Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – maj 2025 – zadanie 11

Matura rozszerzona · 2025 · Maj · równania i nierówności · 6 punktów

Funkcja $f$ jest określona wzorem $$f(x)=(2-m)x^2-2(2m+1)x+m+8$$ dla każdej liczby rzeczywistej $x$, gdzie $m$ jest liczbą rzeczywistą różną od $2$.

Wyznacz wszystkie wartości parametru $m$, dla których funkcja $f$ ma dokładnie dwa miejsca zerowe $x_1$ oraz $x_2$ tego samego znaku, które spełniają warunek $$(x_1-x_2)^2\le 180$$ Zapisz obliczenia.

Odpowiedź (klucz CKE)
$m\in(-8,-3)\cup\left(1,\frac{3}{2}\right]$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Funkcja kwadratowa ma dwa miejsca zerowe tego samego znaku, gdy współczynnik przy \(x^2\) jest różny od zera (co jest spełnione, bo \(m eq 2\)), wyróżnik jest dodatni, a iloczyn miejsc zerowych \(x_1 \cdot x_2 > 0\).

Wyróżnik: \(\Delta = [-2(2m+1)]^2 - 4(2-m)(m+8) = 4(4m^2+4m+1) - 4(2-m)(m+8) = 4[4m^2+4m+1 - (2m+16 - m^2 - 8m)] = 4[4m^2+4m+1 - (-m^2 - 6m + 16)] = 4[4m^2+4m+1 + m^2 + 6m - 16] = 4(5m^2 + 10m - 15) = 20(m^2 + 2m - 3)\).

Warunek \(\Delta > 0 \iff m^2 + 2m - 3 > 0 \iff (m+3)(m-1) > 0 \iff m \in (-\infty, -3) \cup (1, \infty)\).

Iloczyn miejsc zerowych: \(x_1 \cdot x_2 = \frac{c}{a} = \frac{m+8}{2-m}\). Warunek \(x_1 \cdot x_2 > 0 \iff \frac{m+8}{2-m} > 0\). Mianownik dodatni dla \(m < 2\), ujemny dla \(m > 2\). Licznik dodatni dla \(m > -8\), ujemny dla \(m < -8\). Rozwiązanie nierówności: \(m \in (-8, 2)\).

Część wspólna warunków: \(m \in ((-\infty, -3) \cup (1, \infty)) \cap (-8, 2) = (-8, -3) \cup (1, 2)\).

Dodatkowo mamy warunek \((x_1 - x_2)^2 \le 180\). Korzystając ze wzoru \((x_1 - x_2)^2 = (x_1 + x_2)^2 - 4x_1x_2 = \left(\frac{2(2m+1)}{2-m}\right)^2 - 4 \cdot \frac{m+8}{2-m}\).

Upraszczamy: \((x_1 - x_2)^2 = \frac{4(2m+1)^2}{(2-m)^2} - \frac{4(m+8)}{2-m} = \frac{4(2m+1)^2 - 4(m+8)(2-m)}{(2-m)^2} = \frac{4[(4m^2+4m+1) - (2m+16 - m^2 - 8m)]}{(2-m)^2} = \frac{4[4m^2+4m+1 + m^2 + 6m - 16]}{(2-m)^2} = \frac{4(5m^2 + 10m - 15)}{(2-m)^2} = \frac{20(m^2 + 2m - 3)}{(2-m)^2}\).

Nierówność: \(\frac{20(m^2 + 2m - 3)}{(2-m)^2} \le 180\). Mianownik zawsze dodatni (bo \(m eq 2\)), więc mnożymy obustronnie przez \((2-m)^2\): \(20(m^2 + 2m - 3) \le 180(2-m)^2\).

Dzielimy przez 20: \(m^2 + 2m - 3 \le 9(2-m)^2\). Przekształcamy: \(m^2 + 2m - 3 \le 9(4 - 4m + m^2) = 36 - 36m + 9m^2\).

Przenosimy wszystko na jedną stronę: \(0 \le 36 - 36m + 9m^2 - m^2 - 2m + 3 = 39 - 38m + 8m^2\).

Czyli \(8m^2 - 38m + 39 \ge 0\). Rozwiązujemy równanie \(8m^2 - 38m + 39 = 0\).

\(\Delta = (-38)^2 - 4 \cdot 8 \cdot 39 = 1444 - 1248 = 196\), \(\sqrt{\Delta} = 14\).

\(m_1 = \frac{38 - 14}{16} = \frac{24}{16} = \frac{3}{2}\), \(m_2 = \frac{38 + 14}{16} = \frac{52}{16} = \frac{13}{4} = 3.25\).

Rozwiązanie nierówności kwadratowej: \(8m^2 - 38m + 39 \ge 0 \iff m \in (-\infty, \frac{3}{2}] \cup [\frac{13}{4}, \infty)\).

Uwzględniamy część wspólną z wcześniejszymi warunkami \(m \in (-8, -3) \cup (1, 2)\) oraz \(m eq 2\):

Dla przedziału \((-8, -3)\): cały należy do \((-\infty, \frac{3}{2}]\), więc pozostaje bez zmian.

Dla przedziału \((1, 2)\): część wspólna z \((-\infty, \frac{3}{2}] \cup [\frac{13}{4}, \infty)\) to \((1, \frac{3}{2}]\) (bo \(\frac{13}{4} = 3.25 > 2\)).

Ostatecznie \(m \in (-8, -3) \cup (1, \frac{3}{2}]\).

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2025 · Maj · wszystkie arkusze — matura rozszerzona