Kalkulator opłacalności: elektryk vs spalinowy

Elektryk czy spalinowy – co się bardziej opłaca?

Odpowiedź nie zależy od ceny zakupu, lecz od całkowitego kosztu posiadania (TCO) w całym okresie użytkowania. Kalkulator opłacalności elektryk vs spalinowy zestawia oba auta w jednym rachunku. Na danych przykładowych (15 000 km rocznie, 5 lat, elektryk za 180 000 zł z dotacją 18 000 zł, spalinowy za 130 000 zł) elektryk wychodzi taniej o 23 150 zł, mimo że w zakupie jest droższy o 32 000 zł.

Co składa się na TCO

Wzór

TCO = cena − dotacja − wartość odsprzedaży + koszty roczne × lata

Koszty roczne = przebieg / 100 × zużycie × cena energii lub paliwa + serwis

Wartość odsprzedaży = cena × (1 − utrata wartości / 100)

Utratę wartości wpisujesz w procentach dla całego okresu porównania, a nie kwotą odsprzedaży. Domyślnie oba pola mają 45%.

Kiedy elektryk wygrywa

• duży roczny przebieg – każdy kilometr kosztuje mniej, więc przewaga rośnie z liczbą kilometrów (na danych przykładowych 15,30 zł za 100 km prądem wobec 45,50 zł paliwem),
• ładowanie w domu (taryfa nocna),
• długa perspektywa posiadania – oszczędności się kumulują,
• dostępna dotacja na zakup,
• utrata wartości elektryka zbliżona do spalinowego; jeśli elektryk traci wyraźnie więcej, część oszczędności znika.

Okres zwrotu różnicy ceny

Jeśli elektryk po odjęciu dotacji jest droższy o 40 000 zł, a rocznie oszczędzasz 5 000 zł na energii i serwisie, zwrot różnicy nastąpi po 8 latach. Przy wyższym przebiegu – szybciej. Kalkulator pokazuje ten wynik w kafelku „Zwrot dopłaty do ceny” i liczy go bez wartości odsprzedaży, więc jest to ostrożne oszacowanie. W przykładzie z formularza dopłata 32 000 zł zwraca się po 5,8 roku (32 000 / 5 530 zł).

Jak kalkulator liczy TCO krok po kroku

Kalkulator opiera się na wzorze TCO = cena zakupu − dotacja − wartość odsprzedaży + koszty roczne × lata posiadania. Dla każdego auta (elektrycznego i spalinowego) oblicza tę wartość osobno, a następnie porównuje wyniki. Wartość odsprzedaży wynika z wpisanego procentu utraty wartości, a dotację odejmuje się tylko od ceny elektryka.

Koszty roczne to suma wydatków na energię (prąd lub paliwo) oraz serwis. W przypadku elektryka koszt energii zależy od ceny kWh i zużycia na 100 km, a w przypadku spalinowego – od ceny litra paliwa i spalania. Serwis obejmuje przeglądy, wymianę płynów, klocki hamulcowe itp.; użytkownik wpisuje własną kwotę roczną dla obu napędów.

Najmocniej na wynik wpływa roczny przebieg. Im wyższy, tym większa różnica w kosztach energii na korzyść elektryka. Formularz startuje z wartościami przykładowymi (przycisk „Przywróć przykład” je przywraca), a przyciski 10 000, 15 000 i 30 000 km szybko zmieniają przebieg. Wynik przelicza się na bieżąco i jest tak dokładny, jak wprowadzone dane.

Przykład obliczeń na konkretnych liczbach

1. Auto elektryczne: cena 180 000 zł, dotacja 18 000 zł, zużycie 18 kWh/100 km, prąd 0,85 zł/kWh, serwis 1 500 zł rocznie, utrata wartości 45% (odsprzedaż 99 000 zł).
2. Auto spalinowe: cena 130 000 zł, spalanie 7 l/100 km, paliwo 6,50 zł/l, serwis 2 500 zł rocznie, utrata wartości 45% (odsprzedaż 71 500 zł).
3. Energia elektryka przy 15 000 km: 150 × 18 × 0,85 = 2 295 zł, razem z serwisem 3 795 zł rocznie. Paliwo: 150 × 7 × 6,50 = 6 825 zł, z serwisem 9 325 zł rocznie.
4. TCO elektryka = 180 000 − 18 000 − 99 000 + 3 795 × 5 = 63 000 + 18 975 = 81 975 zł.
5. TCO spalinowego = 130 000 − 71 500 + 9 325 × 5 = 58 500 + 46 625 = 105 125 zł.
6. Różnica na korzyść elektryka: 105 125 − 81 975 = 23 150 zł. Koszt 1 km: 1,09 zł elektrykiem i 1,40 zł spalinowym (TCO podzielone przez 75 000 km).

Tabela: TCO przy różnych przebiegach w 5 lat

Te same dane przykładowe, zmienia się tylko przebieg roczny. Kalkulator wyświetla taką tabelę pod wynikiem dla Twoich danych.

Próg przebiegu i maksymalna cena elektryka

Obok głównego wyniku kalkulator pokazuje dwa wskaźniki odwrócone. Próg przebiegu to roczna liczba kilometrów, przy której oba auta kosztują tyle samo (zaokrąglona w górę do 100 km). Na danych przykładowych progu nie ma, bo elektryk jest tańszy przy każdym przebiegu. Bez dotacji i przy utracie wartości elektryka 55% próg wynosi 23 600 km rocznie, a przy 15 000 km taniej wychodzi spalinowy, o 12 850 zł.

Maksymalna cena elektryka to kwota zakupu przed dotacją, do której elektryk nie wychodzi drożej niż spalinowy. Dla przykładu z formularza wynosi ona ok. 231 400 zł (zaokrąglenie w dół do 100 zł). Wynik można skopiować przyciskiem „Kopiuj wynik”.

Jak korzystać z kalkulatora, aby wynik był wiarygodny

• Podaj realny przebieg roczny. Jeśli jeździsz głównie w mieście, wpisz 10–15 tys. km; jeśli dojeżdżasz do pracy 50 km w jedną stronę – nawet 25–30 tys. km. Od tego zależą koszty energii i paliwa.
• Uwzględnij źródło ładowania. Ładowanie w domu z taryfy nocnej jest najtańsze. Jeśli korzystasz z publicznych stacji, wpisz średnią cenę kWh z miejsc, w których ładujesz – przewaga elektryka zmaleje.
• Zużycie wpisz z komputera pokładowego albo z kilku miesięcy tankowań, a nie z katalogu. Spalanie policzysz w kalkulatorze średniego spalania.
• Nie pomijaj serwisu. Elektryk ma mniej ruchomych części, ale nie jest bezobsługowy. Wpisz kwotę obejmującą przeglądy, płyn hamulcowy, klimatyzację i ewentualne naprawy.
• Sprawdź dotacje. Programy mogą się zmieniać. Wpisz kwotę, jaką faktycznie możesz otrzymać; bez dotacji zostaw pole puste lub wpisz 0.
• Przetestuj różne okresy posiadania, ale razem z liczbą lat zmieniaj procent utraty wartości. Auto po 8 latach jest warte mniej niż po 3, a ten sam procent przy dłuższym okresie zaniży koszt.

Czego kalkulator nie uwzględnia

• Zmian cen paliw i prądu oraz inflacji. Kalkulator przyjmuje stałe koszty roczne, a w rzeczywistości ceny prądu i benzyny mogą rosnąć w różnym tempie.
• Kosztów ładowarki domowej. Jeśli musisz zainstalować wallbox, to jednorazowy wydatek, którego nie ma w formularzu. Możesz go doliczyć do ceny zakupu elektryka.
• Ubezpieczenia, opon, parkowania i podatków. Jeśli chcesz je uwzględnić, dodaj roczną kwotę do serwisu odpowiedniego auta.
• Kredytu i leasingu. Odsetki policzysz osobno w kalkulatorze kredytu samochodowego.
• Niepewności rynkowej. Wartość odsprzedaży jest prognozą. Rzeczywista cena zależy od stanu baterii, popularności modelu i sytuacji na rynku. Wynik jest orientacyjny.