Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – grudzień 2024 – zadanie 11

Matura rozszerzona · 2024 · Grudzień · równania i nierówności · 5 punktów

Funkcja kwadratowa $f$ zmiennej rzeczywistej $x$ jest określona wzorem $$f(x)=x^2-3x-m^2+m+3$$ Wyznacz wszystkie wartości parametru $m$, dla których funkcja $f$ ma dwa różne miejsca zerowe $x_1$, $x_2$ spełniające warunek $$|x_1^2-x_2^2|\le 12$$ Zapisz obliczenia.

Odpowiedź (klucz CKE)
$m\in\left[\frac{1-2\sqrt{5}}{2},-\frac{1}{2}\right)\cup\left(\frac{3}{2},\frac{1+2\sqrt{5}}{2}\right]$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Funkcja ma dwa różne miejsca zerowe, gdy wyróżnik trójmianu jest dodatni: $\Delta = (-3)^2 - 4 \cdot 1 \cdot (-m^2 + m + 3) = 9 + 4m^2 - 4m - 12 = 4m^2 - 4m - 3$. Warunek $\Delta \gt 0$: $4m^2 - 4m - 3 \gt 0$. Rozwiązujemy nierówność: $4m^2 - 4m - 3 = 0$, $\Delta_m = 16 + 48 = 64$, $m = \frac{4 \pm 8}{8}$, czyli $m_1 = \frac{4-8}{8} = -\frac{1}{2}$, $m_2 = \frac{4+8}{8} = \frac{3}{2}$. Zatem $\Delta \gt 0$ dla $m \in (-\infty, -\frac{1}{2}) \cup (\frac{3}{2}, \infty)$.

Z wzorów Viete'a: $x_1 + x_2 = 3$, $x_1 x_2 = -m^2 + m + 3$. Wyrażenie $|x_1^2 - x_2^2| = |(x_1 - x_2)(x_1 + x_2)| = |x_1 - x_2| \cdot 3$. Warunek $|x_1^2 - x_2^2| \le 12$ przekształcamy do $|x_1 - x_2| \le 4$.

Obliczamy $(x_1 - x_2)^2 = (x_1 + x_2)^2 - 4x_1 x_2 = 9 - 4(-m^2 + m + 3) = 9 + 4m^2 - 4m - 12 = 4m^2 - 4m - 3$. Zatem $|x_1 - x_2| = \sqrt{4m^2 - 4m - 3}$. Nierówność $|x_1 - x_2| \le 4$ przyjmuje postać $\sqrt{4m^2 - 4m - 3} \le 4$.

Podnosimy obie strony do kwadratu (obie nieujemne): $4m^2 - 4m - 3 \le 16$, czyli $4m^2 - 4m - 19 \le 0$. Rozwiązujemy równanie $4m^2 - 4m - 19 = 0$: $\Delta = 16 + 304 = 320$, $\sqrt{320} = 8\sqrt{5}$, $m = \frac{4 \pm 8\sqrt{5}}{8} = \frac{1 \pm 2\sqrt{5}}{2}$. Zatem nierówność $4m^2 - 4m - 19 \le 0$ jest spełniona dla $m \in \left[\frac{1 - 2\sqrt{5}}{2}, \frac{1 + 2\sqrt{5}}{2}\right]$.

Uwzględniamy dziedzinę $\sqrt{4m^2 - 4m - 3}$: $4m^2 - 4m - 3 \ge 0$, czyli $m \in (-\infty, -\frac{1}{2}] \cup [\frac{3}{2}, \infty)$. Łączymy warunki: $\Delta \gt 0$ (różne miejsca zerowe) i $|x_1 - x_2| \le 4$. Otrzymujemy część wspólną przedziałów: $\left[\frac{1 - 2\sqrt{5}}{2}, \frac{1 + 2\sqrt{5}}{2}\right]$ z $(-\infty, -\frac{1}{2}) \cup (\frac{3}{2}, \infty)$.

Wyznaczamy przecięcia: dla lewego przedziału: $\left[\frac{1 - 2\sqrt{5}}{2}, -\frac{1}{2}\right)$ – zauważmy, że $\frac{1 - 2\sqrt{5}}{2} \approx -1.74$, $-\frac{1}{2} = -0.5$, więc przedział niepusty. Dla prawego: $\left(\frac{3}{2}, \frac{1 + 2\sqrt{5}}{2}\right]$ – $\frac{3}{2} = 1.5$, $\frac{1 + 2\sqrt{5}}{2} \approx 2.74$, przedział niepusty.

Ostatecznie $m \in \left[\frac{1 - 2\sqrt{5}}{2}, -\frac{1}{2}\right) \cup \left(\frac{3}{2}, \frac{1 + 2\sqrt{5}}{2}\right]$.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2024 · Grudzień · wszystkie arkusze — matura rozszerzona