Kalkulator czytelności tekstu

Kalkulator czytelności — czy tekst jest zrozumiały?

Czytelność to jedna z najważniejszych cech dobrego tekstu — w SEO, copywritingu, edukacji i komunikacji. Kalkulator podaje statystyki oraz dwa popularne wskaźniki trudności.

Co mierzy kalkulator?

• Liczba słów i zdań — podstawa wszystkich wskaźników.
• Średnia długość zdania — im dłuższe, tym trudniej czytać.
• Flesch Reading Ease — skala 0–100; im wyżej, tym łatwiejszy tekst.
• Mgła Gunninga (FOG) — szacowana liczba lat edukacji potrzebna do zrozumienia tekstu.

Jak czytać Flesch Reading Ease?

Jak poprawić czytelność?

• Skracaj zdania — celuj w 15–20 słów.
• Używaj prostych, znanych słów zamiast żargonu.
• Dziel tekst nagłówkami i listami.
• Pisz w stronie czynnej.

Jak kalkulator liczy czytelność

Kalkulator pracuje na formie tekstu, nie na jego treści. Po wklejeniu dzieli tekst na wyrazy oraz na zdania, a następnie liczy trzy wartości: liczbę słów, liczbę zdań i szacowaną liczbę sylab w każdym wyrazie. Z dwóch pierwszych powstaje średnia długość zdania, czyli liczba słów podzielona przez liczbę zdań. Trzecia wartość daje średnią liczbę sylab przypadającą na jeden wyraz.

Flesch Reading Ease łączy obie te średnie w jednym wyniku. Zasada jest prosta: dłuższe zdania i wyrazy o większej liczbie sylab obniżają wynik, krótsze i prostsze go podnoszą. Dlatego tekst z krótkimi zdaniami, ale pełen wielosylabowych słów, nie wypadnie tak dobrze, jak sugerowałaby sama długość zdań. Wynik mieści się w skali 0-100, co ułatwia porównywanie kolejnych wersji tego samego fragmentu.

Mgła Gunninga działa na podobnej logice, ale inaczej rozkłada akcenty. Nie liczy wszystkich sylab, tylko sprawdza, jaka część wyrazów ma co najmniej trzy sylaby, i zestawia ten odsetek ze średnią długością zdania. Wynik nie jest punktowy — to szacowana liczba lat edukacji potrzebna do zrozumienia tekstu, dlatego 12 oznacza poziom ucznia ostatniej klasy liceum, a wartości wyższe wskazują na tekst specjalistyczny. Sylaby w obu wskaźnikach są liczone po grupach samogłosek, bo polszczyzna nie ma jednego, powszechnie przyjętego podziału wyrazów na sylaby.

Przykład krok po kroku: skąd bierze się wynik

1. Wklej do kalkulatora cztery zdania przykładowego akapitu: Kalkulator podaje liczbę słów i liczbę zdań. Dzieli wynik przez liczbę zdań i dostaje wartość średnią. Wynik pokazuje trudność tekstu w skali od zera do stu. Proste słowa i wolno czytane teksty są łatwe.
2. Kalkulator zlicza wyrazy. W całym akapicie jest ich 34.
3. Zlicza zdania, rozpoznając znaki kończące: są 4.
4. Liczy średnią długość zdania: 34 podzielone przez 4 daje 8,5 słowa na zdanie.
5. Szacuje sylaby po grupach samogłosek: razem 63 grupy, czyli 63 podzielone przez 34 daje 1,85 sylaby na wyraz.
6. Sprawdza wyrazy wielosylabowe: kalkulator, podaje, dostaje, pokazuje i czytane to 5 wyrazów z 34, czyli 14,7%. Krótkie zdania i niski odsetek długich wyrazów przesuwają oba wskaźniki w stronę łatwego tekstu — wystarczy wydłużyć zdania lub wstawić żargon, żeby wynik wyraźnie się zmienił.

Składniki wyniku — tabela referencyjna

Jak korzystać z kalkulatora w praktyce

• Testuj pojedyncze akapity, nie cały artykuł — średnia z całego dokumentu ukrywa problemy. Osobno sprawdzaj wstęp, sekcje z definicjami i zakończenie, bo najczęściej to w nich siedzą najdłuższe zdania.
• Porównuj wersje tego samego fragmentu — zapisz wartości przed redakcją i po niej. Różnica między dwoma pomiarami tego samego tekstu mówi więcej niż sam poziom wskaźnika.
• Czytaj oba wskaźniki łącznie — Flesch zwraca wynik w skali 0-100, mgła Gunninga podaje liczbę lat edukacji. Gdy mocno się rozjeżdżają, zwykle winne są wyrazy dwusylabowe: Flesch je karze, a mgła Gunninga jeszcze ich nie łapie.
• Zaglądaj do liczb źródłowych — liczba słów, liczba zdań i średnia długość zdania pokazują, skąd wziął się wynik. Wysoka średnia to sygnał do podziału zdań, wysoki odsetek długich wyrazów — do wymiany słownictwa.
• Nie traktuj wyniku jako oceny tekstu — wskaźniki mierzą formę, nie wartość merytoryczną. Tekst może być formalnie bardzo czytelny i zupełnie nieprzydatny, a trudny językowo bywa właściwy, gdy piszesz dla specjalistów.

Czego kalkulator nie wychwyci

• Nie rozumie treści — widzi tylko ciągi znaków, więc nie oceni sensu, logiki ani trafności słownictwa. Zlepka krótkich, prostych słów bez znaczenia wypadnie jako tekst bardzo czytelny.
• Sylaby w polskim są tylko szacowane — podział po grupach samogłosek zaniża liczbę sylab tam, gdzie sąsiednie samogłoski wymawia się rozdzielnie, na przykład w wyrazach aerobik czy nauczyciel. Wyrazy obce i skrótowce pogarszają ten szacunek.
• Interpunkcja i formatowanie zniekształcają obraz — skróty z kropką, liczby z separatorem, adresy stron i pozycje list mogą być liczone jak osobne zdania lub wyrazy. Jeśli liczba zdań wygląda nierealnie, sprawdź, czy to nie efekt zapisu, a nie samego tekstu.
• Wynik nie zna odbiorcy — ten sam fragment dostanie identyczny wynik dla uczniów i dla ekspertów. Kalkulator nie wie, kto czyta, z jakim kontekstem i czego szuka, więc nie zastąpi redakcji ani testu na prawdziwym czytelniku.

Najczęstsze pytania