Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – czerwiec 2022 – zadanie 15

Matura rozszerzona · 2022 · Czerwiec · rachunek różniczkowy · 7 punktów

Rozpatrujemy wszystkie trójkąty równoramienne ostrokątne $ABC$, dla których $|AC|=|BC|$, wpisane w okrąg o promieniu $R=1$. Niech $x$ oznacza odległość środka okręgu od podstawy $AB$ trójkąta.

Zadanie 15a.

Wykaż, że pole $P$ każdego z tych trójkątów, jako funkcja długości $x$, wyraża się wzorem

$$P(x)=(x+1)\sqrt{1-x^2}.$$

Zadanie 15b.

Wyznacz dziedzinę funkcji $P$.

Zadanie 15c.

Oblicz długość odcinka $x$ tego z rozpatrywanych trójkątów, który ma największe pole. Oblicz to największe pole.

Odpowiedź (klucz CKE)
$P(x)=(x+1)\sqrt{1-x^2}$Odpowiedź: (0,1)Odpowiedź: $x=\frac{1}{2}$, $P_{\max}=\frac{3\sqrt{3}}{4}$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

a) Niech $O$ będzie środkiem okręgu o promieniu $R=1$, a $D$ środkiem podstawy $AB$. Trójkąt jest równoramienny ($|AC|=|BC|$) i ostrokątny, więc środek $O$ leży wewnątrz trójkąta, na wysokości $CD$. Mamy $|OD|=x$, więc $|CD|=|CO|+|OD|=1+x$.

Z trójkąta prostokątnego $AOD$: $|AD|^2=|OA|^2-|OD|^2=1-x^2$, czyli $|AD|=\sqrt{1-x^2}$ i $|AB|=2\sqrt{1-x^2}$.

Pole: $P=\tfrac12\cdot|AB|\cdot|CD|=\tfrac12\cdot 2\sqrt{1-x^2}\cdot(1+x)=(x+1)\sqrt{1-x^2}$, co należało wykazać.

b) Trójkąt jest ostrokątny, więc środek okręgu leży wewnątrz trójkąta, czyli $x\gt 0$ (dla $x=0$ kąt $ACB$ byłby prosty... dokładniej kąt przy $C$ jest wtedy prosty, a trójkąt prostokątny). Ponadto $x\lt 1$, bo $|AD|\gt 0$. Sprawdzenie kątów: kąt $ACB=2\angle ACD$ jest ostry, gdy $\angle ACD\lt 45^\circ$, czyli $|AD|\lt |CD|$: $\sqrt{1-x^2}\lt 1+x \iff 1-x\lt 1+x \iff x\gt 0$. Kąty przy podstawie są wtedy też ostre (równe i każdy mniejszy od $90^\circ$ jako kąty przy podstawie trójkąta równoramiennego). Dziedzina: $D=(0,1)$.

c) Maksymalizujemy $P(x)$, równoważnie $P^2(x)=(x+1)^2(1-x^2)=(1+x)^3(1-x)$ na $(0,1)$.

$(P^2)'=3(1+x)^2(1-x)-(1+x)^3=(1+x)^2\,(3-3x-1-x)=(1+x)^2(2-4x)$.

Pochodna jest dodatnia dla $x\lt \tfrac12$ i ujemna dla $x\gt \tfrac12$, więc $P$ ma w $x=\tfrac12$ maksimum, które jest największą wartością na $(0,1)$.

$P\left(\tfrac12\right)=\tfrac32\sqrt{1-\tfrac14}=\tfrac32\cdot\tfrac{\sqrt3}{2}=\tfrac{3\sqrt3}{4}$.

Odpowiedź: a) $P(x)=(x+1)\sqrt{1-x^2}$ (wykazane); b) dziedzina $(0,1)$; c) największe pole dla $x=\tfrac12$, wynosi ono $P_{\max}=\tfrac{3\sqrt3}{4}$.

Następne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2022 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona