Dwa boki trójkąta o polu równym 20 zawierają się w prostych prostopadłych $k$: $ax+by-4a=0$ oraz $l$: $(2b-1)x-ay-8b+4=0$. Trzeci bok tego trójkąta zawiera się w osi $Oy$. Wyznacz wszystkie dodatnie wartości parametrów $a$ i $b$, dla których spełnione są warunki zadania.
Zbiór zadań CKE – poziom rozszerzony – zadanie 72
Matura rozszerzona · 2015 · Zbiór zadań CKE · geometria analityczna · 5 punktów
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Proste k i l są prostopadłe, więc ich współczynniki kierunkowe spełniają warunek $a_k \cdot a_l = -1$. Równanie prostej k: $ax + by - 4a = 0 \Rightarrow y = -\frac{a}{b}x + \frac{4a}{b}$ (zakładamy $b \neq 0$). Równanie prostej l: $(2b-1)x - ay - 8b + 4 = 0 \Rightarrow ay = (2b-1)x - 8b + 4 \Rightarrow y = \frac{2b-1}{a}x - \frac{8b-4}{a}$. Warunek prostopadłości: $\left(-\frac{a}{b}\right) \cdot \left(\frac{2b-1}{a}\right) = -1 \Rightarrow -\frac{2b-1}{b} = -1 \Rightarrow \frac{2b-1}{b} = 1 \Rightarrow 2b-1 = b \Rightarrow b=1$.
Podstawiamy $b=1$ do równań prostych. Prosta k: $ax + y - 4a = 0 \Rightarrow y = -ax + 4a$. Prosta l: $(2\cdot1-1)x - ay - 8\cdot1 + 4 = 0 \Rightarrow x - ay - 4 = 0 \Rightarrow y = \frac{1}{a}x - \frac{4}{a}$.
Trzeci bok trójkąta leży na osi OY, czyli jest odcinkiem osi Y między punktami przecięcia prostych k i l z tą osią. Punkt przecięcia k z OY: $x=0 \Rightarrow y = 4a$, czyli $C = (0, 4a)$. Punkt przecięcia l z OY: $x=0 \Rightarrow y = -\frac{4}{a}$, czyli $D = (0, -\frac{4}{a})$. Odcinek CD ma długość $|4a - (-\frac{4}{a})| = |4a + \frac{4}{a}| = 4\left(a + \frac{1}{a}\right)$ (dla $a\gt 0$ wyrażenie dodatnie).
Pole trójkąta: $P = 20$. Podstawa trójkąta to odcinek CD, a wysokość opuszczona na tę podstawę to odległość punktu przecięcia prostych k i l od osi OY (czyli wartość bezwzględna współrzędnej x wierzchołka leżącego na przecięciu k i l). Znajdujemy punkt przecięcia k i l: z k: $y = -ax + 4a$, podstawiamy do l: $x - a(-ax+4a) - 4 = 0 \Rightarrow x + a^2x - 4a^2 - 4 = 0 \Rightarrow x(1+a^2) = 4a^2 + 4 \Rightarrow x = \frac{4(a^2+1)}{a^2+1} = 4$. Współrzędna y: $y = -a\cdot4 + 4a = 0$. Zatem punkt przecięcia to $A = (4, 0)$.
Wysokość trójkąta opuszczona z wierzchołka A na podstawę CD (leżącą na OY) to odległość punktu A od osi OY, czyli $h = |4| = 4$.
Pole: $P = \frac{1}{2} \cdot |CD| \cdot h = \frac{1}{2} \cdot 4\left(a + \frac{1}{a}\right) \cdot 4 = 8\left(a + \frac{1}{a}\right)$. Przyrównujemy do 20: $8\left(a + \frac{1}{a}\right) = 20 \Rightarrow a + \frac{1}{a} = \frac{5}{2}$. Mnożymy przez $2a$: $2a^2 + 2 = 5a \Rightarrow 2a^2 - 5a + 2 = 0$. Rozwiązujemy: $\Delta = 25 - 16 = 9$, $a = \frac{5 \pm 3}{4}$, czyli $a_1 = 2$, $a_2 = \frac{1}{2}$. Oba są dodatnie.
Odpowiedź: $b=1$ oraz $a=2$ lub $a=\frac{1}{2}$.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2015 · Zbiór zadań CKE · wszystkie arkusze — matura rozszerzona