Liczydłomatematyka · webp.pl

Zbiór zadań CKE – poziom rozszerzony – zadanie 59

Matura rozszerzona · 2015 · Zbiór zadań CKE · planimetria · 5 punktów

W trójkąt równoramienny $ABC$ wpisano kwadrat w taki sposób, że bok $DE$ kwadratu zawiera się w podstawie $AB$ trójkąta, a wierzchołki $F$ i $G$ kwadratu leżą odpowiednio na ramionach $BC$ i $AC$ trójkąta (zobacz rysunek).

Trójkąt równoramienny ABC z wpisanym kwadratem DEFG i odcinkami DF, BG

Pole trójkąta $CFG$ jest równe sumie pól trójkątów $ADG$ i $BEF$. Oblicz sinus kąta ostrego, pod jakim przecinają się odcinki $DF$ i $BG$.

Odpowiedź (klucz CKE)
$\frac{5\sqrt{26}}{26}$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Oznaczmy: trójkąt równoramienny ABC, AB podstawa, AC = BC. Kwadrat DEFG wpisany tak, że DE leży na AB, F na BC, G na AC. Niech AB = c, wysokość trójkąta opuszczona z C na AB to h. Niech bok kwadratu = a. Wówczas wysokość trójkąta CFG = h - a, a podstawa FG = a (bo FG równoległe do AB). Pole trójkąta CFG = ½·a·(h - a).

Trójkąty ADG i BEF są podobne do trójkąta ABC. Z podobieństwa: DG = a, więc AD = (a/h)·(c/2) (z proporcji wysokości). Analogicznie BE = (a/h)·(c/2). Suma pól ADG i BEF = 2·½·AD·a = AD·a = (a/h)·(c/2)·a = (a²c)/(2h).

Warunek: pole CFG = suma pól ADG i BEF → ½·a·(h - a) = (a²c)/(2h). Mnożymy przez 2: a(h - a) = (a²c)/h. Dzielimy przez a (a>0): h - a = (a c)/h → h² - a h = a c → h² = a(h + c).

Z podobieństwa: a/h = (c - 2·AD)/c = (c - (a c)/h)/c = 1 - a/h → równanie a/h = 1 - a/h → 2a/h = 1 → a/h = ½ → h = 2a. Podstawiamy do h² = a(h + c): (2a)² = a(2a + c) → 4a² = 2a² + a c → 2a² = a c → c = 2a (bo a>0).

Zatem AB = c = 2a, h = 2a. Trójkąt ABC: podstawa 2a, wysokość 2a, ramiona AC = BC = √(a² + (2a)²) = √(5a²) = a√5.

Szukamy sinusa kąta między DF i BG. Wprowadzamy układ współrzędnych: A=(0,0), B=(2a,0), C=(a,2a). Wtedy D=(a - a/2, 0) = (a/2, 0)? Uwaga: kwadrat: DE długości a, symetrycznie względem środka AB. Środek AB to (a,0). Zatem D=(a - a/2, 0) = (a/2,0), E=(a + a/2,0)=(3a/2,0). Punkt G leży na AC: AC: y = 2x (bo C=(a,2a), A=(0,0)), G ma współrzędne (x_G, 2x_G) i odległość od D: DG = a, D=(a/2,0). (x_G - a/2)² + (2x_G)² = a² → x_G² - a x_G + a²/4 + 4x_G² = a² → 5x_G² - a x_G + a²/4 - a² = 0 → 5x_G² - a x_G - 3a²/4 = 0. Mnożymy przez 4: 20x_G² - 4a x_G - 3a² = 0. Δ = 16a² + 240a² = 256a², √Δ=16a. x_G = (4a ± 16a)/(40) = (20a)/40 = a/2 lub (-12a)/40 = -3a/10 (odrzucamy). Zatem G=(a/2, a). Podobnie F leży na BC: B=(2a,0), C=(a,2a), BC: y = -2(x-2a) = -2x+4a. F=(x_F, -2x_F+4a) i odległość od E=(3a/2,0): EF = a. (x_F - 3a/2)² + (-2x_F+4a)² = a² → podobne obliczenia dają F=(3a/2, a).

Wektory: DF = F - D = (3a/2 - a/2, a - 0) = (a, a). BG = G - B = (a/2 - 2a, a - 0) = (-3a/2, a). Iloczyn skalarny: DF·BG = a·(-3a/2) + a·a = -3a²/2 + a² = -a²/2. Długości: |DF| = √(a² + a²) = a√2, |BG| = √((9a²/4) + a²) = √(13a²/4) = (a√13)/2.

Cosinus kąta φ między DF i BG: cos φ = (DF·BG)/(|DF||BG|) = (-a²/2) / (a√2 · (a√13)/2) = (-a²/2) / (a²√26/2) = -1/√26. Sinus: sin φ = √(1 - cos² φ) = √(1 - 1/26) = √(25/26) = 5/√26 = (5√26)/26.

Odpowiedź: sinus kąta ostrego między DF i BG wynosi 5√26/26.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2015 · Zbiór zadań CKE · wszystkie arkusze — matura rozszerzona