Etyka — nowa podstawa programowa, klasy 4–8
Źródło: rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 378), załącznik nr 2 — tekst dosłowny.
Cele kształcenia — wymagania ogólne
- Podejmowanie refleksji moralnej.
- Rozwijanie wrażliwości aksjologicznej i interioryzacja wartości.
- Rozwijanie postawy dialogicznej.
- Rozwijanie sprawczości i odpowiedzialności moralnej.
- Rozwijanie postaw szacunku i troski o dobro własne, innych oraz przyrody.
- Rozwijanie kompetencji poznawczych i językowych ważnych w refleksji moralnej.
Treści nauczania — wymagania szczegółowe
Etyka w klasach IV–VIII jest zaprojektowana w taki sposób, aby poszczególne wymagania szczegółowe można było realizować w różnych konfiguracjach, co umożliwia nauczycielowi uwzględnienie specyfiki i potrzeb klasy przy planowaniu i realizacji zajęć. Wymagania szczegółowe są ujęte w ośmiu działach, spośród których pierwszy pełni funkcję narzędziową i propedeutyczną w stosunku do pozostałych. Natomiast wymagania umieszczone w dalszych działach koncentrują się na różnych relacjach: z samym sobą, z innymi, ze wspólnotą, z wiedzą, ze światem cyfrowym, z przyrodą i ze sferą sacrum. Kolejność działów i poszczególnych wymagań szczegółowych wymusza ich realizację w określonej kolejności. Dodatkowo w poszczególnych działach przewidziano wymagania do wyboru, które nauczyciel wybiera do realizacji z klasą, tj. przynajmniej jedno wymaganie w ramach danego działu.
Człowiek w świecie dobra i zła – przybornik etyki
- ETY.1.1 charakteryzuje etykę jako naukę o moralności i jako sztukę dobrego życia, a także wyjaśnia różnice między moralnością, prawem stanowionym, obyczajowością i religią — ułóż lekcję
- ETY.1.2 rozważa różne odpowiedzi na podstawowe pytanie etyczne: „Jak należy żyć?” — ułóż lekcję
- ETY.1.3 dyskutuje o roli etyki w życiu człowieka oraz relacjach między moralnością, szczęściem i sensem życia — ułóż lekcję
- ETY.1.4 stosuje do opisu i analizy zagadnień moralnych następujące terminy: doświadczenie moralne, sprawczość moralna, dylemat moralny, konflikt moralny, wina moralna, działanie, podmiot działania, adresat działania, decyzja, intencja, skutek, motywacja — ułóż lekcję
- ETY.1.5 charakteryzuje i stosuje w dyskusji następujące pojęcia dotyczące wartości i postaw: dobro moralne, roztropność, sprawiedliwość, umiarkowanie, odwaga, miłość, szczęście, szacunek, troska, solidarność, odpowiedzialność, wolność, godność, prawda, piękno, życie, zdrowie, wiedza — ułóż lekcję
- ETY.1.6 analizuje i ocenia działania lub postawy, stosując różne kryteria moralnego wartościowania, m.in. złotą regułę, zasadę niekrzywdzenia i zasadę użyteczności, oraz następujące terminy: działanie nakazane, działanie zakazane, działanie dozwolone, zasada moralna, obowiązek moralny, cnota moralna, wada moralna, charakter moralny — ułóż lekcję
- ETY.1.7 w ramach prowadzonej przez siebie refleksji moralnej korzysta z podstawowych modeli etycznych: deontologicznego, konsekwencjalistycznego, aretologicznego bez konieczności posługiwania się tymi terminami — ułóż lekcję
- ETY.1.8 przy opisie doświadczeń moralnych posługuje się nazwami uczuć i emocji — ułóż lekcję
- ETY.1.9 rozpoznaje i analizuje problemy moralne, w tym konflikty i dylematy moralne, oraz proponuje sposoby ich rozwiązania — ułóż lekcję
- ETY.1.10 dyskutuje na temat związku między rozwojem moralnym człowieka a dojrzałością intelektualną i emocjonalną — ułóż lekcję
- ETY.1.11 charakteryzuje postawę dialogiczności i podaje przykłady zachowań będących i niebędących jej wyrazem — ułóż lekcję
- ETY.1.12 stosuje reguły efektywnej komunikacji: regułę akceptacji rozmówcy, regułę aktywnego i życzliwego słuchania, regułę odpowiedzialności za wypowiadane słowa, wyrażającą się w wypowiadaniu twierdzeń istotnych, wiarygodnych i sformułowanych w zrozumiały sposób — ułóż lekcję
- ETY.1.13 stosuje w codziennym życiu zasady porozumienia bez przemocy — ułóż lekcję
- ETY.1.14 podczas tworzenia wypowiedzi stosuje umiejętności logiczno-językowe, takie jak: wyjaśnianie terminów, formułowanie pytań, uzasadnianie przekonań, w tym argumentowanie — ułóż lekcję
- ETY.1.15 planuje, tworzy i prezentuje efekty pracy zespołowej, biorąc odpowiedzialność za przypadające mu zadania — ułóż lekcję
- ETY.1.W.1 rozpoznaje i rozważa problematykę moralną w wybranych tekstach kultury, a także ocenia decyzje, działania i postawy postaci w nich występujących (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.1.W.2 wykorzystuje podstawowe metody tworzenia argumentów i ocenia argumenty pod kątem poprawności i mocy perswazyjnej (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.1.W.3 rozpoznaje i charakteryzuje wybrane błędy logiczno-językowe w wypowiedziach dotyczących zagadnień moralnych (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.1.W.4 charakteryzuje dwa modele rozwoju moralnego: Lawrence’a Kohlberga i Carol Gilligan oraz wykorzystuje je w analizie przekonań i działań, w tym swoich własnych (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.1.W.5 rozważa spór między relatywizmem a obiektywizmem etycznym i zajmuje w tym sporze stanowisko (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.1.W.6 charakteryzuje zjawisko amoralizmu, podaje przykłady zachowań amoralnych i wskazuje sposoby zapobiegania im (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.1.W.7 wykorzystuje pojęcia i twierdzenia charakterystyczne dla wybranych stanowisk etycznych, w szczególności Sokratesa, Arystotelesa, Tomasza z Akwinu, Immanuela Kanta, Johna Stuarta Milla i Tadeusza Kotarbińskiego, do analizowania i oceniania przykładowych problemów moralnych (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.1.W.8 tworzy pisemną wypowiedź argumentacyjną dotyczącą zagadnień etycznych (do wyboru) — ułóż lekcję
Człowiek w relacji do siebie
- ETY.2.1 charakteryzuje różne wymiary tożsamości człowieka — ułóż lekcję
- ETY.2.2 rozważa zagadnienie godności osoby ludzkiej jako źródła należnego człowiekowi szacunku i przysługujących mu praw — ułóż lekcję
- ETY.2.3 odróżnia zachowania będące i niebędące wyrazem szacunku i troski wobec siebie — ułóż lekcję
- ETY.2.4 dyskutuje o roli odpowiedzialności za siebie i podaje przykłady zachowań będących i niebędących jej wyrazem — ułóż lekcję
- ETY.2.5 odróżnia zachowania asertywne od agresywnych i uległych oraz wyjaśnia ich związek z dbaniem o siebie — ułóż lekcję
- ETY.2.6 wskazuje czynniki wpływające pozytywnie i negatywnie na własną autonomię oraz sprawczość — ułóż lekcję
- ETY.2.7 wyjaśnia, czym jest sumienie i jaką pełni funkcję w życiu moralnym człowieka, oraz jak się je kształtuje przez analizę i ocenę własnych działań lub zamierzeń — ułóż lekcję
- ETY.2.8 rozważa swoje mocne i słabe strony oraz podaje przykłady działań na rzecz własnego rozwoju — ułóż lekcję
- ETY.2.9 na podstawie własnego doświadczenia podaje przykłady moralnie akceptowalnych celów i środków do ich osiągnięcia — ułóż lekcję
- ETY.2.W.1 dyskutuje na temat sokratejskiego hasła „Poznaj samego siebie” i rozważa związek między samopoznaniem a troską o siebie (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.2.W.2 dyskutuje na temat wybranych starożytnych koncepcji szczęścia (np. sokratejskiej, platońskiej, arystotelesowskiej, cyrenejskiej, cynickiej, epikurejskiej i stoickiej) (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.2.W.3 rozważa, czy należy zaspokajać wszystkie swoje pragnienia (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.2.W.4 dyskutuje o cnotach i wadach moralnych (np. odwadze, brawurze, tchórzostwie) oraz podaje przykłady odnośnych zachowań (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.2.W.5 dyskutuje na wybrane tematy związane z dobrostanem (np. samotności, nudy, samorealizacji, dbania o zdrowie i życie, samoakceptacji, wybaczania sobie) (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.2.W.6 rozważa pytania: „Kim jestem?”, „Czego potrzebuję?”, „Czego pragnę?”, „Co jest dla mnie ważne?”, „Czym się kieruję w moim postępowaniu?” (do wyboru) — ułóż lekcję
Człowiek w relacji z innymi
- ETY.3.1 wyjaśnia, dlaczego szacunek jest podstawą relacji dialogicznej, oraz rozważa rolę dialogu i kompromisu w tworzeniu relacji z drugim człowiekiem — ułóż lekcję
- ETY.3.2 rozważa pojęcie wolności i tolerancji, ich znaczenie i granice w relacjach z innymi — ułóż lekcję
- ETY.3.3 dyskutuje o roli i wpływie emocji oraz uczuć na kształtowanie relacji z drugim człowiekiem — ułóż lekcję
- ETY.3.4 analizuje czynniki, które odgrywają istotną rolę w tworzeniu udanych relacji międzyludzkich — ułóż lekcję
- ETY.3.5 dyskutuje o znaczeniu bliskich relacji, w tym koleżeństwa, przyjaźni i miłości — ułóż lekcję
- ETY.3.6 dyskutuje o formach przemocy i sposobach przeciwdziałania jej oraz reaguje na dostrzeżone przejawy przemocy — ułóż lekcję
- ETY.3.7 dyskutuje o różnych rodzajach kłamstwa i ich wpływie na relacje — ułóż lekcję
- ETY.3.8 dyskutuje o roli autorytetu w życiu człowieka — ułóż lekcję
- ETY.3.9 na podstawie codziennych doświadczeń dyskutuje o roli błędów i wybaczeniu w relacjach z innymi — ułóż lekcję
Człowiek w relacji do wspólnoty
- ETY.4.1 wyjaśnia, co to znaczy, że człowiek jest istotą społeczną, oraz charakteryzuje podstawowe wspólnoty: rodzinę, klasę, szkołę, państwo — ułóż lekcję
- ETY.4.2 odróżnia działania sprawiedliwe od niesprawiedliwych, uzasadnia swoją ocenę i podaje przykłady takich działań na podstawie codziennego doświadczenia — ułóż lekcję
- ETY.4.3 odróżnia postawy prowspólnotowe, takie jak solidarność i sprzeciw wobec zła, od antywspólnotowych (np. oportunizmu) — ułóż lekcję
- ETY.4.4 dyskutuje o roli zaufania w relacjach społecznych — ułóż lekcję
- ETY.4.5 podaje przykłady zachowań będących i niebędących wyrazem odpowiedzialności i troski o dobro wspólne, a także podejmuje działania prowspólnotowe — ułóż lekcję
- ETY.4.6 rozważa problematykę stereotypów, uprzedzeń i dyskryminacji, rozpoznaje typy oraz przejawy dyskryminacji i sposoby przeciwdziałania im, odnosząc je do zagadnienia tolerancji i równego traktowania — ułóż lekcję
- ETY.4.7 wyjaśnia, czym jest wielokulturowość, i dyskutuje na temat jej roli w życiu społecznym — ułóż lekcję
- ETY.4.8 rozważa, czym jest patriotyzm, podaje współczesne przykłady zachowań patriotycznych i dyskutuje, co to znaczy być dobrym obywatelem — ułóż lekcję
- ETY.4.9 rozważa ideę praw człowieka, a także na podstawie własnego doświadczenia wskazuje aspekty życia społecznego, dla których te prawa są istotne — ułóż lekcję
- ETY.4.10 dyskutuje o znaczeniu bezinteresownego działania na rzecz innych, podaje przykłady działań wolontariackich i ich roli w aktywnym budowaniu wspólnoty — ułóż lekcję
- ETY.4.W.1 wyjaśnia koncepcję sprawiedliwości jako bezstronności autorstwa Johna Rawlsa i stosuje ją do oceny relacji między jednostkami a wspólnotą (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.4.W.2 rozważa zagadnienie kar i nagród oraz psychologiczne, społeczne i moralne skutki ich stosowania w kontekście wychowania (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.4.W.3 rozważa skutki postaw egoizmu, egotyzmu, egocentryzmu dla jakości wspólnoty (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.4.W.4 wyjaśnia spór między zwolennikami indywidualizmu i kolektywizmu oraz rozważa argumenty zwolenników tych stanowisk w kontekście pytania o dobre życie (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.4.W.5 wskazuje przejawy nierówności społecznych w otaczającym świecie i podejmuje refleksję nad ich moralnym znaczeniem (do wyboru) — ułóż lekcję
Człowiek w relacji do wiedzy
- ETY.5.1 wyjaśnia różnice między wiedzą a informacją — ułóż lekcję
- ETY.5.2 wyjaśnia, na czym polega wartość wiedzy rozpatrywanej jako środek do celu i jako cel sam w sobie — ułóż lekcję
- ETY.5.3 formułuje wypowiedzi na temat swoich zainteresowań, ulubionych przedmiotów szkolnych, a także talentów i predyspozycji — ułóż lekcję
- ETY.5.4 na przykładach z doświadczeń codziennych wskazuje warunki, w jakich błąd odgrywa pozytywną rolę w procesie zdobywania wiedzy — ułóż lekcję
- ETY.5.5 formułuje ocenę moralną rozpowszechnionych zjawisk związanych z kształceniem w szkole, w szczególności ściągania i plagiatu — ułóż lekcję
- ETY.5.6 odróżnia informacje wiarygodne od niewiarygodnych i wskazuje racje dokonanego odróżnienia — ułóż lekcję
- ETY.5.7 odróżnia poznanie naukowe od pozanaukowego (np. poznania zdroworozsądkowego) — ułóż lekcję
- ETY.5.8 odróżnia wypowiedzi o charakterze manipulacyjnym od perswazyjnych wypowiedzi argumentacyjnych — ułóż lekcję
- ETY.5.9 rozpoznaje przykładowe działania o charakterze dezinformacji, w tym dezinformacji cyfrowej, oraz formułuje i uzasadnia jej ocenę moralną — ułóż lekcję
Człowiek w relacji do świata cyfrowego
- ETY.6.1 wyjaśnia, dlaczego zachowania w świecie cyfrowym są przedmiotem ocen moralnych — ułóż lekcję
- ETY.6.2 rozważa sposoby ochrony osób niepełnoletnich w świecie cyfrowym i podaje przykłady treści cyfrowych problematycznych moralnie — ułóż lekcję
- ETY.6.3 rozpoznaje i ocenia zachowania przemocowe w przestrzeni cyfrowej, takie jak obrażanie, powielanie fałszywych informacji na czyjś temat, wykluczanie ze społeczności cyfrowej, a także proponuje sposoby radzenia sobie z nimi — ułóż lekcję
- ETY.6.4 podaje przykłady negatywnego wpływu korzystania z technologii cyfrowych na własny dobrostan psychiczny — ułóż lekcję
- ETY.6.5 wymienia przykłady właściwego i niewłaściwego wykorzystania w procesie kształcenia technologii cyfrowych, w tym generatywnej sztucznej inteligencji — ułóż lekcję
- ETY.6.6 stosuje zasadę ograniczonego zaufania wobec treści dostępnych w Internecie — ułóż lekcję
- ETY.6.7 dyskutuje na temat standardów moralnych w społecznościach internetowych (np. w mediach społecznościowych) — ułóż lekcję
- ETY.6.8 dyskutuje na temat korzyści i zagrożeń związanych z rozwojem sztucznej inteligencji — ułóż lekcję
Człowiek w relacji do przyrody
- ETY.7.1 na podstawie codziennego doświadczenia wyjaśnia, dlaczego należy dbać o przyrodę i brać odpowiedzialność za ingerencję w jej funkcjonowanie oraz troszczyć się o nią — ułóż lekcję
- ETY.7.2 rozpoznaje i wyjaśnia, na czym polegają najważniejsze zagrożenia dla przyrody stwarzane przez człowieka, w szczególności kryzys klimatyczny i kryzys różnorodności biologicznej — ułóż lekcję
- ETY.7.3 podaje przykłady działań indywidualnych i systemowych zmierzających do ograniczenia marnowania zasobów naturalnych i żywności — ułóż lekcję
- ETY.7.4 dyskutuje o moralnie dopuszczalnych, nakazanych i zakazanych działaniach wobec przyrody — ułóż lekcję
- ETY.7.5 na podstawie codziennego doświadczenia rozważa, w czym wyraża się troska o dobrostan zwierząt, a także dyskutuje na temat praw zwierząt — ułóż lekcję
- ETY.7.6 rozważa koncepcję zrównoważonego rozwoju i dyskutuje o idei odpowiedzialności za przyszłe pokolenia — ułóż lekcję
- ETY.7.7 dyskutuje na temat wybranych form aktywizmu ekologicznego i proponuje działania, w które sam byłby skłonny się zaangażować — ułóż lekcję
- ETY.7.W.1 rozważa problem szowinizmu gatunkowego (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.7.W.2 ocenia moralnie skutki chowu przemysłowego zwierząt, rolnictwa ekstensywnego i intensywnego dla przyrody, dobrostanu zwierząt i ludzi (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.7.W.3 rozważa moralne i pozamoralne argumenty na rzecz wegetarianizmu i weganizmu (do wyboru) — ułóż lekcję
Człowiek wobec sacrum
- ETY.8.1 wyjaśnia, czym jest sfera sacrum, i dyskutuje na temat związku sacrum z moralnością indywidualną lub społeczną — ułóż lekcję
- ETY.8.2 odróżnia moralność religijną od laickiej i etykę od teologii moralnej — ułóż lekcję
- ETY.8.3 wyjaśnia, dlaczego nie należy dyskryminować innych ludzi ze względu na ich przekonania dotyczące sfery sacrum, oraz okazuje szacunek zarówno osobom wierzącym, jak i niewierzącym — ułóż lekcję
- ETY.8.4 dyskutuje na temat moralnych i pozamoralnych aspektów świętowania — ułóż lekcję
- ETY.8.W.1 omawia symbole religijne wielkich religii: buddyzmu, chrześcijaństwa, hinduizmu, islamu, judaizmu oraz charakteryzuje komponenty moralne tych religii (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.8.W.2 wyjaśnia spór między zwolennikami etyki świętości życia i etyki jakości życia oraz zajmuje własne stanowisko (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.8.W.3 omawia wartości obecne w różnych kulturach i tradycjach religijnych, a także rozważa znaczenie tych wartości dla kształtowania postaw i relacji w grupie (do wyboru) — ułóż lekcję
- ETY.8.W.4 charakteryzuje różne stanowiska filozoficzne dotyczące sacrum: teizm, ateizm, panteizm, deizm, sceptycyzm i agnostycyzm (do wyboru) — ułóż lekcję
W ramach zajęć z etyki uczniowie zdobywają doświadczenia edukacyjne
W ramach zajęć z etyki uczniowie zdobywają doświadczenia edukacyjne, które wspierają ich rozwój fizyczny, psychiczny, społeczny i osobisty oraz budują poczucie sprawczości. Doświadczenia edukacyjne mają charakter praktyczny, wzmacniają kompetencje przekrojowe oraz rozwijają umiejętności organizacyjne, komunikacyjne i współpracę. Uczeń realizuje przynajmniej jedno doświadczenie edukacyjne w każdym roku nauki. W trakcie cyklu kształcenia
- ETY.D1.1 co najmniej dwa razy w każdym roku nauki bierze udział w dociekaniach filozoficznych – dialogu prowadzonym w grupie złożonej z uczniów i nauczyciela; punktem wyjścia dialogu są pytania samodzielnie formułowane przez uczestników na podstawie literatury pięknej, tekstów filozoficznych i mądrościowych z różnych kultur, filmy, prace plastyczne i różnego typu ćwiczenia inspirujące do myślenia — ułóż lekcję
- ETY.D1.2 indywidualnie przygotowuje i wygłasza mowę argumentacyjną; mowa jest wypowiedzią autorską: uczeń dzieli się w niej tym, co sam sądzi na dany temat, prezentuje swoje własne stanowisko i formułuje argumenty na rzecz bronionej tezy — ułóż lekcję
- ETY.D1.3 indywidualnie lub w grupie angażuje się w wybraną formę ekspresji artystycznej, będącej wizualizacją refleksji etycznej (np. przedstawienie teatralne, opowiadanie twórcze, scenariusz filmowy, reportaż fotograficzny, film, pracę plastyczną) wykonaną w dowolnej technice — ułóż lekcję
- ETY.D1.4 uczestniczy w zorganizowanej debacie (np. oksfordzkiej, „za i przeciw”, sokratejskiej, panelowej) na wybrany wspólnie temat związany z etyką — ułóż lekcję
W trakcie cyklu kształcenia uczeń realizuje co najmniej jedno wybrane…
W trakcie cyklu kształcenia uczeń realizuje co najmniej jedno wybrane doświadczenie edukacyjne, tj
- ETY.D2.1 pracując w grupie, angażuje się w działanie wolontariackie, a po zakończeniu wolontariatu dyskutuje o swoich doświadczeniach i wnioskach — ułóż lekcję
- ETY.D2.2 pracując w grupie, przygotowuje scenkę dramową, prezentującą rozwiązanie problemu etycznego znanego z codziennego doświadczenia — ułóż lekcję
- ETY.D2.3 pracując w grupie, opracowuje regulamin lub zbiór dobrych praktyk obowiązujących w internetowej grupie klasowej — ułóż lekcję
- ETY.D2.4 pracując w grupie, wybiera święto związane z zagadnieniem moralnym i przygotowuje sposób jego upamiętnienia lub celebracji — ułóż lekcję
- ETY.D2.5 pracując w grupie, przygotowuje i wygłasza prezentację lub prowadzi dla klas młodszych zajęcia dotyczące problemu związanego z etyką w codziennych sytuacjach — ułóż lekcję
- ETY.D2.6 przez ustalony z nauczycielem czas prowadzi notatki na temat osobistych refleksji moralnych — ułóż lekcję
- ETY.D2.7 indywidualnie lub w grupie przygotowuje i przedstawia prezentację o problematyce moralnej z wybranego dzieła kultury — ułóż lekcję
Warunki i sposób realizacji
Realizacja treści nauczania etyki wymaga uwzględnienia dydaktycznej idei spiralności, która z kolei wymaga powtarzania określonych treści nauczania na wszystkich jego etapach, ale w sposób bardziej wszechstronny, z zastosowaniem różnych technik i metod, za pomocą języka, którym uczeń posługuje się na danym etapie rozwoju. Specyfika przedmiotu zachęca także do realizowania poszczególnych wymagań szczegółowych w dowolnej kolejności i konfiguracji, dopasowanej do specyfiki grupy uczniów, a także do ich zainteresowań. Ważne jest, aby wymagania z działu pierwszego „Człowiek w świecie dobra i zła – przybornik etyki” mimo ich ogólnego i propedeutycznego charakteru były wprowadzane sukcesywnie w powiązaniu z innymi wymaganiami z pozostałych działów.
Fundamentem wartościowego nauczania etyki jest dialog w jego różnych formach, w szczególności dialog intelektualny, który jest ważnym aspektem wielu bardziej złożonych metod dydaktycznych, takich jak dociekania filozoficzne czy studium przypadku. Ważne jest, aby zachęcać wszystkich uczniów do swobodnego wypowiadania się, dbając przy tym o stosowanie reguł efektywnej komunikacji. Istotne jest, aby nauczyciel własną postawą modelował pożądane postawy u uczniów. W procesie tym kluczową rolę odgrywa budowanie relacji opartych na zaufaniu, wzajemnym szacunku i empatii.
Eksponowana w wymaganiach szczegółowych dialogiczność wymaga, aby nauczyciel, prowadząc zajęcia, koncentrował się na rozwoju kompetencji i postaw, a nie wyłącznie na transferze wiedzy – w szczególności w formie wykładu. Odejście od takiego sposobu prowadzenia zajęć przejawia się w użyciu czasowników operacyjnych, za pomocą których sformułowano wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności oraz wymagania dotyczące doświadczeń edukacyjnych. W ramach poszczególnych zajęć należy wprowadzać stosowną terminologię etyczną, ale ważnym tego aspektem powinno być wspólne objaśnianie terminów z wykorzystaniem intuicji językowych uczniów oraz wiarygodnych opracowań. Efektywnej realizacji wymagań szczegółowych będzie sprzyjać dobór odpowiedniej sali lekcyjnej i taka jej aranżacja, która sprzyja udziałowi w dialogu (np. przez rozmieszczenie uczniów w okręgu). Warto także zadbać o to, aby sala lekcyjna była wyposażona w odpowiedni sprzęt: rzutnik lub tablicę interaktywną i komputer.
Najczęściej zadawane pytania
Od kiedy obowiązuje nowa podstawa programowa — etyka, klasy 4–8?
Zgodnie z § 4 rozporządzenia nowa podstawa jest stosowana od roku szkolnego 2026/2027 w klasach I i IV, a w kolejnych latach w następnych klasach: klasa IV — od 2026/2027, klasa V — od 2027/2028, klasa VI — od 2028/2029, klasa VII — od 2029/2030, klasa VIII — od 2030/2031. W roku 2026/2027 w klasach V–VIII obowiązuje jeszcze dotychczasowa podstawa (z wyjątkiem edukacji zdrowotnej).
Ile wymagań szczegółowych obejmuje etyka — klasy 4–8?
108 wymagań szczegółowych w 10 częściach: Człowiek w świecie dobra i zła – przybornik etyki; Człowiek w relacji do siebie; Człowiek w relacji z innymi; Człowiek w relacji do wspólnoty; Człowiek w relacji do wiedzy; Człowiek w relacji do świata cyfrowego; Człowiek w relacji do przyrody; Człowiek wobec sacrum; W ramach zajęć z etyki uczniowie zdobywają doświadczenia edukacyjne; W trakcie cyklu kształcenia uczeń realizuje co najmniej jedno wybrane….
Czym są wymagania do wyboru?
Dodatkowo w poszczególnych działach przewidziano wymagania do wyboru, które nauczyciel wybiera do realizacji z klasą, tj. przynajmniej jedno wymaganie w ramach danego działu. Liczba takich wymagań na tej stronie: 26.
Jak ułożyć lekcję do konkretnego wymagania?
Kliknij „Ułóż lekcję” przy wymaganiu — otworzy się generator planu lekcji z tematem, przedmiotem i poziomem, a wybrane wymaganie trafi do AI jako pierwsze. W gotowym planie wymagania z podstawy wstawia program dosłownie z rozporządzenia; plan przeczytaj przed lekcją.
Co oznaczają kody przy wymaganiach (np. MAT.IV-VI.1.19)?
To oznaczenia nadane przez Szkołę WebP.pl dla wygody — nie są częścią rozporządzenia. Składają się ze skrótu przedmiotu, grupy klas oraz numeru działu i punktu tak, jak są ponumerowane w rozporządzeniu; np. MAT.IV-VI.1.19 to matematyka, część „Klasy IV–VI”, dział 1, punkt 19.
Wszystkie przedmioty nowej podstawy