Funkcja $f$, której dziedziną jest zbiór wszystkich liczb rzeczywistych, określona jest wzorem $f(x)=(m-1)x^2-2x-m+1$. Wyznacz wszystkie wartości parametru $m$, dla których wykres funkcji $f$ przecina się z prostą o równaniu $y=-x+1$ w dwóch punktach, których pierwsze współrzędne mają przeciwne znaki.
Zbiór zadań CKE – poziom rozszerzony – zadanie 19
Matura rozszerzona · 2015 · Zbiór zadań CKE · równania i nierówności · 4 punkty
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Funkcja dana jest wzorem \( f(x) = (m-1)x^2 - 2x - m + 1 \). Prosta ma równanie \( y = -x + 1 \). Punkty przecięcia spełniają układ równań: \( f(x) = -x + 1 \).
Przyrównujemy: \( (m-1)x^2 - 2x - m + 1 = -x + 1 \). Przenosimy wszystko na lewą stronę: \( (m-1)x^2 - 2x - m + 1 + x - 1 = 0 \), czyli \( (m-1)x^2 - x - m = 0 \).
Punkty przecięcia są rozwiązaniami tego równania kwadratowego (o ile \( m-1 eq 0 \)). Ich pierwsze współrzędne mają być przeciwnego znaku, czyli iloczyn pierwiastków \( x_1 \cdot x_2 < 0 \).
Z wzorów Viete'a dla równania \( ax^2 + bx + c = 0 \) mamy \( x_1 \cdot x_2 = \frac{c}{a} \). Tutaj \( a = m-1 \), \( b = -1 \), \( c = -m \). Zatem \( x_1 \cdot x_2 = \frac{-m}{m-1} \).
Warunek: \( \frac{-m}{m-1} < 0 \). Rozwiązujemy nierówność wymierną: iloraz jest ujemny, gdy licznik i mianownik mają przeciwne znaki.
Przypadek 1: \( -m > 0 \) i \( m-1 < 0 \) czyli \( m < 0 \) i \( m < 1 \) – część wspólna: \( m < 0 \).
Przypadek 2: \( -m < 0 \) i \( m-1 > 0 \) czyli \( m > 0 \) i \( m > 1 \) – część wspólna: \( m > 1 \).
Dodatkowo równanie musi być kwadratowe i mieć dwa różne pierwiastki, czyli \( a eq 0 \) i \( \Delta > 0 \). Sprawdzamy: \( a eq 0 \) daje \( m eq 1 \). Delta: \( \Delta = (-1)^2 - 4(m-1)(-m) = 1 + 4m(m-1) = 1 + 4m^2 - 4m = 4m^2 - 4m + 1 = (2m - 1)^2 \). Delta jest zawsze nieujemna, a równanie ma dwa różne pierwiastki gdy \( \Delta > 0 \), czyli \( 2m - 1 eq 0 \), czyli \( m eq \frac{1}{2} \).
Warunki \( m < 0 \) lub \( m > 1 \) już wykluczają \( m = \frac{1}{2} \) (bo \( \frac{1}{2} \) nie należy do tych przedziałów) oraz \( m = 1 \) (bo 1 nie należy). Zatem ostatecznie \( m \in (-\infty, 0) \cup (1, +\infty) \).
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2015 · Zbiór zadań CKE · wszystkie arkusze — matura rozszerzona