Na rysunku poniżej przedstawiono fragment wykresu wielomianu $W$ określonego wzorem $$W(x)=\frac{1}{8}x^3-2x^2+\frac{67}{8}x-3$$ dla każdego $x\in\mathbb{R}$.

Oblicz wszystkie pierwiastki wielomianu $W$. Zapisz obliczenia.
Matura rozszerzona · 2025 · Informator maturalny · wyrażenia algebraiczne · 3 punkty
Na rysunku poniżej przedstawiono fragment wykresu wielomianu $W$ określonego wzorem $$W(x)=\frac{1}{8}x^3-2x^2+\frac{67}{8}x-3$$ dla każdego $x\in\mathbb{R}$.

Oblicz wszystkie pierwiastki wielomianu $W$. Zapisz obliczenia.
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Zauważamy, że na rysunku widać dwa miejsca zerowe: jedno w przybliżeniu między 0 a 1, drugie w przybliżeniu między 7 a 8. Ponadto wiemy, że wielomian stopnia trzeciego ma trzy pierwiastki (rzeczywiste). Spróbujmy znaleźć pierwiastek całkowity: sprawdzamy dzielniki wyrazu wolnego -3: ±1, ±3. Dla x = 8: W(8) = (1/8)·512 - 2·64 + (67/8)·8 - 3 = 64 - 128 + 67 - 3 = 0. Zatem x = 8 jest pierwiastkiem.
Dzielimy wielomian W(x) przez (x - 8). Wykonujemy dzielenie: (1/8)x³ - 2x² + (67/8)x - 3 : (x - 8). Możemy też zastosować schemat Hornera. Współczynniki: a₃ = 1/8, a₂ = -2, a₁ = 67/8, a₀ = -3. Dla k = 8: 1/8 → 1/8; 1/8·8 = 1; -2 + 1 = -1; -1·8 = -8; 67/8 + (-8) = 67/8 - 64/8 = 3/8; (3/8)·8 = 3; -3 + 3 = 0. Zatem iloraz to (1/8)x² - x + 3/8.
Mnożymy iloraz przez 8, aby uprościć: 8·[(1/8)x² - x + 3/8] = x² - 8x + 3. Rozwiązujemy równanie kwadratowe x² - 8x + 3 = 0. Δ = 64 - 12 = 52 = 4·13, √Δ = 2√13.
Zatem pierwiastki: x₁ = (8 - 2√13)/2 = 4 - √13, x₂ = (8 + 2√13)/2 = 4 + √13.
Ostatecznie wszystkie pierwiastki wielomianu W to: 4 - √13, 4 + √13, 8.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2025 · Informator maturalny · wszystkie arkusze — matura rozszerzona