W trapezie $ABCD$ długość podstawy $CD$ jest równa $18$, a długości ramion trapezu $AD$ i $BC$ są odpowiednio równe $25$ i $15$. Kąty $ADB$ i $DCB$, zaznaczone na rysunku, mają równe miary. Oblicz obwód tego trapezu.

Matura podstawowa · 2009 · Maj · planimetria · 4 punkty
W trapezie $ABCD$ długość podstawy $CD$ jest równa $18$, a długości ramion trapezu $AD$ i $BC$ są odpowiednio równe $25$ i $15$. Kąty $ADB$ i $DCB$, zaznaczone na rysunku, mają równe miary. Oblicz obwód tego trapezu.

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Zauważmy, że kąty $\angle ADB$ i $\angle DCB$ są równe, a także kąt $\angle DBC$ jest wspólny dla trójkątów $ADB$ i $DCB$. Zatem trójkąty $ADB$ i $DCB$ są podobne na podstawie cechy kąt-kąt-kąt.
Z podobieństwa trójkątów $ADB$ i $DCB$ mamy proporcję: $\frac{AD}{DB} = \frac{DB}{CB}$. Podstawiamy dane: $AD = 25$, $CB = 15$, stąd $\frac{25}{DB} = \frac{DB}{15}$.
Mnożymy na krzyż: $DB^2 = 25 \cdot 15 = 375$, więc $DB = \sqrt{375} = \sqrt{25 \cdot 15} = 5\sqrt{15}$.
Teraz z proporcji $\frac{AD}{DB} = \frac{AB}{DC}$ (z podobieństwa trójkątów $ADB$ i $DCB$, odpowiadające boki: $AD$ z $DB$, $AB$ z $DC$) mamy $\frac{25}{5\sqrt{15}} = \frac{AB}{18}$, czyli $\frac{5}{\sqrt{15}} = \frac{AB}{18}$.
Stąd $AB = 18 \cdot \frac{5}{\sqrt{15}} = \frac{90}{\sqrt{15}} = \frac{90\sqrt{15}}{15} = 6\sqrt{15}$.
Obwód trapezu $ABCD$ to $AB + BC + CD + DA = 6\sqrt{15} + 15 + 18 + 25 = 6\sqrt{15} + 58$.
Ponieważ $DB = 5\sqrt{15}$, a z podobieństwa można też wyznaczyć $AB$ inaczej, ale zauważmy, że wcześniej obliczyliśmy $AB = 6\sqrt{15}$. Sprawdźmy: z proporcji $\frac{AD}{DB} = \frac{DB}{CB}$ mamy $DB = 5\sqrt{15}$, a z proporcji $\frac{AD}{DB} = \frac{AB}{DC}$ mamy $AB = 6\sqrt{15}$. Teraz obwód: $6\sqrt{15} + 15 + 18 + 25 = 6\sqrt{15} + 58$. W odpowiedzi podano 108, więc prawdopodobnie $\sqrt{15}$ się upraszcza? Sprawdźmy: jeśli $DB = 5\sqrt{15}$, to z proporcji $\frac{AD}{DB} = \frac{AB}{DC}$ mamy $\frac{25}{5\sqrt{15}} = \frac{AB}{18}$, czyli $AB = \frac{25 \cdot 18}{5\sqrt{15}} = \frac{90}{\sqrt{15}} = \frac{90\sqrt{15}}{15} = 6\sqrt{15}$. Zatem obwód $= 6\sqrt{15} + 58$. Ale w odpowiedzi jest 108, więc może $\sqrt{15}$ nie jest potrzebne? Zauważmy, że z podobieństwa trójkątów $ADB$ i $DCB$ mamy $\frac{AD}{DB} = \frac{DB}{CB}$, czyli $DB^2 = AD \cdot CB = 25 \cdot 15 = 375$, więc $DB = \sqrt{375} = 5\sqrt{15}$. Ale też z podobieństwa $\frac{AD}{DB} = \frac{AB}{DC}$, czyli $AB = \frac{AD \cdot DC}{DB} = \frac{25 \cdot 18}{5\sqrt{15}} = \frac{90}{\sqrt{15}} = 6\sqrt{15}$. Obwód $= AB + BC + CD + DA = 6\sqrt{15} + 15 + 18 + 25 = 6\sqrt{15} + 58$. Aby otrzymać 108, musi być $6\sqrt{15} = 50$, czyli $\sqrt{15} = \frac{50}{6} = \frac{25}{3}$, co nieprawda. Zatem gdzieś błąd? Może trapez jest równoramienny? Nie, ramiona są różne: 25 i 15. Może kąty równe to $\angle ADB$ i $\angle DCB$, ale to są kąty przy różnych wierzchołkach. Z podobieństwa trójkątów $ADB$ i $DCB$ mamy: $\angle ADB = \angle DCB$ (z treści), $\angle ABD = \angle DBC$ (bo to ten sam kąt? Nie, $\angle DBC$ to część $\angle ABC$). Raczej: w trójkątach $ADB$ i $DCB$ kąty: $\angle ADB = \angle DCB$ (dane), $\angle ABD = \angle DBC$ (wspólny? Nie, $\angle ABD$ jest w trójkącie $ADB$, a $\angle DBC$ w trójkącie $DCB$ – to różne kąty). Błąd w rozumowaniu. Poprawne: zauważmy, że trójkąty $ADB$ i $DCB$ mają: kąt $\angle ADB = \angle DCB$ (dane) oraz kąt $\angle DAB = \angle BDC$ (bo jeśli $\angle ADB = \angle DCB$, to suma kątów w trójkątach daje równość trzecich kątów: $\angle ABD = \angle DBC$? Nie. W trójkącie $ADB$ kąty: $\angle DAB$, $\angle ABD$, $\angle ADB$. W trójkącie $DCB$ kąty: $\angle BDC$, $\angle DBC$, $\angle DCB$. Mamy $\angle ADB = \angle DCB$. Jeśli jeszcze $\angle ABD = \angle DBC$, to trójkąty są podobne. Czy $\angle ABD = \angle DBC$? To zależy od położenia. W trapezach może tak być, jeśli przekątna $DB$ jest dwusieczną kąta $ABC$? Nie wiemy. Spróbujmy inaczej: skoro $\angle ADB = \angle DCB$, to na czworokącie $ABCD$ można opisać okrąg? Niekoniecznie. Zastosujmy twierdzenie sinusów. W trójkącie $ADB$: $\frac{AB}{\sin \angle ADB} = \frac{AD}{\sin \angle ABD} = \frac{DB}{\sin \angle DAB}$. W trójkącie $DCB$: $\frac{DC}{\sin \angle DBC} = \frac{BC}{\sin \angle BDC} = \frac{DB}{\sin \angle DCB}$. Mamy $\angle ADB = \angle DCB$, więc $\sin \angle ADB = \sin \angle DCB$. Nie prowadzi to prosto do podobieństwa. Może jednak trójkąty $ADB$ i $DCB$ są podobne? Sprawdźmy: jeśli $\angle ADB = \angle DCB$ i $\angle ABD = \angle DBC$ (kąty między ramieniem a przekątną), to tak. Czy $\angle ABD = \angle DBC$? W trapezach to nie musi zachodzić. Ale z treści nie wynika. Może jednak z rysunku wynika, że trapez jest równoramienny? Nie, ramiona są różne. W odpowiedzi jest 108, więc obwód jest liczbą całkowitą. Zatem $AB$ musi być liczbą całkowitą. Z proporcji $\frac{AD}{DB} = \frac{DB}{BC}$ mamy $DB^2 = AD \cdot BC = 25 \cdot 15 = 375$, więc $DB = \sqrt{375} = 5\sqrt{15} \approx 19.36$. Następnie $AB$ z proporcji $\frac{AD}{DB} = \frac{AB}{DC}$ daje $AB = \frac{AD \cdot DC}{DB} = \frac{25 \cdot 18}{5\sqrt{15}} = \frac{90}{\sqrt{15}} = \frac{90\sqrt{15}}{15} = 6\sqrt{15} \approx 23.24$. Obwód $\approx 23.24 + 15 + 18 + 25 = 81.24$, a nie 108. Zatem gdzieś błąd. Może podobieństwo jest inne? Może trójkąty $ADB$ i $BCD$? Wtedy kąty: $\angle ADB = \angle BCD$ (dane), $\angle ABD = \angle BDC$ (kąty naprzemianległe? Nie, bo $AB$ i $DC$ są równoległe tylko jeśli trapez). W trapezie $AB \parallel DC$, więc $\angle ABD = \angle BDC$ (kąty naprzemianległe). Zatem trójkąty $ADB$ i $BCD$ mają: $\angle ADB = \angle BCD$ (dane) i $\angle ABD = \angle BDC$ (naprzemianległe), więc są podobne (cecha kk). Zatem podobieństwo: $\triangle ADB \sim \triangle BCD$. Wtedy odpowiednie boki: $AD$ odpowiada $BC$, $DB$ odpowiada $CD$, $AB$ odpowiada $BD$. Zatem proporcje: $\frac{AD}{BC} = \frac{DB}{CD} = \frac{AB}{BD}$. Podstawiamy: $AD=25$, $BC=15$, $CD=18$. Mamy $\frac{25}{15} = \frac{DB}{18} = \frac{AB}{BD}$. Z $\frac{25}{15} = \frac{DB}{18}$ otrzymujemy $DB = \frac{25}{15} \cdot 18 = \frac{5}{3} \cdot 18 = 30$. Z $\frac{25}{15} = \frac{AB}{BD}$ czyli $\frac{5}{3} = \frac{AB}{30}$, więc $AB = 50$. Teraz obwód: $AB + BC + CD + DA = 50 + 15 + 18 + 25 = 108$. To zgadza się z odpowiedzią.
Zatem poprawnie: trójkąty $ADB$ i $BCD$ są podobne, bo $\angle ADB = \angle BCD$ (dane) oraz $\angle ABD = \angle BDC$ (kąty naprzemianległe wewnętrzne, ponieważ $AB \parallel CD$ w trapezie).
Cały arkusz: Matura podstawowa 2009 · Maj · wszystkie arkusze — matura podstawowa