Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – grudzień 2024 – zadanie 10

Matura rozszerzona · 2024 · Grudzień · ciągi · 5 punktów

Trzeci i piąty wyraz malejącego ciągu arytmetycznego $(a_n)$, określonego dla każdej liczby naturalnej $n\ge 1$, spełniają warunek $$a_3+a_5=10$$ Trzywyrazowy ciąg $$(2a_1+4,\ a_4-1,\ -\frac{1}{8}a_7)$$ jest geometryczny.

Oblicz wyrazy tego ciągu geometrycznego. Zapisz obliczenia.

Odpowiedź (klucz CKE)
$(32,4,\frac{1}{2})$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Niech ciąg arytmetyczny $(a_n)$ ma różnicę $r$. Wtedy $a_3 = a_1 + 2r$, $a_5 = a_1 + 4r$, $a_4 = a_1 + 3r$, $a_7 = a_1 + 6r$.

Z warunku $a_3 + a_5 = 10$ mamy $(a_1 + 2r) + (a_1 + 4r) = 10$, czyli $2a_1 + 6r = 10$, co daje $a_1 + 3r = 5$.

Trzywyrazowy ciąg $(2a_1 + 4,\, a_4 - 1,\, -\frac{1}{8}a_7)$ jest geometryczny, więc iloraz jest stały: $(a_4 - 1)^2 = (2a_1 + 4) \cdot \left(-\frac{1}{8}a_7\right)$.

Podstawiamy $a_4 = a_1 + 3r$, $a_7 = a_1 + 6r$ oraz $a_1 + 3r = 5$ (z drugiego kroku). Z $a_1 + 3r = 5$ mamy $a_4 = 5$, więc $a_4 - 1 = 4$. Również $a_1 = 5 - 3r$.

Podstawiamy do równania geometryczności: $4^2 = (2(5 - 3r) + 4) \cdot \left(-\frac{1}{8}(5 - 3r + 6r)\right)$. Upraszczamy: $16 = (10 - 6r + 4) \cdot \left(-\frac{1}{8}(5 + 3r)\right) = (14 - 6r) \cdot \left(-\frac{5 + 3r}{8}\right)$.

Mnożymy obustronnie przez 8: $128 = -(14 - 6r)(5 + 3r)$. Przenosimy na jedną stronę: $(14 - 6r)(5 + 3r) + 128 = 0$. Wymnażamy: $70 + 42r - 30r - 18r^2 + 128 = 0$, czyli $-18r^2 + 12r + 198 = 0$. Dzielimy przez -6: $3r^2 - 2r - 33 = 0$.

Rozwiązujemy równanie kwadratowe: $\Delta = (-2)^2 - 4 \cdot 3 \cdot (-33) = 4 + 396 = 400$, $\sqrt{\Delta} = 20$. Zatem $r = \frac{2 \pm 20}{6}$. Mamy $r_1 = \frac{22}{6} = \frac{11}{3}$ oraz $r_2 = \frac{-18}{6} = -3$.

Ciąg $(a_n)$ jest malejący, więc $r \lt 0$. Wybieramy $r = -3$. Wtedy $a_1 = 5 - 3 \cdot (-3) = 5 + 9 = 14$.

Obliczamy wyrazy ciągu geometrycznego: pierwszy $2a_1 + 4 = 2 \cdot 14 + 4 = 32$, drugi $a_4 - 1 = 5 - 1 = 4$, trzeci $-\frac{1}{8}a_7 = -\frac{1}{8}(a_1 + 6r) = -\frac{1}{8}(14 + 6 \cdot (-3)) = -\frac{1}{8}(14 - 18) = -\frac{1}{8} \cdot (-4) = \frac{1}{2}$.

Otrzymujemy ciąg geometryczny $(32, 4, \frac{1}{2})$. Sprawdzamy iloraz: $\frac{4}{32} = \frac{1}{8}$ oraz $\frac{1/2}{4} = \frac{1}{8}$ – zgadza się.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2024 · Grudzień · wszystkie arkusze — matura rozszerzona