Rozwiąż nierówność: $$\frac{2x-1}{1-x}\leq\frac{2+2x}{5x}$$
Matura rozszerzona – maj 2021 – zadanie 7
Matura rozszerzona · 2021 · Maj · równania i nierówności · 3 punkty
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Przenosimy wszystkie wyrazy na lewą stronę: $$\frac{2x-1}{1-x} - \frac{2+2x}{5x} \leq 0.$$
Sprowadzamy do wspólnego mianownika $5x(1-x)$: $$\frac{(2x-1)\cdot 5x - (2+2x)(1-x)}{5x(1-x)} \leq 0.$$
Wykonujemy mnożenia w liczniku: $(2x-1)\cdot 5x = 10x^2 - 5x$, a $(2+2x)(1-x) = 2(1+x)(1-x) = 2(1-x^2) = 2 - 2x^2$. Zatem licznik: $10x^2 - 5x - (2 - 2x^2) = 10x^2 - 5x - 2 + 2x^2 = 12x^2 - 5x - 2$.
Rozwiązujemy nierówność $\frac{12x^2 - 5x - 2}{5x(1-x)} \leq 0$. Miejsca zerowe licznika: $12x^2 - 5x - 2 = 0$, $\Delta = 25 + 96 = 121$, $\sqrt{\Delta}=11$, $x_1 = \frac{5-11}{24} = -\frac{1}{4}$, $x_2 = \frac{5+11}{24} = \frac{2}{3}$. Mianownik zeruje się dla $x=0$ i $x=1$.
Sporządzamy tabelę znaków na przedziałach: $(-\infty, -\frac{1}{4})$, $(-\frac{1}{4}, 0)$, $(0, \frac{2}{3})$, $(\frac{2}{3}, 1)$, $(1, +\infty)$. Wyrażenie $12x^2 - 5x - 2$ jest dodatnie poza pierwiastkami, ujemne między nimi. Mianownik $5x(1-x)$: dla $x\lt 0$ – ujemny, dla $0\lt x\lt 1$ – dodatni, dla $x\gt 1$ – ujemny.
Znak ilorazu: na $(-\infty, -\frac{1}{4})$: licznik +, mianownik – → –; w $x=-\frac{1}{4}$ zero; na $(-\frac{1}{4}, 0)$: licznik –, mianownik – → +; na $(0, \frac{2}{3})$: licznik –, mianownik + → –; w $x=\frac{2}{3}$ zero; na $(\frac{2}{3}, 1)$: licznik +, mianownik + → +; na $(1, +\infty)$: licznik +, mianownik – → –.
Interesują nas przedziały z wartościami niedodatnimi (≤0): $(-\infty, -\frac{1}{4}]$ (bo w $x=-\frac{1}{4}$ zero), $(0, \frac{2}{3}]$ (w $x=\frac{2}{3}$ zero) oraz $(1, +\infty)$ (mianownik zeruje się w $x=1$, więc $x=1$ nie należy).
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2021 · Maj · wszystkie arkusze — matura rozszerzona