Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – czerwiec 2025 – zadanie 9

Matura rozszerzona · 2025 · Czerwiec · ciągi · 5 punktów

Ciąg $(a_n)$, określony dla każdej liczby naturalnej $n\ge 1$, jest arytmetyczny i rosnący. W tym ciągu $a_6=15$ oraz $a_{15}=a_3\cdot(a_8-6)$.

Ciąg $(b_n)$, określony dla każdej liczby naturalnej $n\ge 1$, jest geometryczny i $b_1=a_{11}$ oraz $b_2=a_6$.

Oblicz sumę wszystkich wyrazów ciągu $(b_n)$. Zapisz obliczenia.

Odpowiedź (klucz CKE)
$\frac{245}{4}$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Dany jest ciąg arytmetyczny $(a_n)$ rosnący. Mamy $a_6 = 15$ oraz $a_{15} = a_3 \cdot (a_8 - 6)$. Niech $a_1 = a$ i różnica $r \gt 0$ (bo ciąg rosnący). Wtedy $a_n = a + (n-1)r$.

Z $a_6 = 15$ mamy $a + 5r = 15$.

Wyrazy: $a_3 = a + 2r$, $a_8 = a + 7r$, $a_{15} = a + 14r$. Podstawiamy do równania $a_{15} = a_3 \cdot (a_8 - 6)$: $$a + 14r = (a + 2r)(a + 7r - 6).$$

Z pierwszego równania $a = 15 - 5r$. Podstawiamy: $$15 - 5r + 14r = (15 - 5r + 2r)(15 - 5r + 7r - 6).$$ Upraszczamy: lewa strona $15 + 9r$, prawa: $(15 - 3r)(9 + 2r)$.

Otrzymujemy równanie: $$15 + 9r = (15 - 3r)(9 + 2r).$$ Rozwijamy prawą stronę: $(15 - 3r)(9 + 2r) = 135 + 30r - 27r - 6r^2 = 135 + 3r - 6r^2$.

Zatem: $$15 + 9r = 135 + 3r - 6r^2$$ $$6r^2 + 9r - 3r + 15 - 135 = 0$$ $$6r^2 + 6r - 120 = 0$$ $$r^2 + r - 20 = 0$$ $$\Delta = 1 + 80 = 81, \quad \sqrt{\Delta} = 9$$ $$r = \frac{-1 \pm 9}{2}.$$ Mamy $r_1 = 4$, $r_2 = -5$. Ponieważ ciąg jest rosnący, $r \gt 0$, więc $r = 4$.

Wtedy $a = 15 - 5 \cdot 4 = 15 - 20 = -5$. Obliczamy $a_{11} = a + 10r = -5 + 40 = 35$ oraz $a_6 = 15$ (dane).

Część druga: ciąg geometryczny $(b_n)$ ma $b_1 = a_{11} = 35$, $b_2 = a_6 = 15$. Iloraz $q = \frac{b_2}{b_1} = \frac{15}{35} = \frac{3}{7}$.

Suma wszystkich wyrazów tego ciągu geometrycznego (nieskończonego, bo $|q| \lt 1$) wynosi: $$S = \frac{b_1}{1 - q} = \frac{35}{1 - \frac{3}{7}} = \frac{35}{\frac{4}{7}} = 35 \cdot \frac{7}{4} = \frac{245}{4}.$$

Odpowiedź: suma wszystkich wyrazów ciągu $(b_n)$ wynosi $\frac{245}{4}$.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2025 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona