Fermentownik — kalkulator piwowarski, receptury i dziennik fermentacji
Policz ABV, IBU i kolor piwa, a także prowadź dziennik fermentacji i nastawy miodów pitnych.
-
1Wprowadź dane
Wpisz treść, wklej tekst lub załaduj plik z dysku. -
2Kliknij przycisk
Narzędzie natychmiast przetworzy Twoje dane w przeglądarce. -
3Pobierz wynik
Skopiuj gotowy tekst lub zapisz plik na urządzeniu.
return "Wynik gotowy w 0.1s";
}
Dokładne narzędzia
dla nowoczesnego warzelnika.
Receptury miodów i piw, dziesięć kalkulatorów (°Blg i SG, refraktometr, miody pitne, odżywki, refermentacja, IBU, kolor), dziennik każdej bali z wykresem fermentacji i etykietą z kodem QR — wszystko liczone lokalnie, bez konta.
Receptury
Balie i fermentacja
Bala to konkretne warzenie. Pomiary z areometru są korygowane do 20 °C, a z refraktometru przeliczane wzorem Terrilla; wykres, ABV, atenuacja i informacja o stabilnej gęstości liczą się same.
Kalkulatory
🧪 Gęstość, ABV i kalorie
ABV ≈ (OG−FG)×131,25; dla mocnych nastawów dokładniejszy wzór 76,08×(OG−FG)/(1,775−OG)×FG/0,794. Atenuacja rzeczywista i kalorie z ekstraktu rzeczywistego (Balling).
🔬 Refraktometr
Alkohol zawyża odczyt refraktometru (gęstość wychodzi za wysoka), dlatego w trakcie fermentacji liczymy gęstość sześciennym wzorem Seana Terrilla z odczytu początkowego i bieżącego (oba podzielone przez WCF, typowo 1,04).
🌡 Korekta areometru
Ciepła próbka ma mniejszą gęstość i areometr pokazuje za mało. Korekta liczy stosunek gęstości wody w temperaturze pomiaru i wzorcowania — temperatura wzorcowania jest na skali areometru.
💧 Rozcieńczanie i dosładzanie
Niższa docelowa — ile wody dolać; wyższa — ile cukru, miodu albo ekstraktu dodać (z przyrostem objętości po rozpuszczeniu).
🍯 Miód pitny: półtorak, dwójniak, trójniak, czwórniak
Proporcje to części objętościowe miodu i wody z unijnych specyfikacji Gwarantowanej Tradycyjnej Specjalności. Gęstość i cukier liczymy dla miodu z ok. 17% wody i 80% cukrów — to przybliżenie, zmierz brzeczkę areometrem.
🧂 Odżywki dla miodu (TOSNA)
Formuła TOSNA 2.0 społeczności miodosytników: YAN = °Brix × 10 × współczynnik (0,75 / 0,9 / 1,25), Fermaid O [g] = YAN ÷ 50 × objętość w galonach, w czterech równych dawkach. Zapotrzebowanie drożdży na azot podaje producent w karcie szczepu. Lallemand podaje dla Fermaid O inne przeliczniki niż TOSNA — nie przekraczaj dawki maksymalnej z etykiety.
🍾 Refermentacja w butelce
Część CO₂ zostaje w piwie po fermentacji — tym więcej, im chłodniej. Ilość cukru wynika ze stechiometrii (1 obj. CO₂ = 1,98 g/l); dla miodu i ekstraktu to przybliżenie. Za dużo cukru grozi rozsadzeniem butelek.
⚖️ Goryczka IBU (Tinseth)
| Alfa-kwasy % | Chmiel (g) | Gotowanie (min) |
|---|
🌈 Kolor piwa (SRM / EBC)
| Kolor słodu | Jedn. | Ilość (kg) |
|---|
♨️ Woda do zacierania
Tw = 0,41 ÷ R × (Tzacieru − Tsłodu) + Tzacieru, gdzie R to litry wody na kilogram słodu. Nie uwzględnia strat ciepła garnka — przy zimnym naczyniu dodaj 1–2 °C.
Biblioteka składników
Oceń to narzędzie:
Powiązane narzędzia
Inne narzędzia, które mogą Ci się przydać
Podaj dalej
Komuś też się przyda?
Wyślij znajomemu link. Otworzy narzędzie od razu, bez konta i bez opłat.
Co potrafi kalkulator piwowarski i dla kogo jest
Kalkulator piwowarski to zestaw narzędzi dla piwowarów i miodosytników domowych — niezależnie od tego, czy warzysz piwo, nastawiasz miód pitny, czy robisz cydr. Aplikacja działa w przeglądarce, bez zakładania konta: dane trzymane są w localStorage, a jednym ruchem wyeksportujesz je i zaimportujesz jako plik JSON. Dzięki temu możesz przenieść swoje receptury i dzienniki na inny komputer bez utraty historii.
W środku znajdziesz cztery moduły, które prowadzą Cię przez cały proces — od przepisu, przez pomiary, po gotowy nastaw:
- Receptury — 13 gotowych przepisów: między innymi miód tradycyjny w proporcji 1:4, cyser, melomel malinowy, braggot, American Pale Ale i hefeweizen, a także receptury z literatury: półtorak, dwójniak, trójniak, czwórniak, bochet z Le Ménagier de Paris (1393), cydr tradycyjny i dry Irish stout. Każdą recepturę możesz edytować i dodać własną.
- Balie (nastawy) — nastaw tworzysz z receptury albo od zera, a potem prowadzisz dziennik pomiarów z areometru (z korektą temperatury) lub refraktometru (przeliczanego wzorem Terrilla). W balii zobaczysz wykres fermentacji, ABV i atenuację z ostatniego pomiaru, informację o stabilnej gęstości oraz wydrukujesz etykietę na naczynie z kodem QR.
- Kalkulatory — dziesięć: gęstość, ABV i kalorie; refraktometr przed i w trakcie fermentacji; korekta areometru; rozcieńczanie i dosładzanie; miody pitne; odżywki TOSNA; refermentacja w butelce; goryczka IBU; kolor SRM/EBC; temperatura wody do zacierania. Gęstość wpisujesz w °Blg albo SG.
- Składniki — 21 pozycji: miody i słody z PPG, chmiele z alfa-kwasami, drożdże z atenuacją.
Jak policzyć alkohol z gęstości początkowej i końcowej
Zawartość alkoholu liczy się z dwóch pomiarów gęstości: początkowej (OG) i końcowej (FG). Najprostszy wzór to (OG − FG) × 131,25. Przykład: brzeczka startuje z gęstości 1,050, a fermentacja zatrzymuje się na 1,010 — wtedy (1,050 − 1,010) × 131,25 daje 5,25% ABV. Kalkulator podaje wynik zarówno z tego wzoru prostego, jak i z wariantu zaawansowanego, więc możesz porównać oba odczyty.
Drugą ważną liczbą jest atenuacja, czyli informacja, jaką część cukrów drożdże faktycznie przerobiły. Atenuacja pozorna to (OG − FG) / (OG − 1) × 100. Kalkulator pokazuje też atenuację rzeczywistą — z ekstraktu rzeczywistego wg Ballinga, bo alkohol zaniża odczyt końcowy — oraz kalorie na 100 ml i na pół litra. Wysoka atenuacja oznacza zwykle piwo wytrawniejsze, niska — słodsze i pełniejsze. Jeśli znasz atenuację szczepu drożdży, możesz oszacować, gdzie fermentacja się zatrzyma, i wcześniej zauważyć, że coś idzie nie tak.
Refraktometr i areometr — korekta temperatury i współczynnik WCF
Areometr mierzy gęstość prawidłowo tylko w temperaturze wzorcowej. Gdy odczytujesz wynik w wyższej temperaturze, ciecz jest rzadsza i wskazanie kłamie. Przykład: jeśli areometr wzorcowany w 20 °C pokazuje 1,050 w 30 °C, po korekcie gęstość wynosi ok. 1,0526. Temperatura wzorcowania jest wydrukowana na skali — starsze i amerykańskie areometry bywają wzorcowane w 15,6 °C (60 °F), co kalkulator też uwzględnia. Kalkulator robi tę korektę automatycznie, więc nie musisz szukać tabel ani przeliczać w głowie.
Refraktometr mierzy załamanie światła i podaje wynik w °Bx, który trzeba przeliczyć na SG. Wartość zależy od brzeczki, dlatego podaje się współczynnik korekcji brzeczki (WCF) — narzędzie przelicza °Bx na SG właśnie z jego uwzględnieniem. Refraktometr jest wygodny na etapie zacierania i przed fermentacją, bo wystarczy kropla. Po rozpoczęciu fermentacji alkohol zawyża odczyt, dlatego w trybie „w trakcie / po fermentacji” kalkulator liczy gęstość sześciennym wzorem Seana Terrilla z odczytu początkowego i bieżącego (oba dzielone przez WCF). Przykład: 12 °Bx na starcie i 6,2 °Bx teraz to ok. 1,012, a nie 1,024, które wyszłoby bez korekty.
°Blg czy SG, rozcieńczanie i dosładzanie
W Polsce gęstość brzeczki podaje się zwykle w stopniach Ballinga (°Blg, praktycznie tożsame z °Plato), a w zagranicznych przepisach — jako SG. Przełącznik nad kalkulatorami zmienia jednostkę we wszystkich polach naraz; wyniki pokazują obie wartości, np. 1,050 to 12,4 °Blg. Przeliczenie korzysta z wielomianu ASBC.
Kalkulator rozcieńczania podpowie, ile wody dolać, gdy brzeczka wyszła za gęsta (20 l o gęstości 1,060 do 1,050 to 4 l wody), albo ile cukru, miodu, glukozy lub suchego ekstraktu dodać, żeby podnieść gęstość — z uwzględnieniem tego, że po rozpuszczeniu objętość rośnie.
Goryczka IBU i kolor SRM w skrócie
Goryczkę liczy kalkulator wzorem Tinsetha, czyli na podstawie masy chmielu, zawartości alfa-kwasów, czasu gotowania i objętości brzeczki. Przykład: chmiel o 9,5% AA, 25 g gotowane 60 minut w 21 litrach daje około 26 IBU. Dzięki temu możesz zaplanować chmielenie tak, żeby piwo nie wyszło ani wodniste, ani przesadnie gorzkie.
Goryczkę z kilku dodatków chmielu (np. na goryczkę 60 minut i na aromat 10 minut) sumuje lista dodatków. Kolor wyliczany jest z sumowania MCU, czyli wkładu poszczególnych słodów — wzorem Moreya, Moshera albo Danielsa, a kolor słodu wpiszesz w EBC (jak w katalogach polskich słodowni) lub w °L. Kalkulator pokazuje przy tym podgląd barwy, więc od razu widzisz, czy piwo zmierza w stronę jasnego złota, bursztynu czy głębokiej czerni. Oba obliczenia opierają się na module składników: 21 pozycji z wartościami PPG, SRM, alfa-kwasów i atenuacji, więc nie musisz wpisywać danych z tabel z pamięci.
Miody pitne: półtorak, dwójniak, trójniak, czwórniak i odżywki
Nazwy miodów pitnych biorą się wprost z proporcji miodu do wody, liczonych objętościowo. Tradycyjnie wygląda to tak:
| Nazwa | Miód : woda |
|---|---|
| półtorak | 1 : 0,5 |
| dwójniak | 1 : 1 |
| trójniak | 1 : 2 |
| czwórniak | 1 : 3 |
Im mniej wody, tym gęstszy nastaw i tym trudniejsze warunki dla drożdży — dlatego przy mocnych miodach szczególnie ważne jest żywienie. Kalkulator miodów pitnych liczy z ilości wody, ile miodu potrzeba (w litrach i kilogramach), jaką gęstość będzie miała brzeczka i ile cukru zostanie przy danej tolerancji drożdży. Przy półtoraku i dwójniaku podpowiada, jak w unijnej specyfikacji dwójniaka: fermentację zaczyna się od brzeczki 1 : 2, a resztę miodu dodaje pod koniec fermentacji lub w trakcie leżakowania, bo zbyt gęsta brzeczka zatrzymałaby drożdże.
Odżywki liczy kalkulator TOSNA 2.0 — formułą stosowaną przez miodosytników: zapotrzebowanie na azot (YAN) = °Brix × 10 × współczynnik zależny od szczepu (0,75 / 0,9 / 1,25), a ilość Fermaid O = YAN ÷ 50 × objętość w galonach, w czterech równych dawkach: po 24, 48 i 72 godzinach oraz przy spadku o jedną trzecią cukru. Dla 20 l nastawu o gęstości 1,100 i drożdży o średnim zapotrzebowaniu wychodzi ok. 22,6 g, czyli cztery dawki po 5,7 g. Producent podaje dla Fermaid O inne przeliczniki, więc trzymaj się dawki maksymalnej z etykiety.
Wśród receptur znajdziesz gotowe nastawy miodowe: miód tradycyjny 1:4, cyser, melomel malinowy, braggot oraz historyczne półtorak, dwójniak, trójniak, czwórniak i bochet z Le Ménagier de Paris (1393). Każdy z nich utworzysz w balii i będziesz prowadził wraz z dziennikiem pomiarów.
Refermentacja w butelce i woda do zacierania
Przed butelkowaniem kalkulator refermentacji policzy cukier do nagazowania. Bierze pod uwagę CO₂, który został w piwie po fermentacji (im chłodniej, tym więcej — przy 20 °C ok. 0,86 objętości), docelowe nasycenie stylu i rodzaj cukru. Przykład: 20 l lagera do 2,5 objętości CO₂ po fermentacji w 20 °C to ok. 126 g białego cukru, czyli 3,1 g na butelkę 0,5 l. Glukozy jednowodnej trzeba ok. 16% więcej.
Kalkulator wody do zacierania liczy temperaturę wody, którą trzeba wlać do słodu, żeby zacier miał zadaną temperaturę: 5 kg słodu o temperaturze 20 °C i 15 l wody na zacier 67 °C to woda o temperaturze ok. 73,4 °C.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć zawartość alkoholu w piwie z gęstości?
Potrzebujesz gęstości początkowej i końcowej. Wzór prosty to (OG − FG) × 131,25 — jeśli brzeczka miała 1,050, a skończyła na 1,010, wychodzi 5,25% ABV. Kalkulator liczy to automatycznie z ostatniego pomiaru w balii, a dodatkowo pokazuje wynik z wzoru zaawansowanego.
Dlaczego refraktometr przekłamuje po fermentacji?
Refraktometr mierzy załamanie światła, a alkohol załamuje je mocniej niż woda, więc odczyt w °Bx wychodzi za wysoki. W trybie „w trakcie / po fermentacji” kalkulator liczy prawdziwą gęstość wzorem Seana Terrilla z odczytu początkowego i bieżącego. Wzór jest przybliżeniem — przy bardzo wysokiej atenuacji warto potwierdzić wynik areometrem.
Jak skorygować odczyt areometru w temperaturze innej niż 20 °C?
Areometr pokazuje prawidłową gęstość tylko w temperaturze wzorcowej. Przykład: wskazanie 1,050 przy 30 °C odpowiada ok. 1,0526 po korekcie do 20 °C. W kalkulatorze wpisujesz odczyt i temperaturę, a korekta liczy się sama.
Jakie są proporcje miodu i wody w półtoraku, dwójniaku, trójniaku i czwórniaku?
Proporcje liczy się objętościowo: półtorak to 1 część miodu na 0,5 części wody, dwójniak 1:1, trójniak 1:2, a czwórniak 1:3. Te nastawy znajdziesz w kalkulatorze jako gotowe receptury, które możesz edytować.
Ile odżywki dodać do miodu pitnego i kiedy?
Kalkulator TOSNA 2.0 liczy zapotrzebowanie na azot z gęstości i szczepu drożdży, a potem dzieli Fermaid O na cztery równe dawki: po 24, 48 i 72 godzinach oraz przy spadku o jedną trzecią cukru (kalkulator podaje, przy jakiej gęstości to nastąpi). Po wpisaniu daty startu pokaże też daty dawek.
Ile cukru dodać do refermentacji w butelce?
Zależy od objętości, temperatury po fermentacji i stylu. Dla 20 l piwa po fermentacji w 20 °C nagazowanie do 2,5 objętości CO₂ wymaga ok. 126 g białego cukru (3,1 g na butelkę 0,5 l), a do 2,2 objętości — ok. 103 g. Nie przekraczaj wartości z kalkulatora, bo za dużo cukru może rozsadzić butelki.
Jak przeliczyć °Blg na SG?
Ustaw w kalkulatorze jednostkę °Blg albo SG — wszystkie pola przeliczą się same, a wyniki pokazują obie wartości. Orientacyjnie: 10 °Blg to ok. 1,040, 12 °Blg to ok. 1,048, a 16 °Blg to ok. 1,065.
Ile IBU będzie miało moje piwo i czy kalkulator pokaże kolor?
Goryczkę liczysz wzorem Tinsetha — dla chmielu o 9,5% AA, 25 g gotowanych 60 minut w 21 litrach wychodzi około 26 IBU. Kilka dodatków chmielu zsumujesz na liście. Kolor liczony jest z sumowania MCU (Morey, Mosher lub Daniels), a kalkulator pokazuje podgląd barwy. Wszystkie potrzebne dane znajdziesz w module składników.
Wzory: ABV = (OG−FG)×131,25 i wariant dla mocnych nastawów, atenuacja rzeczywista wg Ballinga, °Blg wg wielomianu ASBC, refraktometr — Terrill, IBU — Tinseth, kolor — Morey, Mosher, Daniels, odżywki — TOSNA 2.0, CO₂ resztkowy — wzór empiryczny dla temperatury fermentacji. Proporcje miodów pitnych — specyfikacje GTS. Parametry składników — wartości typowe z literatury piwowarskiej.