Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – grudzień 2005 – zadanie 16

Matura rozszerzona · 2005 · Grudzień · trygonometria · 7 punktów

Dane jest równanie postaci $$(\cos x-1)(\cos x+p+1)=0,$$ gdzie $p\in\mathbb{R}$ jest parametrem.

Zadanie 16.1.

Dla $p=-1$ wypisz wszystkie rozwiązania tego równania należące do przedziału $[0,5]$.

Zadanie 16.2.

Wyznacz wszystkie wartości parametru $p$, dla których dane równanie ma w przedziale $[-\pi,\pi]$ trzy różne rozwiązania.

Odpowiedź (klucz CKE)
$x\in\left\{0,\frac{\pi}{2},\frac{3\pi}{2}\right\}$Odpowiedź: $p\in(-2,0]$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Równanie ma postać iloczynu: $(\cos x - 1)(\cos x + p + 1) = 0$. Iloczyn jest równy zero, gdy którykolwiek czynnik jest równy zero.

Zatem $\cos x - 1 = 0$ lub $\cos x + p + 1 = 0$.

Z pierwszego równania: $\cos x = 1$, co daje $x = 2k\pi$, $k \in \mathbb{Z}$.

Z drugiego równania: $\cos x = -p - 1$.

16.1: Dla $p = -1$ mamy $\cos x = -(-1) - 1 = 0$. Zatem $\cos x = 0$, czyli $x = \frac{\pi}{2} + k\pi$, $k \in \mathbb{Z}$.

Szukamy rozwiązań w przedziale $[0, 5]$ (zakładam, że chodzi o $[0, 5]$ w radianach). Dla $\cos x = 1$: $x = 0$ (bo $2\pi \approx 6,28 \gt 5$). Dla $\cos x = 0$: $x = \frac{\pi}{2} \approx 1,57$ oraz $x = \frac{3\pi}{2} \approx 4,71$ (następne $\frac{5\pi}{2} \approx 7,85 \gt 5$).

Rozwiązania: $x = 0$, $x = \frac{\pi}{2}$, $x = \frac{3\pi}{2}$.

16.2: Szukamy $p$ takich, że równanie ma trzy różne rozwiązania w $[-\pi, \pi]$.

Rozważamy dwa czynniki. Z $\cos x = 1$ w przedziale $[-\pi, \pi]$ mamy tylko $x = 0$ (bo $2\pi$ i $-2\pi$ nie należą do tego przedziału).

Z drugiego równania $\cos x = -p - 1$. Aby były trzy różne rozwiązania w sumie, równanie $\cos x = -p - 1$ musi mieć dwa różne rozwiązania w $[-\pi, \pi]$ różne od $0$.

Warunki: $-1 \le -p - 1 \le 1$ (aby równanie $\cos x = a$ miało rozwiązania).

Rozwiązujemy nierówność: $-1 \le -p - 1 \le 1 \iff 0 \le -p \le 2 \iff -2 \le p \le 0$.

Teraz sprawdzamy, kiedy rozwiązania $\cos x = -p - 1$ są różne od $0$: dla $x = 0$ mamy $\cos 0 = 1$, więc musimy wykluczyć przypadek $-p - 1 = 1$, czyli $p = -2$.

Dla $p = 0$: $\cos x = -1$, co daje $x = \pi$ i $x = -\pi$ (to samo punkt na okręgu, ale różne liczby w przedziale $[-\pi, \pi]$). Wtedy mamy rozwiązania: $x = 0$, $x = \pi$, $x = -\pi$ – są trzy różne.

Dla $p \in (-2, 0)$: $\cos x = -p - 1 \in (-1, 1)$, co daje dwa różne rozwiązania w $[-\pi, \pi]$ symetryczne względem osi OX, oba różne od $0$ (bo $-p - 1 \ne 1$). Wtedy z $\cos x = 1$ mamy $x = 0$, razem trzy różne.

Dla $p = -2$: $\cos x = 1$, czyli drugie równanie daje to samo co pierwsze, wtedy mamy tylko $x = 0$ (nieskończenie wiele, ale w przedziale tylko jeden punkt) – nie spełnia.

Zatem $p \in (-2, 0]$.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2005 · Grudzień · wszystkie arkusze — matura rozszerzona