Trzy liczby tworzą ciąg geometryczny. Jeżeli do drugiej liczby dodamy $8$, to ciąg ten zmieni się w arytmetyczny. Jeżeli zaś do ostatniej liczby nowego ciągu arytmetycznego dodamy $64$, to tak otrzymany ciąg będzie znów geometryczny. Znajdź te liczby. Uwzględnij wszystkie możliwości.
Matura rozszerzona – maj 2012 – zadanie 5
Matura rozszerzona · 2012 · Maj · ciągi · 6 punktów
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Oznaczmy trzy początkowe liczby tworzące ciąg geometryczny jako $a$, $aq$, $aq^2$, gdzie $q$ to iloraz ciągu geometrycznego.
Po dodaniu 8 do drugiej liczby otrzymujemy ciąg arytmetyczny: $a$, $aq + 8$, $aq^2$. Warunek na ciąg arytmetyczny: $2(aq + 8) = a + aq^2$, co daje równanie $2aq + 16 = a + aq^2$.
Po dodaniu 64 do ostatniej liczby nowego ciągu arytmetycznego otrzymujemy ciąg geometryczny: $a$, $aq + 8$, $aq^2 + 64$. Warunek na ciąg geometryczny: $(aq + 8)^2 = a(aq^2 + 64)$.
Rozwiązujemy układ równań: $2aq + 16 = a + aq^2$ oraz $(aq + 8)^2 = a(aq^2 + 64)$.
Z pierwszego równania: $a(q^2 - 2q + 1) = 16$, czyli $a(q - 1)^2 = 16$.
Z drugiego równania: $a^2q^2 + 16aq + 64 = a^2q^2 + 64a$, co po uproszczeniu daje $16aq + 64 = 64a$, czyli $16a(q - 4) = -64$, a stąd $a(q - 4) = -4$.
Rozwiązujemy układ: $a(q - 1)^2 = 16$ i $a(q - 4) = -4$. Z drugiego równania $a = \frac{-4}{q - 4}$ (dla $q \neq 4$). Podstawiamy do pierwszego: $\frac{-4}{q - 4} (q - 1)^2 = 16$, czyli $-4(q - 1)^2 = 16(q - 4)$, co daje $(q - 1)^2 = -4(q - 4)$.
Rozwijamy: $q^2 - 2q + 1 = -4q + 16$, czyli $q^2 + 2q - 15 = 0$. Rozwiązania: $q = 3$ lub $q = -5$.
Dla $q = 3$: $a = \frac{-4}{3 - 4} = \frac{-4}{-1} = 4$. Liczby: $4$, $12$, $36$.
Dla $q = -5$: $a = \frac{-4}{-5 - 4} = \frac{-4}{-9} = \frac{4}{9}$. Liczby: $\frac{4}{9}$, $-\frac{20}{9}$, $\frac{100}{9}$.
Odpowiedź: liczby to $(4, 12, 36)$ lub $(\frac{4}{9}, -\frac{20}{9}, \frac{100}{9})$.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2012 · Maj · wszystkie arkusze — matura rozszerzona