Jeżeli do licznika i do mianownika nieskracalnego dodatniego ułamka dodamy połowę jego licznika, to otrzymamy $\frac{4}{7}$, a jeżeli do licznika i do mianownika dodamy $1$, to otrzymamy $\frac{1}{2}$. Wyznacz ten ułamek.
Matura podstawowa – maj 2015 – zadanie 31
Matura podstawowa · 2015 · Maj · równania i nierówności · 2 punkty
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Niech nieskracalny ułamek dodatni to $\frac{a}{b}$, gdzie $a, b \in \mathbb{N}$ i $\operatorname{NWD}(a,b)=1$.
Z pierwszego warunku: dodajemy połowę licznika do licznika i mianownika, czyli $\frac{a + \frac{1}{2}a}{b + \frac{1}{2}a} = \frac{4}{7}$. Po uproszczeniu: $\frac{\frac{3}{2}a}{b + \frac{a}{2}} = \frac{4}{7}$. Mnożymy na krzyż: $7 \cdot \frac{3}{2}a = 4 \left(b + \frac{a}{2}\right)$, czyli $\frac{21}{2}a = 4b + 2a$. Mnożymy obie strony przez 2: $21a = 8b + 4a$, więc $17a = 8b$, czyli $b = \frac{17}{8}a$.
Z drugiego warunku: dodajemy 1 do licznika i mianownika, czyli $\frac{a+1}{b+1} = \frac{1}{2}$. Mnożymy na krzyż: $2(a+1) = b+1$, więc $2a+2 = b+1$, czyli $b = 2a+1$.
Porównujemy wyrażenia na $b$: $\frac{17}{8}a = 2a+1$. Mnożymy przez 8: $17a = 16a + 8$, więc $a = 8$. Wtedy $b = 2 \cdot 8 + 1 = 17$.
Sprawdzamy nieskracalność: $\operatorname{NWD}(8,17)=1$, ułamek dodatni. Sprawdzamy warunki: pierwszy: $\frac{8 + 4}{17 + 4} = \frac{12}{21} = \frac{4}{7}$, drugi: $\frac{8+1}{17+1} = \frac{9}{18} = \frac{1}{2}$.
Odpowiedź: ułamek to $\frac{8}{17}$.
Cały arkusz: Matura podstawowa 2015 · Maj · wszystkie arkusze — matura podstawowa