Funkcja $f$ jest określona wzorem $f(x)=x^4+0{,}5\cdot(2x+1)^4$ dla każdego $x\in\mathbb{R}$.
Oblicz najmniejszą wartość tej funkcji. Zapisz obliczenia.
Matura rozszerzona · 2025 · Informator maturalny · rachunek różniczkowy · 4 punkty
Funkcja $f$ jest określona wzorem $f(x)=x^4+0{,}5\cdot(2x+1)^4$ dla każdego $x\in\mathbb{R}$.
Oblicz najmniejszą wartość tej funkcji. Zapisz obliczenia.
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Funkcja dana jest wzorem $f(x)=x^4+0{,}5\cdot(2x+1)^4$. Aby znaleźć najmniejszą wartość, obliczamy pochodną i szukamy punktów krytycznych.
Obliczamy pochodną $f'(x)$:
$f'(x) = 4x^3 + 0{,}5 \cdot 4(2x+1)^3 \cdot 2 = 4x^3 + 2 \cdot 4(2x+1)^3 \cdot \frac{1}{2}?$
Poprawnie: $f(x)=x^4+\frac{1}{2}(2x+1)^4$, więc $f'(x)=4x^3 + \frac{1}{2}\cdot 4(2x+1)^3\cdot 2 = 4x^3 + 4(2x+1)^3$.
Przyrównujemy pochodną do zera: $4x^3 + 4(2x+1)^3 = 0 \;\Rightarrow\; 4[x^3 + (2x+1)^3] = 0 \;\Rightarrow\; x^3 + (2x+1)^3 = 0$.
Korzystamy ze wzoru na sumę sześcianów: $a^3+b^3=(a+b)(a^2-ab+b^2)$. Tutaj $a=x$, $b=2x+1$, więc $x^3+(2x+1)^3 = [x+(2x+1)][x^2 - x(2x+1) + (2x+1)^2] = (3x+1)[x^2 - 2x^2 - x + 4x^2+4x+1] = (3x+1)(3x^2+3x+1)$.
Równanie $x^3+(2x+1)^3=0$ przyjmuje postać $(3x+1)(3x^2+3x+1)=0$.
Rozwiązujemy: $3x+1=0 \;\Rightarrow\; x=-\frac{1}{3}$ lub $3x^2+3x+1=0$. Delta dla trójmianu: $\Delta=9-12=-3\lt 0$, brak rozwiązań rzeczywistych.
Jedyny punkt krytyczny to $x=-\frac{1}{3}$. Sprawdzamy, że pochodna zmienia znak z ujemnego na dodatni przy przejściu przez ten punkt (np. $f'(-0{,}4)\lt 0$, $f'(0)\gt 0$), więc w $x=-\frac{1}{3}$ funkcja osiąga minimum lokalne, a ponieważ jest to jedyny ekstremum i $f(x)\to\infty$ przy $x\to\pm\infty$, jest to minimum globalne.
Obliczamy wartość funkcji w tym punkcie:
$f\!\left(-\frac{1}{3}\right) = \left(-\frac{1}{3}\right)^4 + \frac{1}{2}\left(2\cdot\left(-\frac{1}{3}\right)+1\right)^4 = \frac{1}{81} + \frac{1}{2}\left(-\frac{2}{3}+1\right)^4 = \frac{1}{81} + \frac{1}{2}\left(\frac{1}{3}\right)^4 = \frac{1}{81} + \frac{1}{2}\cdot\frac{1}{81} = \frac{1}{81} + \frac{1}{162} = \frac{2}{162} + \frac{1}{162} = \frac{3}{162} = \frac{1}{54}$.
Odpowiedź: Najmniejsza wartość funkcji wynosi $\frac{1}{54}$.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2025 · Informator maturalny · wszystkie arkusze — matura rozszerzona