Na czworokącie wypukłym $ABCD$ o bokach długości $|AB|=3$, $|BC|=3$, $|CD|=5$ oraz $|DA|=8$ opisano okrąg. Oblicz promień tego okręgu.
Matura rozszerzona – czerwiec 2025 – zadanie 10
Matura rozszerzona · 2025 · Czerwiec · planimetria · 4 punkty
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
W czworokącie wpisanym w okrąg suma miar przeciwległych kątów wynosi 180°. Oznaczmy kąt przy wierzchołku A jako α, a przy wierzchołku C jako γ. Wtedy α + γ = 180°, więc cos γ = cos(180° − α) = −cos α.
W trójkącie ABD z twierdzenia cosinusów: BD² = AB² + AD² − 2·AB·AD·cos α = 3² + 8² − 2·3·8·cos α = 9 + 64 − 48 cos α = 73 − 48 cos α.
W trójkącie BCD: BD² = BC² + CD² − 2·BC·CD·cos γ = 3² + 5² − 2·3·5·(−cos α) = 9 + 25 + 30 cos α = 34 + 30 cos α.
Przyrównujemy: 73 − 48 cos α = 34 + 30 cos α → 73 − 34 = 48 cos α + 30 cos α → 39 = 78 cos α → cos α = ½.
Zatem α = 60°, a sin α = √3/2.
Obliczamy BD z jednego wzoru: BD² = 73 − 48·½ = 73 − 24 = 49 → BD = 7.
Promień okręgu opisanego na czworokącie (i na trójkącie ABD) obliczamy ze wzoru R = (BD) / (2 sin α) dla trójkąta ABD wpisanego w ten sam okrąg. Mamy R = 7 / (2·√3/2) = 7 / √3 = (7√3)/3.
Odpowiedź: Promień okręgu opisanego na czworokącie wynosi (7√3)/3.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2025 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona