Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura podstawowa – maj 2009 – zadanie 7

Matura podstawowa · 2009 · Maj · ciągi · 6 punktów

Dany jest ciąg arytmetyczny $(a_n)$ dla $n\ge 1$, w którym $a_7=1$ oraz $a_{11}=9$.

Zadanie 7.1.

Oblicz pierwszy wyraz $a_1$ i różnicę $r$ ciągu $(a_n)$.

Zadanie 7.2.

Sprawdź, czy ciąg $(a_7,a_8,a_{11})$ jest geometryczny.

Zadanie 7.3.

Wyznacz takie $n$, aby suma $n$ początkowych wyrazów ciągu $(a_n)$ miała wartość najmniejszą.

Odpowiedź (klucz CKE)
$a_{1}=-11$; $r=2$Odpowiedź: tak; $q=3$Odpowiedź: $n=6$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Korzystamy ze wzoru na n-ty wyraz ciągu arytmetycznego: $a_n = a_1 + (n-1)r$. Dla $a_7 = 1$ mamy $a_1 + 6r = 1$, a dla $a_{11} = 9$ mamy $a_1 + 10r = 9$.

Odejmując pierwsze równanie od drugiego: $(a_1 + 10r) - (a_1 + 6r) = 9 - 1$, czyli $4r = 8$, więc $r = 2$.

Podstawiamy $r = 2$ do $a_1 + 6r = 1$: $a_1 + 12 = 1$, więc $a_1 = -11$.

Dla podpunktu 7.2 obliczamy $a_8 = a_7 + r = 1 + 2 = 3$. Sprawdzamy warunek ciągu geometrycznego: czy $\frac{a_8}{a_7} = \frac{a_{11}}{a_8}$? Mamy $\frac{3}{1} = 3$ oraz $\frac{9}{3} = 3$, więc ciąg $(a_7, a_8, a_{11})$ jest geometryczny z ilorazem $q = 3$.

Dla podpunktu 7.3 korzystamy ze wzoru na sumę $n$ początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego: $S_n = \frac{2a_1 + (n-1)r}{2} \cdot n = \frac{-22 + (n-1)\cdot 2}{2} n = \frac{-22 + 2n - 2}{2} n = \frac{2n - 24}{2} n = (n - 12)n = n^2 - 12n$.

Funkcja $S(n) = n^2 - 12n$ dla $n$ naturalnych dodatnich jest parabolą o ramionach skierowanych w górę, więc najmniejszą wartość przyjmuje w wierzchołku $n_w = -\frac{b}{2a} = -\frac{-12}{2} = 6$. Ponieważ $n$ musi być liczbą naturalną, sprawdzamy $S(6) = 36 - 72 = -36$, a dla $n=5$ i $n=7$ wartości są większe, więc suma jest najmniejsza dla $n = 6$.

Odpowiedzi: 7.1: $a_1 = -11$, $r = 2$; 7.2: ciąg jest geometryczny, $q = 3$; 7.3: $n = 6$.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura podstawowa 2009 · Maj · wszystkie arkusze — matura podstawowa