Trójmian $x^2+bx+c$ ma dwa różne pierwiastki całkowite, oba różne od zera, a suma jego współczynników $1+b+c$ jest liczbą pierwszą. Wskaż przykład trójmianu spełniającego warunki zadania. Uzasadnij, że jednym z pierwiastków tego trójmianu jest liczba 2.
Zbiór zadań CKE – poziom rozszerzony – zadanie 20
Matura rozszerzona · 2015 · Zbiór zadań CKE · równania i nierówności · 3 punkty
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Niech trójmian ma postać $x^2+bx+c$ i niech jego pierwiastkami będą liczby całkowite $p$ i $q$, przy czym $p \neq q$, $p \neq 0$, $q \neq 0$. Z wzorów Viete'a mamy: $p+q=-b$ oraz $pq=c$.
Suma współczynników $1+b+c$ ma być liczbą pierwszą. Podstawiając $b=-(p+q)$ i $c=pq$ otrzymujemy: $1-(p+q)+pq = 1 - p - q + pq = (p-1)(q-1)$.
Zatem suma współczynników wyraża się jako $(p-1)(q-1)$. Warunek mówi, że $(p-1)(q-1)$ jest liczbą pierwszą.
Ponieważ $p$ i $q$ są różnymi niezerowymi liczbami całkowitymi, to $(p-1)$ i $(q-1)$ są liczbami całkowitymi różnymi od $-1$. Iloczyn $(p-1)(q-1)$ jest liczbą pierwszą, więc jeden z czynników musi być równy $1$, a drugi liczbą pierwszą (bo iloczyn dwóch liczb całkowitych większych od 1 nie może być liczbą pierwszą).
Bez straty ogólności przyjmijmy $p-1=1$, czyli $p=2$. Wtedy $(q-1)$ musi być liczbą pierwszą, powiedzmy $r$. Stąd $q = r+1$, gdzie $r$ jest liczbą pierwszą, $q \neq 0$ i $q \neq p$.
Przykładowo dla $r=3$ mamy $q=4$. Wtedy $p=2$, $q=4$, $b=-(2+4)=-6$, $c=2\cdot4=8$. Trójmian to $x^2-6x+8$. Sprawdzamy sumę współczynników: $1+(-6)+8=3$, co jest liczbą pierwszą.
Zatem przykładem trójmianu jest $x^2-6x+8$, a jednym z jego pierwiastków jest $2$.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2015 · Zbiór zadań CKE · wszystkie arkusze — matura rozszerzona