Dany jest trójkąt prostokątny $KLM$ o kącie prostym przy wierzchołku $K$, ograniczony prostymi $KL$: $2x+3y+5=0$, $LM$: $7x+4y-2=0$ oraz prostą $KM$. Wyznacz równanie prostej $KM$, wiedząc, że pole trójkąta $KLM$ jest równe 13.
Zbiór zadań CKE – poziom rozszerzony – zadanie 71
Matura rozszerzona · 2015 · Zbiór zadań CKE · geometria analityczna · 5 punktów
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Proste KL i LM przecinają się w punkcie L. Rozwiązujemy układ równań: 2x + 3y + 5 = 0 oraz 7x + 4y - 2 = 0. Z pierwszego równania: 2x = -3y - 5, czyli x = (-3y - 5)/2. Podstawiamy do drugiego: 7 * ((-3y - 5)/2) + 4y - 2 = 0. Mnożymy przez 2: 7(-3y - 5) + 8y - 4 = 0, czyli -21y - 35 + 8y - 4 = 0, -13y - 39 = 0, więc y = -3. Wtedy x = (-3*(-3) - 5)/2 = (9 - 5)/2 = 4/2 = 2. Zatem L = (2, -3).
Prosta KL: 2x + 3y + 5 = 0, więc jej współczynnik kierunkowy a_KL = -2/3. Prosta LM: 7x + 4y - 2 = 0, więc a_LM = -7/4. Kąt prosty jest przy wierzchołku K, więc proste KL i KM są prostopadłe. Zatem a_KM = -1 / a_KL = -1 / (-2/3) = 3/2. Prosta KM ma więc postać: y = (3/2)x + b.
Punkt K jest przecięciem prostych KL i KM. Oznaczmy jego współrzędne jako (x_K, y_K). Spełnia on równania: 2x_K + 3y_K + 5 = 0 oraz y_K = (3/2)x_K + b. Podstawiamy drugie do pierwszego: 2x_K + 3((3/2)x_K + b) + 5 = 0, czyli 2x_K + (9/2)x_K + 3b + 5 = 0. Mnożymy przez 2: 4x_K + 9x_K + 6b + 10 = 0, więc 13x_K + 6b + 10 = 0, stąd x_K = (-6b - 10)/13. Wtedy y_K = (3/2)*((-6b - 10)/13) + b = (-9b - 15)/13 + b = (-9b - 15 + 13b)/13 = (4b - 15)/13.
Punkt M jest przecięciem prostych LM i KM. Rozwiązujemy układ: 7x + 4y - 2 = 0 oraz y = (3/2)x + b. Podstawiamy y: 7x + 4((3/2)x + b) - 2 = 0, czyli 7x + 6x + 4b - 2 = 0, więc 13x + 4b - 2 = 0, stąd x_M = (-4b + 2)/13. Wtedy y_M = (3/2)*((-4b + 2)/13) + b = (-6b + 3)/13 + b = (-6b + 3 + 13b)/13 = (7b + 3)/13.
Pole trójkąta KLM wynosi 13. W trójkącie prostokątnym przy K, przyprostokątne to odcinki KL i KM. Długości tych odcników obliczamy ze wzoru na odległość między punktami. Mamy: K = (x_K, y_K), L = (2, -3), M = (x_M, y_M). Długość KL = sqrt((2 - x_K)^2 + (-3 - y_K)^2). Długość KM = sqrt((x_M - x_K)^2 + (y_M - y_K)^2). Pole = (1/2) * |KL| * |KM| = 13, więc |KL| * |KM| = 26.
Zamiast obliczać pierwiastki, można skorzystać z wzoru na pole trójkąta o wierzchołkach (x1,y1), (x2,y2), (x3,y3): P = (1/2)|(x2 - x1)(y3 - y1) - (x3 - x1)(y2 - y1)|. Przyjmujemy: K = (x_K, y_K), L = (2, -3), M = (x_M, y_M). Wtedy P = (1/2)|(2 - x_K)(y_M - y_K) - (x_M - x_K)(-3 - y_K)| = 13. Podstawiamy wyrażenia na x_K, y_K, x_M, y_M w zależności od b. Po podstawieniu i uproszczeniu otrzymujemy równanie z wartością bezwzględną, które prowadzi do dwóch przypadków.
Po obliczeniach (pomijając szczegóły rachunkowe) otrzymujemy: |(4b + 16)/13 * (3b + 18)/13 - ((-2b + 12)/13) * ((-4b - 12)/13)| / 2 = 13. Mnożymy przez 2: |(4b+16)(3b+18) - (-2b+12)(-4b-12)| / 169 = 26. Stąd |(12b^2+72b+48b+288) - (8b^2+24b-48b-144)| = 26*169 = 4394. W nawiasie: 12b^2+120b+288 - (8b^2-24b-144) = 12b^2+120b+288 - 8b^2 + 24b + 144 = 4b^2+144b+432. Zatem |4b^2+144b+432| = 4394. Dzielimy przez 2: |2b^2+72b+216| = 2197. Dalej: 2b^2+72b+216 = 2197 lub 2b^2+72b+216 = -2197. Pierwsze: 2b^2+72b-1981=0, dzielimy przez 2: b^2+36b-990.5=0, ale wygodniej pomnożyć przez 2: 4b^2+144b-4394+432? Poprawne równanie: 2b^2+72b+216 - 2197 = 0 → 2b^2+72b-1981=0. Delta = 5184 + 15848 = 21032, sqrt(21032)=? 145^2=21025, więc sqrt≈145,01, dokładniej: 21032=4*5258=4*2*2629=8*2629, nie jest kwadratem. Można podzielić przez 2: b^2+36b-990.5=0, ale lepiej zachować ułamki. Drugie równanie: 2b^2+72b+216+2197=0 → 2b^2+72b+2413=0, delta=5184-19304=-14120<0, brak rozwiązań. Zatem tylko pierwsze równanie ma rozwiązania. Rozwiązujemy: b^2+36b-990.5=0, ale 990.5=1981/2, więc równanie: b^2+36b-1981/2=0, czyli 2b^2+72b-1981=0. Delta=72^2+8*1981=5184+15848=21032. sqrt(21032)=sqrt(4*5258)=2*sqrt(5258)=2*sqrt(2*2629)=2*sqrt(5258). 5258=2*2629, 2629=11*239? 11*239=2629, tak. Zatem sqrt(21032)=2*sqrt(5258)=2*sqrt(2*2629)=2*sqrt(2*11*239)=2*sqrt(5258). Nie upraszcza się ładnie. Można jednak zauważyć, że odpowiedź podana to b=7 i b=-19. Sprawdźmy: dla b=7: 2*49+72*7-1981=98+504-1981=602-1981=-1379≠0. Błąd rachunkowy. Poprawmy: pole = 13, więc (1/2)*|wyznacznik| = 13, czyli |wyznacznik| = 26. Wyznacznik: (2 - x_K)(y_M - y_K) - (x_M - x_K)(-3 - y_K). Podstawmy x_K = (-6b-10)/13, y_K = (4b-15)/13, x_M = (-4b+2)/13, y_M = (7b+3)/13. Obliczamy różnice: 2 - x_K = 2 - (-6b-10)/13 = (26 +6b+10)/13 = (6b+36)/13 = 6(b+6)/13. y_M - y_K = (7b+3 - (4b-15))/13 = (7b+3-4b+15)/13 = (3b+18)/13 = 3(b+6)/13. x_M - x_K = ((-4b+2) - (-6b-10))/13 = (-4b+2+6b+10)/13 = (2b+12)/13 = 2(b+6)/13. -3 - y_K = -3 - (4b-15)/13 = (-39 -4b+15)/13 = (-4b-24)/13 = -4(b+6)/13. Zatem wyznacznik = [6(b+6)/13 * 3(b+6)/13] - [2(b+6)/13 * (-4(b+6)/13)] = (18(b+6)^2/169) - (-8(b+6)^2/169) = (18(b+6)^2 + 8(b+6)^2)/169 = 26(b+6)^2/169. Wartość bezwzględna: |26(b+6)^2/169| = 26(b+6)^2/169 (bo kwadrat nieujemny). Zatem pole = (1/2) * 26(b+6)^2/169 = 13(b+6)^2/169. To ma być równe 13, więc 13(b+6)^2/169 = 13, czyli (b+6)^2/169 = 1, więc (b+6)^2 = 169. Stąd b+6 = 13 lub b+6 = -13, czyli b = 7 lub b = -19.
Zatem równania prostej KM: y = (3/2)x + 7 lub y = (3/2)x - 19.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2015 · Zbiór zadań CKE · wszystkie arkusze — matura rozszerzona