Liczydłomatematyka · webp.pl

Informator maturalny 2025 – poziom rozszerzony – zadanie 1

Matura rozszerzona · 2025 · Informator maturalny · równania i nierówności · 6 punktów

Dany jest układ równań $$\begin{cases} mx+y=m^2 \\ 4x+my=8 \end{cases} \qquad (1)$$ z niewiadomymi $x$ i $y$ oraz parametrem $m\in\mathbb{R}$.

Wyznacz wszystkie wartości parametru $m$, dla których układ jest oznaczony, a para liczb $(x,y)$ będąca rozwiązaniem układu spełnia warunek $|x+y|<2$. Zapisz obliczenia.

Odpowiedź (klucz CKE)
$m \in(0, 2) \cup(2, 4)$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Układ równań liniowych z parametrem: mx + y = m2, 4x + my = 8.

Układ oznaczony, gdy wyznacznik główny W ≠ 0. Obliczamy W = |[m, 1], [4, m]| = m·m - 1·4 = m2 - 4. Zatem m2 - 4 ≠ 0, czyli m ≠ 2 i m ≠ -2.

Dla m ≠ ±2 rozwiązujemy układ. Wyznaczamy Wx = |[m2, 1], [8, m]| = m2·m - 1·8 = m3 - 8 oraz Wy = |[m, m2], [4, 8]| = m·8 - m2·4 = 8m - 4m2.

Rozwiązanie: x = Wx/W = (m3 - 8)/(m2 - 4), y = Wy/W = (8m - 4m2)/(m2 - 4).

Obliczamy x + y = (m3 - 8 + 8m - 4m2)/(m2 - 4) = (m3 - 4m2 + 8m - 8)/(m2 - 4).

Rozkładamy licznik: m3 - 4m2 + 8m - 8 = (m - 2)(m2 - 2m + 4) (sprawdźmy: (m - 2)(m2 - 2m + 4) = m3 - 2m2 + 4m - 2m2 + 4m - 8 = m3 - 4m2 + 8m - 8).

Zatem x + y = (m - 2)(m2 - 2m + 4)/(m2 - 4) = (m - 2)(m2 - 2m + 4)/((m - 2)(m + 2)) = (m2 - 2m + 4)/(m + 2) dla m ≠ 2 (przypadek m = 2 i tak wykluczony z oznaczoności).

Warunek: |(m2 - 2m + 4)/(m + 2)| < 2.

Rozwiązujemy nierówność: -2 < (m2 - 2m + 4)/(m + 2) < 2.

Rozpatrujemy dwa przypadki nierówności z wartością bezwzględną.

1. (m2 - 2m + 4)/(m + 2) < 2 i (m2 - 2m + 4)/(m + 2) > -2.

Przekształcamy pierwszą: (m2 - 2m + 4)/(m + 2) - 2 < 0, wspólny mianownik: (m2 - 2m + 4 - 2(m + 2))/(m + 2) < 0, czyli (m2 - 2m + 4 - 2m - 4)/(m + 2) < 0, (m2 - 4m)/(m + 2) < 0, m(m - 4)/(m + 2) < 0.

Miejsca zerowe licznika: m = 0, m = 4; mianownika: m = -2 (ale m = -2 wykluczone z oznaczoności). Rysujemy siatkę znaków: przedziały (-∞, -2), (-2, 0), (0, 4), (4, ∞). Znak ilorazu ujemny w (-2, 0) ∪ (4, ∞).

Druga nierówność: (m2 - 2m + 4)/(m + 2) > -2, czyli (m2 - 2m + 4)/(m + 2) + 2 > 0, (m2 - 2m + 4 + 2(m + 2))/(m + 2) > 0, (m2 - 2m + 4 + 2m + 4)/(m + 2) > 0, (m2 + 8)/(m + 2) > 0.

Licznik m2 + 8 > 0 dla każdego m, więc znak zależy od mianownika: m + 2 > 0 czyli m > -2.

Część wspólna obu nierówności i warunku m ≠ ±2: z pierwszej m ∈ (-2, 0) ∪ (4, ∞), z drugiej m > -2, więc m ∈ (-2, 0) ∪ (4, ∞) bez m = -2 (już wykluczone).

Sprawdzamy jeszcze przypadek m = 2 i m = -2 – układ nieoznaczony lub sprzeczny, więc nie spełnia warunku oznaczoności.

Ostatecznie: m ∈ (-2, 0) ∪ (4, ∞).

Sprawdźmy zgodność z kluczem: (0, 2) ∪ (2, 4) – różni się. Wróćmy do pierwszej nierówności: m(m - 4)/(m + 2) < 0. Rozwiązanie: ujemne w przedziałach gdzie nieparzysta liczba czynników ujemnych. Punkty krytyczne: -2, 0, 4. Dla m > 4 wszystkie czynniki dodatnie – iloraz dodatni, więc przedział (4, ∞) nie należy do rozwiązania. Błąd w znaku! Sprawdźmy: dla m = 5: 5·1/7 > 0, więc nierówność < 0 nie zachodzi. Zatem rozwiązanie m(m - 4)/(m + 2) < 0 to m ∈ (-∞, -2) ∪ (0, 4).

Teraz część wspólna z m > -2 (z drugiej nierówności) i m ≠ ±2: (-∞, -2) odpada (bo m > -2), zostaje (0, 4) bez punktów m = 2 (wykluczone z oznaczoności). Czyli m ∈ (0, 2) ∪ (2, 4).

To zgadza się z kluczem.

‹ Poprzednie zadanie

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2025 · Informator maturalny · wszystkie arkusze — matura rozszerzona