Liczydłomatematyka · webp.pl

Zbiór zadań CKE – poziom rozszerzony – zadanie 21

Matura rozszerzona · 2015 · Zbiór zadań CKE · wyrażenia algebraiczne · 3 punkty

Udowodnij, że dla każdej liczby rzeczywistej $x$ i każdej liczby rzeczywistej $m$ prawdziwa jest nierówność $8x^2-4mx+2m^2\geq 12x+6m-18$.

Odpowiedź (klucz CKE)
nierówność prawdziwa dla każdych x, m

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Przekształcamy nierówność: $8x^2-4mx+2m^2 \geq 12x+6m-18$ przenosimy wszystko na lewą stronę: $8x^2-4mx+2m^2 - 12x - 6m + 18 \geq 0$.

Grupujemy wyrazy względem $x$: $8x^2 - (4m+12)x + (2m^2 - 6m + 18) \geq 0$.

Traktujemy lewą stronę jako funkcję kwadratową zmiennej $x$: $f(x) = 8x^2 - (4m+12)x + (2m^2 - 6m + 18)$. Współczynnik przy $x^2$ wynosi $8 \gt 0$, więc parabola jest skierowana ramionami do góry. Aby nierówność $f(x) \geq 0$ zachodziła dla każdego $x$, wyróżnik trójmianu musi być niedodatni: $\Delta \leq 0$.

Obliczamy wyróżnik: $\Delta = [-(4m+12)]^2 - 4 \cdot 8 \cdot (2m^2 - 6m + 18) = (4m+12)^2 - 32(2m^2 - 6m + 18)$.

Rozwijamy: $(4m+12)^2 = 16m^2 + 96m + 144$, a $32(2m^2 - 6m + 18) = 64m^2 - 192m + 576$. Zatem $\Delta = 16m^2 + 96m + 144 - (64m^2 - 192m + 576) = 16m^2 + 96m + 144 - 64m^2 + 192m - 576 = -48m^2 + 288m - 432$.

Upraszczamy dzieląc przez $-48$ (pamiętając o zmianie znaku nierówności): $\Delta \leq 0 \Rightarrow -48m^2 + 288m - 432 \leq 0 \; /:(-48) \Rightarrow m^2 - 6m + 9 \geq 0$.

Rozpoznajemy: $m^2 - 6m + 9 = (m-3)^2 \geq 0$, co jest prawdą dla każdego $m \in \mathbb{R}$. Ponadto równość $\Delta = 0$ zachodzi tylko dla $m=3$, wtedy parabola jest styczna do osi OX. Dla każdego $m$ mamy $\Delta \leq 0$, więc $f(x) \geq 0$ dla każdego $x$.

Zatem nierówność wyjściowa jest spełniona dla każdej liczby rzeczywistej $x$ i każdej liczby rzeczywistej $m$.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2015 · Zbiór zadań CKE · wszystkie arkusze — matura rozszerzona