Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – czerwiec 2026 – zadanie 13

Matura rozszerzona · 2026 · Czerwiec · rachunek różniczkowy · 6 punktów

W kartezjańskim układzie współrzędnych $(x,y)$ rozważamy wszystkie trójkąty prostokątne $ABC$, w których $C=(0,0)$, wierzchołek $B$ leży na dodatniej półosi $Oy$, wierzchołek $A$ leży na dodatniej półosi $Ox$, natomiast bok $AB$ jest zawarty w prostej przechodzącej przez punkt $K=(1,2)$.

Zadanie 13.1.

Wykaż, że pole $P$ trójkąta $ABC$ w zależności od współczynnika kierunkowego $a$ prostej $AB$ jest określone wzorem $$P(a)=\frac{-a^2+4a-4}{2a}$$

Zadanie 13.2.

Pole $P$ trójkąta $ABC$ w zależności od współczynnika kierunkowego $a$ prostej $AB$ jest określone wzorem $$P(a)=\frac{-a^2+4a-4}{2a}$$ dla $a<0$.

Wyznacz równanie prostej zawierającej przeciwprostokątną $AB$ tego z rozważanych trójkątów, który ma najmniejsze pole. Zapisz obliczenia.

Odpowiedź (klucz CKE)
wykazanoOdpowiedź: $y=-2x+4$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Niech prosta AB ma równanie y = a x + b, przechodzi przez K=(1,2), więc 2 = a·1 + b ⇒ b = 2 - a. Zatem równanie prostej AB: y = a x + 2 - a.

Punkt A leży na dodatniej półosi Ox, więc y=0 ⇒ 0 = a x_A + 2 - a ⇒ x_A = (a-2)/a (dla a≠0). Ponieważ a<0, to a-2<0, a<0, więc x_A > 0.

Punkt B leży na dodatniej półosi Oy, więc x=0 ⇒ y_B = 2 - a. Dla a<0 mamy 2 - a > 0, więc y_B > 0.

Trójkąt ABC ma wierzchołki: A((a-2)/a, 0), B(0, 2-a), C(0,0). Jest prostokątny przy wierzchołku C, bo przyprostokątne leżą na osiach.

Pole trójkąta: P = ½·|CA|·|CB| = ½·x_A·y_B = ½·((a-2)/a)·(2-a). Zauważmy, że 2-a = -(a-2). Zatem P = ½·((a-2)/a)·(-(a-2)) = -½·(a-2)²/a = -½·(a² - 4a + 4)/a = (-a² + 4a - 4)/(2a). Wykazano wzór z zadania 13.1.

Zadanie 13.2: Szukamy minimum funkcji P(a) = (-a² + 4a - 4)/(2a) dla a<0. Liczymy pochodną: P'(a) = [(-2a+4)·2a - (-a²+4a-4)·2] / (4a²) = [(-4a²+8a) - (-2a²+8a-8)] / (4a²) = (-4a²+8a + 2a² - 8a + 8) / (4a²) = (-2a² + 8) / (4a²) = (-2(a²-4)) / (4a²) = -(a²-4)/(2a²).

P'(a)=0 gdy a²-4=0 ⇒ a=2 lub a=-2. Dla a<0 mamy a=-2. Sprawdzamy znak pochodnej: dla a<-2 (np. a=-3) mamy a²-4>0, więc -(a²-4)<0 ⇒ P'(a)<0; dla -20 ⇒ P'(a)>0. Zatem w a=-2 funkcja ma minimum lokalne.

Dla a=-2 równanie prostej AB: y = -2x + 2 - (-2) = -2x + 4.

Odpowiedź: Prosta AB ma równanie y = -2x + 4.

Następne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2026 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona