Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – czerwiec 2017 – zadanie 9

Matura rozszerzona · 2017 · Czerwiec · kombinatoryka · 4 punkty

Z cyfr $0$, $1$, $2$ tworzymy pięciocyfrowe liczby całkowite dodatnie podzielne przez $15$. Oblicz, ile możemy utworzyć takich liczb.

Odpowiedź (klucz CKE)
18

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Liczba pięciocyfrowa dodatnia podzielna przez 15 musi być podzielna przez 3 i przez 5. Podzielność przez 5 oznacza, że ostatnia cyfra to 0 (bo cyfry to 0,1,2, a 5 nie dzieli się przez 5, 2 też nie). Zatem liczba ma postać ABCDE, gdzie E=0.

Podzielność przez 3: suma cyfr musi być podzielna przez 3. Cyfry to 0,1,2, używamy ich do utworzenia liczby pięciocyfrowej (pierwsza cyfra A nie może być 0, bo liczba pięciocyfrowa). Mamy cyfry: A,B,C,D,0. Suma cyfr A+B+C+D musi być podzielna przez 3.

Możliwe sumy czterech cyfr (każda cyfra to 0,1,2) to od 0 do 8. Podzielne przez 3 w tym zakresie to 0,3,6. Ale suma A+B+C+D musi być taka, że wraz z 0 daje liczbę podzielną przez 3, czyli sama musi być podzielna przez 3.

Rozpatrzmy przypadki:

1) Suma = 0: wtedy wszystkie cztery cyfry A,B,C,D to 0. Ale A nie może być 0 (liczba pięciocyfrowa). Zatem ten przypadek odpada.

2) Suma = 3: suma czterech cyfr (każda 0,1,2) równa 3. Musimy rozłożyć 3 na sumę czterech składników z {0,1,2}. Możliwe rozkłady: (1,1,1,0) lub (2,1,0,0) z permutacjami.

3) Suma = 6: suma czterech cyfr równa 6. Możliwe rozkłady: (2,2,2,0) lub (2,2,1,1) lub (2,1,1,1,?) – ale to cztery cyfry, więc (2,2,1,1) i (2,2,2,0) oraz (2,1,1,2) to to samo co (2,2,1,1). Jeszcze (2,2,2,0) i (2,2,1,1). Możliwe też (1,1,1,3) – ale 3 nie jest dozwoloną cyfrą. Zatem tylko (2,2,2,0) i (2,2,1,1).

Teraz liczymy liczbę pięciocyfrowych liczb (A≠0) dla każdego rozkładu, pamiętając że ostatnia cyfra E=0 jest ustalona.

Przypadek suma=3:

a) Rozkład (1,1,1,0): mamy trzy jedynki i jedno zero. Ale A nie może być 0. Zatem zero może być na pozycji B,C,D. Wybieramy miejsce dla zera: 3 możliwości (B,C,D). Pozostałe trzy pozycje (A i dwie z B,C,D) wypełniamy jedynkami. Wtedy A=1 (bo jedynka). Zatem liczba permutacji: wybieramy które z trzech miejsc B,C,D ma zero: 3 sposoby. Reszta to jedynki. To daje 3 liczby.

b) Rozkład (2,1,0,0): mamy jedną dwójkę, jedną jedynkę i dwa zera. Ale A nie może być 0. Zatem A musi być 2 lub 1. Rozważmy podprzypadki:

- A=2: wtedy pozostałe cyfry B,C,D to 1,0,0. Liczba permutacji tych trzech cyfr: 3!/(2!) = 3 sposoby (bo dwa zera są nierozróżnialne).

- A=1: wtedy pozostałe cyfry B,C,D to 2,0,0. Permutacje: również 3!/(2!) = 3 sposoby.

Razem: 3+3=6 liczb.

Zatem suma=3 daje 3+6=9 liczb.

Przypadek suma=6:

a) Rozkład (2,2,2,0): trzy dwójki i jedno zero. A nie może być 0, więc A=2. Zero może być na pozycji B,C,D: 3 możliwości. Pozostałe dwie pozycje wypełniamy dwójkami. Zatem 3 liczby.

b) Rozkład (2,2,1,1): dwie dwójki i dwie jedynki. A może być 2 lub 1. Liczba permutacji czterech cyfr (A,B,C,D) z powtórzeniami, z warunkiem A≠0 (ale tu zero nie występuje).

Liczba wszystkich permutacji multizbioru {2,2,1,1} to 4!/(2!2!)=6. Ale musimy odjąć te, gdzie A=0 – ale zero nie ma, więc wszystkie są dopuszczalne? Nie, A może być 2 lub 1, ale wszystkie permutacje mają na pierwszym miejscu albo 2, albo 1, więc wszystkie są pięciocyfrowe (bo A≠0). Zatem jest 6 liczb.

Zatem suma=6 daje 3+6=9 liczb.

Razem: 9+9=18 liczb.

Odpowiedź: Możemy utworzyć 18 takich liczb.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2017 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona