Wyznacz wszystkie wartości parametru $m$, dla których równanie
$$ (x-4)\left[x^2+(m-3)x+m^2-m-6\right]=0$$
ma trzy różne rozwiązania rzeczywiste $x_1$, $x_2$ oraz $x_3$, spełniające warunek
$$x_1\cdot x_2\cdot x_3>x_1^2+x_2^2+x_3^2-5m-51.$$
Matura rozszerzona · 2022 · Czerwiec · równania i nierówności · 6 punktów
Wyznacz wszystkie wartości parametru $m$, dla których równanie
$$ (x-4)\left[x^2+(m-3)x+m^2-m-6\right]=0$$
ma trzy różne rozwiązania rzeczywiste $x_1$, $x_2$ oraz $x_3$, spełniające warunek
$$x_1\cdot x_2\cdot x_3>x_1^2+x_2^2+x_3^2-5m-51.$$
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Równanie $(x-4)\left[x^2+(m-3)x+m^2-m-6\right]=0$ ma trzy różne rozwiązania rzeczywiste, gdy trójmian kwadratowy w nawiasie ma dwa różne pierwiastki rzeczywiste różne od 4.
Trójmian: $x^2+(m-3)x+m^2-m-6=0$. Warunek na dwa różne pierwiastki: $\Delta\gt 0$. Obliczamy $\Delta=(m-3)^2-4(m^2-m-6)=m^2-6m+9-4m^2+4m+24=-3m^2-2m+33$. Nierówność $-3m^2-2m+33\gt 0 \iff 3m^2+2m-33\lt 0$. Rozwiązujemy równanie $3m^2+2m-33=0$: $\Delta_m=4+396=400$, $m=\frac{-2\pm20}{6}$, czyli $m_1=\frac{-22}{6}=-\frac{11}{3}$, $m_2=\frac{18}{6}=3$. Zatem $m\in\left(-\frac{11}{3},3\right)$.
Dodatkowo pierwiastki trójmianu muszą być różne od 4, czyli $4^2+(m-3)\cdot4+m^2-m-6\neq0$. Obliczamy: $16+4m-12+m^2-m-6=m^2+3m-2\neq0$. Rozwiązujemy $m^2+3m-2=0$: $\Delta=9+8=17$, $m=\frac{-3\pm\sqrt{17}}{2}$. Zatem $m\neq\frac{-3\pm\sqrt{17}}{2}$.
Warunek na iloczyn i sumę kwadratów: $x_1x_2x_3\gt x_1^2+x_2^2+x_3^2-5m-51$. Niech $x_1=4$, $x_2$ i $x_3$ – pierwiastki trójmianu. Wtedy $x_1x_2x_3=4\cdot x_2x_3=4(m^2-m-6)$ (ze wzorów Viete'a). Suma kwadratów: $x_1^2+x_2^2+x_3^2=16+(x_2+x_3)^2-2x_2x_3=16+(-(m-3))^2-2(m^2-m-6)=16+(m-3)^2-2m^2+2m+12=16+m^2-6m+9-2m^2+2m+12=-m^2-4m+37$.
Podstawiamy do nierówności: $4(m^2-m-6) \gt (-m^2-4m+37)-5m-51$. Prawa strona: $-m^2-4m+37-5m-51=-m^2-9m-14$. Nierówność: $4m^2-4m-24 \gt -m^2-9m-14$. Przenosimy: $4m^2-4m-24+m^2+9m+14\gt 0$, czyli $5m^2+5m-10\gt 0 \iff m^2+m-2\gt 0$. Rozwiązujemy $m^2+m-2=0$: $m_1=-2$, $m_2=1$. Zatem $m\in(-\infty,-2)\cup(1,\infty)$.
Łączymy wszystkie warunki: $m\in\left(-\frac{11}{3},3\right)$, $m\neq\frac{-3\pm\sqrt{17}}{2}$, $m\in(-\infty,-2)\cup(1,\infty)$. Po przecięciu: $m\in\left(-\frac{11}{3},-2\right)\cup(1,3)$, ale z wyłączeniem $\frac{-3\pm\sqrt{17}}{2}$. Sprawdzamy, które z tych wartości mieszczą się w przedziałach: $\frac{-3-\sqrt{17}}{2}\approx-3.56$ (mniej niż $-\frac{11}{3}\approx-3.67$? $-\frac{11}{3}\approx-3.667$, a $-3.56\gt -3.667$, więc należy do $\left(-\frac{11}{3},-2\right)$) – wykluczamy; $\frac{-3+\sqrt{17}}{2}\approx0.56$ – nie należy do $(1,3)$, więc nie wykluczamy. Ostatecznie $m\in\left(-\frac{11}{3},\frac{-3-\sqrt{17}}{2}\right)\cup\left(\frac{-3-\sqrt{17}}{2},-2\right)\cup(1,3)$.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2022 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona