Plastyka — nowa podstawa programowa, klasy 4–8

Źródło: rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 378), załącznik nr 2 — tekst dosłowny.

Cele kształcenia — wymagania ogólne

  1. Rozwijanie kreatywności, własnych zainteresowań, twórczej wyobraźni i sprawczości przez swobodną ekspresję twórczą.
  2. Doświadczanie procesu twórczego w różnych formach i technikach.
  3. Kształtowanie tożsamości kulturowej przez uczestnictwo w kulturze.
  4. Rozumienie funkcji sztuk plastycznych, kształtowanie postawy odbiorcy, uczestnika i twórcy kultury.
  5. Inicjowanie i realizowanie indywidualnych i grupowych działań plastycznych.
  6. Rozwijanie umiejętności łączenia sztuk plastycznych z różnymi dziedzinami wiedzy i twórczości.
  7. Interpretowanie dzieł z uwzględnieniem najważniejszych pojęć dotyczących sztuki, rozpoznawanie wybranych artystów i dzieł w kontekście czasów, w których powstały.
  8. Doświadczanie oddziaływania sztuki na dobrostan i samopoznanie, odnajdywanie radości tworzenia.

Treści nauczania — wymagania szczegółowe

Wybrane wymagania szczegółowe zostały oznaczone jako należące do modułu kultura. Dodatkowo w poszczególnych działach przewidziano wymagania do wyboru, które nauczyciel wybiera do realizacji z klasą, tj. przynajmniej jedno wymaganie w ramach danego działu.

Własna aktywność twórcza – tworzę, wyrażam, interpretuję

Techniki plastyczne – rozpoznaję, dobieram, stosuję

Sztuka jako komunikat – rozumiem, interpretuję, dyskutuję

Sztuka w życiu codziennym – poszukuję, dostrzegam, uczestniczę

W ramach zajęć plastyki uczniowie zdobywają doświadczenia edukacyjne

W ramach zajęć plastyki uczniowie zdobywają doświadczenia edukacyjne, które wspierają ich rozwój osobisty, kulturalny, psychiczny i społeczny oraz budują poczucie sprawczości. Doświadczenia edukacyjne mają charakter praktyczny, wzmacniają kompetencje fundamentalne i przekrojowe oraz rozwijają umiejętności komunikacyjne i współpracę. Nauczyciel wybiera z uczniami do realizacji co najmniej dwa doświadczenia edukacyjne w każdym roku szkolnym

Warunki i sposób realizacji

Podstawową formą pracy w czasie zajęć są zadania praktyczne: malowanie, rysowanie, konstruowanie, fotografowanie, działania teatralne i tworzenie za pomocą nowych mediów. Wiedza o sztuce i technikach plastycznych jest nabywana głównie w toku działań twórczych. Jeden temat może być realizowany podczas jednej lub kilku godzin lekcyjnych, a czas wykonywania zadań jest dostosowany do indywidualnych predyspozycji uczniów. Nauczyciel jest przewodnikiem i inspiratorem. Znając specyfikę grupy oraz potrzeby i możliwości uczniów, dostosowuje do nich formy i metody pracy, a także temat, liczbę godzin zajęć i przestrzeń zajęć. Inspiruje i motywuje uczniów do pracy, zachęca ich do własnej ekspresji, jest dla nich przewodnikiem w świecie sztuki. Wspiera ich samodzielność i refleksyjność, zachęca także do wspólnych poszukiwań i pokazuje różne możliwości, nie narzucając gotowych rozwiązań.

Zajęcia z plastyki są okazją do prowadzenia dialogu i wspólnych poszukiwań twórczych. Uczniowie uczą się udzielania sobie konstruktywnej i wspierającej informacji zwrotnej. Dyskusje powinny być prowadzone na podstawie wolności wypowiedzi przy jednoczesnym zachowaniu szacunku do drugiego człowieka.

Ważne jest podkreślanie, że w sztuce istnieje wiele prawidłowych rozwiązań, a różnorodność postaw i sposobów podejścia do tematów stanowi wartość i zasób grupy. Istotną częścią lekcji plastyki jest także tworzenie wspólnych projektów artystycznych, co sprzyja budowaniu poczucia przynależności do wspólnoty.

W trakcie zajęć są realizowane tematy, których celem jest powstanie dzieła, oraz zadania o charakterze eksperymentalnym. Eksperymentowanie pozwala uczniom na odkrywanie radości tworzenia i poszukiwanie własnych rozwiązań, co sprzyja rozwojowi kreatywności. Na zajęciach plastyki proces twórczy jest równie ważny jak efekt końcowy. Uczniowie uczą się, że popełnianie błędów jest naturalnym elementem rozwoju i pomaga głębiej zrozumieć temat. Ocenianie prac ma przede wszystkim charakter motywujący – pokazuje mocne strony, wskazuje obszary do dalszej pracy i wzmacnia poczucie wartości i sprawczości uczniów. Szkoła powinna zapewnić dobrze oświetloną i przestronną pracownię, przeznaczoną do zajęć z plastyki. Niezbędne jest mocne oświetlenie naturalne i sztuczne oraz możliwość całkowitego zaciemnienia sali. Pracownia powinna umożliwiać swobodną aranżację przestrzeni, aby uczniowie mogli tworzyć przy stołach, na sztalugach lub na podłodze. Stoły powinny być wykonane z materiałów odpornych na zarysowania i powinna być możliwość ich dowolnego ustawienia. Wyposażenie pracowni powinno obejmować obszerne zlewy, szafki na materiały plastyczne i prace, suszarkę do prac, regał z półkami na prace większych formatów oraz miejsce do prezentacji dzieł i materiałów. Niezbędne są także: rzutnik, komputer z oprogramowaniem do grafiki rastrowej, wektorowej, montażu wideo i animacji, zestaw pojemników z gliną oraz 2 lub 3 lampy do oświetlenia kierunkowego.

Podczas większości lekcji uczniowie mają możliwość wyboru tematu pracy, co pozwala im odkrywać własne zainteresowania i budować poczucie sprawczości. Daje to nauczycielowi okazję do lepszego poznania swoich uczniów.

Uczniowie korzystają zarówno z tradycyjnych technik plastycznych, jak i nowych mediów oraz sztuk performatywnych. Mogą łączyć różne media, eksperymentować ze środkami wyrazu i poszukiwać własnych sposobów realizacji tematów.

Ważnym elementem plastyki są działania poza szkołą, umożliwiające uczniom kontakt z różnymi formami sztuki i kultury. W miarę możliwości są organizowane wycieczki do galerii, muzeów, teatrów, parków, na wydarzenia kulturalne oraz spacery uwrażliwiające na otoczenie i plenery w okolicach szkoły.

Zwiedzanie zabytków, muzeów i galerii może być również realizowane on-line. Ważne miejsce w procesie dydaktycznym zajmują także rozmowy z artystami i odwiedzanie ich pracowni. W realizacji zajęć plastycznych szczególne znaczenie ma wzmocnienie postawy nastawionej na rozwój i budowanie przekonania o własnej sprawczości. Niezależnie od indywidualnych przekonań uczniów o posiadanych zdolnościach plastycznych lub ich braku ważne jest stwarzanie takich działań i doświadczeń edukacyjnych, w których uczniowie dostrzegają, że wysiłek, zaangażowanie i wytrwałość w realizacji zadań artystycznych prowadzą do stopniowej poprawy umiejętności i osiągania coraz lepszych efektów. Dzięki temu lekcje plastyki stają się przestrzenią rozwijania poczucia sprawczości, odwagi twórczej i samodzielnego podejmowania decyzji w procesie tworzenia.

Najczęściej zadawane pytania

Od kiedy obowiązuje nowa podstawa programowa — plastyka, klasy 4–8?

Zgodnie z § 4 rozporządzenia nowa podstawa jest stosowana od roku szkolnego 2026/2027 w klasach I i IV, a w kolejnych latach w następnych klasach: klasa IV — od 2026/2027, klasa V — od 2027/2028, klasa VI — od 2028/2029, klasa VII — od 2029/2030, klasa VIII — od 2030/2031. W roku 2026/2027 w klasach V–VIII obowiązuje jeszcze dotychczasowa podstawa (z wyjątkiem edukacji zdrowotnej).

Ile wymagań szczegółowych obejmuje plastyka — klasy 4–8?

67 wymagań szczegółowych w 5 częściach: Własna aktywność twórcza – tworzę, wyrażam, interpretuję; Techniki plastyczne – rozpoznaję, dobieram, stosuję; Sztuka jako komunikat – rozumiem, interpretuję, dyskutuję; Sztuka w życiu codziennym – poszukuję, dostrzegam, uczestniczę; W ramach zajęć plastyki uczniowie zdobywają doświadczenia edukacyjne.

Co oznaczają moduły przy wymaganiach?

Wybrane wymagania szczegółowe zostały oznaczone jako należące do modułu kultura. Na tej stronie: moduł kultura — 19.

Czym są wymagania do wyboru?

Dodatkowo w poszczególnych działach przewidziano wymagania do wyboru, które nauczyciel wybiera do realizacji z klasą, tj. przynajmniej jedno wymaganie w ramach danego działu. Liczba takich wymagań na tej stronie: 16.

Jak ułożyć lekcję do konkretnego wymagania?

Kliknij „Ułóż lekcję” przy wymaganiu — otworzy się generator planu lekcji z tematem, przedmiotem i poziomem, a wybrane wymaganie trafi do AI jako pierwsze. W gotowym planie wymagania z podstawy wstawia program dosłownie z rozporządzenia; plan przeczytaj przed lekcją.

Co oznaczają kody przy wymaganiach (np. MAT.IV-VI.1.19)?

To oznaczenia nadane przez Szkołę WebP.pl dla wygody — nie są częścią rozporządzenia. Składają się ze skrótu przedmiotu, grupy klas oraz numeru działu i punktu tak, jak są ponumerowane w rozporządzeniu; np. MAT.IV-VI.1.19 to matematyka, część „Klasy IV–VI”, dział 1, punkt 19.

Wszystkie przedmioty nowej podstawy