Ciąg $(a_n)$ jest arytmetyczny, a ciąg $(b_n)$ jest geometryczny. Pierwszy wyraz $a_1$ ciągu arytmetycznego jest ilorazem ciągu geometrycznego $(b_n)$. Wyrazy ciągu $(a_n)$ są liczbami całkowitymi, a suma ośmiu początkowych wyrazów tego ciągu jest równa $124$. Natomiast pierwszy wyraz $b_1$ ciągu geometrycznego jest różnicą ciągu arytmetycznego $(a_n)$. Suma dwóch pierwszych wyrazów ciągu geometrycznego $(b_n)$ jest równa $18$. Wyznacz te ciągi.
Matura rozszerzona – czerwiec 2017 – zadanie 10
Matura rozszerzona · 2017 · Czerwiec · ciągi · 5 punktów
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Niech ciąg arytmetyczny $(a_n)$ ma pierwszy wyraz $a_1$ i różnicę $r$, a ciąg geometryczny $(b_n)$ ma pierwszy wyraz $b_1$ i iloraz $q$. Z treści: $a_1 = q$, $b_1 = r$, wyrazy $a_n$ są całkowite.
Suma ośmiu początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego: $S_8 = \frac{2a_1 + 7r}{2} \cdot 8 = 124 \implies 4(2a_1 + 7r) = 124 \implies 2a_1 + 7r = 31$.
Suma dwóch pierwszych wyrazów ciągu geometrycznego: $b_1 + b_2 = b_1 + b_1 q = b_1(1+q) = 18$. Ale $b_1 = r$ i $q = a_1$, więc $r(1 + a_1) = 18$.
Mamy układ równań: $2a_1 + 7r = 31$ oraz $r(1 + a_1) = 18$. Z drugiego: $r = \frac{18}{1+a_1}$ (zakładamy $a_1 \neq -1$, bo wtedy $r$ byłoby nieskończone, a $a_n$ mają być całkowite). Podstawiamy do pierwszego: $2a_1 + 7 \cdot \frac{18}{1+a_1} = 31$.
Mnożymy przez $(1+a_1)$: $2a_1(1+a_1) + 126 = 31(1+a_1) \implies 2a_1 + 2a_1^2 + 126 = 31 + 31a_1 \implies 2a_1^2 - 29a_1 + 95 = 0$.
Rozwiązujemy równanie kwadratowe: $\Delta = 841 - 760 = 81$, $\sqrt{\Delta} = 9$, $a_1 = \frac{29 \pm 9}{4}$. Stąd $a_1 = \frac{38}{4} = 9.5$ (odrzucamy, bo $a_n$ mają być całkowite) lub $a_1 = \frac{20}{4} = 5$. Zatem $a_1 = 5$, wtedy $r = \frac{18}{1+5} = \frac{18}{6} = 3$.
Mamy więc: ciąg arytmetyczny $a_n = a_1 + (n-1)r = 5 + (n-1)\cdot 3 = 3n + 2$. Ciąg geometryczny: $b_1 = r = 3$, $q = a_1 = 5$, więc $b_n = b_1 \cdot q^{n-1} = 3 \cdot 5^{n-1}$.
Odpowiedź: Ciąg arytmetyczny to $a_n = 3n+2$, a ciąg geometryczny to $b_n = 3 \cdot 5^{n-1}$.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2017 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona