejewa) z 118 pierwiastkami: kliknij pierwiastek, aby zobaczyć liczbę atomową, masę atomową, konfigurację elektronową, elektroujemność, promień atomowy, energię jonizacji, stopnie utlenienia, temperatury topnienia i wrzenia, gęstość oraz rok odkrycia. Tabelę możesz pokolorować według kategorii, właściwości lub stanu skupienia w wybranej temperaturze (suwak od 1 do 6000 K), wyszukać pierwiastek po nazwie, symbolu lub numerze i wydrukować.

Jak czytać układ okresowy

• Liczba atomowa (Z) to liczba protonów w jądrze; pierwiastki są ułożone według rosnącego Z.
• Okresy to poziome wiersze (7 okresów) — numer okresu odpowiada liczbie powłok elektronowych.
• Grupy to pionowe kolumny (18 grup) — pierwiastki w jednej grupie mają podobną liczbę elektronów walencyjnych i podobne właściwości chemiczne.
• Bloki s, p, d i f wskazują, na której podpowłoce znajduje się ostatni elektron; lantanowce i aktynowce tworzą blok f pod główną tabelą.

Kategorie pierwiastków

• Metale alkaliczne (grupa 1, bez wodoru) — bardzo reaktywne, np. lit, sód, potas.
• Metale ziem alkalicznych (grupa 2) — np. magnez, wapń, bar.
• Metale przejściowe (grupy 3–12) — np. żelazo, miedź, złoto.
• Półmetale — np. krzem, german, arsen.
• Niemetale — np. węgiel, azot, tlen, siarka.
• Fluorowce (grupa 17) — fluor, chlor, brom, jod, astat.
• Gazy szlachetne (helowce) (grupa 18) — hel, neon, argon, krypton, ksenon, radon.
• Lantanowce i aktynowce — pierwiastki bloku f.

Trendy w układzie okresowym

W obrębie okresu (od lewej do prawej) rośnie elektroujemność i energia jonizacji, a maleje promień atomowy. W obrębie grupy (z góry na dół) promień atomowy rośnie, a elektroujemność i energia jonizacji maleją. Aby zobaczyć te zależności, przełącz kolorowanie tabeli na odpowiednią właściwość.

Konfiguracja elektronowa i wyjątki

Konfigurację elektronową zapisujemy według podpowłok w kolejności numerów powłok (np. żelazo: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d⁶ 4s²), a skróconą — z rdzeniem gazu szlachetnego ([Ar] 3d⁶ 4s²). Większość pierwiastków wypełnia podpowłoki zgodnie z regułą Madelunga, ale kilkanaście ma konfiguracje odbiegające od niej, m.in. chrom, miedź, niob, molibden, ruten, rod, pallad, srebro, lantan, cer, gadolin, platyna, złoto, aktyn, tor, protaktyn, uran, neptun i kiur.

Stan skupienia w różnych temperaturach

W temperaturze pokojowej (25 °C) ciekłe są tylko rtęć i brom; gazami są m.in. wodór, hel, azot, tlen, fluor, chlor i gazy szlachetne. Przełącz kolorowanie na „stanu skupienia w temperaturze” i przesuwaj suwak: zobaczysz, w jakiej temperaturze topią się i wrzą kolejne pierwiastki — np. gal topi się w ok. 30 °C, a cez w ok. 28 °C.

Drukowanie układu okresowego (PDF)

Przycisk „Drukuj układ” przygotowuje tabelę do wydruku w orientacji poziomej (A4). W oknie drukowania możesz wybrać „Zapisz jako PDF”, aby uzyskać plik do pobrania.

Kategorie pierwiastków — listy i właściwości

Metale alkaliczne Metale ziem alkalicznych Metale przejściowe Metale bloku p Półmetale Niemetale Fluorowce Gazy szlachetne Lantanowce Aktynowce

Wszystkie pierwiastki chemiczne — karty z konfiguracją elektronową

Wodór (H), Hel (He), Lit (Li), Beryl (Be), Bor (B), Węgiel (C), Azot (N), Tlen (O), Fluor (F), Neon (Ne), Sód (Na), Magnez (Mg), Glin (Al), Krzem (Si), Fosfor (P), Siarka (S), Chlor (Cl), Argon (Ar), Potas (K), Wapń (Ca), Skand (Sc), Tytan (Ti), Wanad (V), Chrom (Cr), Mangan (Mn), Żelazo (Fe), Kobalt (Co), Nikiel (Ni), Miedź (Cu), Cynk (Zn), Gal (Ga), German (Ge), Arsen (As), Selen (Se), Brom (Br), Krypton (Kr), Rubid (Rb), Stront (Sr), Itr (Y), Cyrkon (Zr), Niob (Nb), Molibden (Mo), Technet (Tc), Ruten (Ru), Rod (Rh), Pallad (Pd), Srebro (Ag), Kadm (Cd), Ind (In), Cyna (Sn), Antymon (Sb), Tellur (Te), Jod (I), Ksenon (Xe), Cez (Cs), Bar (Ba), Lantan (La), Cer (Ce), Prazeodym (Pr), Neodym (Nd), Promet (Pm), Samar (Sm), Europ (Eu), Gadolin (Gd), Terb (Tb), Dysproz (Dy), Holm (Ho), Erb (Er), Tul (Tm), Iterb (Yb), Lutet (Lu), Hafn (Hf), Tantal (Ta), Wolfram (W), Ren (Re), Osm (Os), Iryd (Ir), Platyna (Pt), Złoto (Au), Rtęć (Hg), Tal (Tl), Ołów (Pb), Bizmut (Bi), Polon (Po), Astat (At), Radon (Rn), Frans (Fr), Rad (Ra), Aktyn (Ac), Tor (Th), Protaktyn (Pa), Uran (U), Neptun (Np), Pluton (Pu), Ameryk (Am), Kiur (Cm), Berkel (Bk), Kaliforn (Cf), Einstein (Es), Ferm (Fm), Mendelew (Md), Nobel (No), Lorens (Lr), Rutherford (Rf), Dubn (Db), Seaborg (Sg), Bohr (Bh), Has (Hs), Meitner (Mt), Darmsztadt (Ds), Roentgen (Rg), Kopernik (Cn), Nihon (Nh), Flerow (Fl), Moskow (Mc), Liwermor (Lv), Tenes (Ts), Oganeson (Og).

Najczęstsze pytania