Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – czerwiec 2026 – zadanie 8

Matura rozszerzona · 2026 · Czerwiec · wyrażenia algebraiczne · 3 punkty

Wykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej $x$ i dla każdej liczby rzeczywistej $y$ prawdziwa jest nierówność $$xy+x+y\leq x^2+y^2+1.$$

Odpowiedź (klucz CKE)
nierówność prawdziwa

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Przekształcamy nierówność: $xy + x + y \leq x^2 + y^2 + 1$.

Przenosimy wszystkie wyrazy na lewą stronę: $0 \leq x^2 + y^2 + 1 - xy - x - y$.

Grupujemy i przekształcamy: $x^2 + y^2 - xy - x - y + 1 = \frac{1}{2}(2x^2 + 2y^2 - 2xy - 2x - 2y + 2)$.

Dzielimy przez 2 i grupujemy: $\frac{1}{2}\big[(x^2 - 2xy + y^2) + (x^2 - 2x + 1) + (y^2 - 2y + 1)\big]$.

Rozpoznajemy wzory skróconego mnożenia: $\frac{1}{2}\big[(x-y)^2 + (x-1)^2 + (y-1)^2\big]$.

Suma kwadratów jest zawsze nieujemna: $(x-y)^2 \geq 0$, $(x-1)^2 \geq 0$, $(y-1)^2 \geq 0$, więc ich suma $\geq 0$.

Zatem $\frac{1}{2}\big[(x-y)^2 + (x-1)^2 + (y-1)^2\big] \geq 0$, co dowodzi nierówności.

Odpowiedź: Nierówność jest prawdziwa dla wszystkich liczb rzeczywistych $x$ i $y$.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2026 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona