Etyka — nowa podstawa programowa, klasy 4–8

Źródło: rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 378), załącznik nr 2 — tekst dosłowny.

Cele kształcenia — wymagania ogólne

  1. Podejmowanie refleksji moralnej.
  2. Rozwijanie wrażliwości aksjologicznej i interioryzacja wartości.
  3. Rozwijanie postawy dialogicznej.
  4. Rozwijanie sprawczości i odpowiedzialności moralnej.
  5. Rozwijanie postaw szacunku i troski o dobro własne, innych oraz przyrody.
  6. Rozwijanie kompetencji poznawczych i językowych ważnych w refleksji moralnej.

Treści nauczania — wymagania szczegółowe

Etyka w klasach IV–VIII jest zaprojektowana w taki sposób, aby poszczególne wymagania szczegółowe można było realizować w różnych konfiguracjach, co umożliwia nauczycielowi uwzględnienie specyfiki i potrzeb klasy przy planowaniu i realizacji zajęć. Wymagania szczegółowe są ujęte w ośmiu działach, spośród których pierwszy pełni funkcję narzędziową i propedeutyczną w stosunku do pozostałych. Natomiast wymagania umieszczone w dalszych działach koncentrują się na różnych relacjach: z samym sobą, z innymi, ze wspólnotą, z wiedzą, ze światem cyfrowym, z przyrodą i ze sferą sacrum. Kolejność działów i poszczególnych wymagań szczegółowych wymusza ich realizację w określonej kolejności. Dodatkowo w poszczególnych działach przewidziano wymagania do wyboru, które nauczyciel wybiera do realizacji z klasą, tj. przynajmniej jedno wymaganie w ramach danego działu.

Człowiek w świecie dobra i zła – przybornik etyki

Człowiek w relacji do siebie

Człowiek w relacji z innymi

Człowiek w relacji do wspólnoty

Człowiek w relacji do wiedzy

Człowiek w relacji do świata cyfrowego

Człowiek w relacji do przyrody

Człowiek wobec sacrum

W ramach zajęć z etyki uczniowie zdobywają doświadczenia edukacyjne

W ramach zajęć z etyki uczniowie zdobywają doświadczenia edukacyjne, które wspierają ich rozwój fizyczny, psychiczny, społeczny i osobisty oraz budują poczucie sprawczości. Doświadczenia edukacyjne mają charakter praktyczny, wzmacniają kompetencje przekrojowe oraz rozwijają umiejętności organizacyjne, komunikacyjne i współpracę. Uczeń realizuje przynajmniej jedno doświadczenie edukacyjne w każdym roku nauki. W trakcie cyklu kształcenia

W trakcie cyklu kształcenia uczeń realizuje co najmniej jedno wybrane…

W trakcie cyklu kształcenia uczeń realizuje co najmniej jedno wybrane doświadczenie edukacyjne, tj

Warunki i sposób realizacji

Realizacja treści nauczania etyki wymaga uwzględnienia dydaktycznej idei spiralności, która z kolei wymaga powtarzania określonych treści nauczania na wszystkich jego etapach, ale w sposób bardziej wszechstronny, z zastosowaniem różnych technik i metod, za pomocą języka, którym uczeń posługuje się na danym etapie rozwoju. Specyfika przedmiotu zachęca także do realizowania poszczególnych wymagań szczegółowych w dowolnej kolejności i konfiguracji, dopasowanej do specyfiki grupy uczniów, a także do ich zainteresowań. Ważne jest, aby wymagania z działu pierwszego „Człowiek w świecie dobra i zła – przybornik etyki” mimo ich ogólnego i propedeutycznego charakteru były wprowadzane sukcesywnie w powiązaniu z innymi wymaganiami z pozostałych działów.

Fundamentem wartościowego nauczania etyki jest dialog w jego różnych formach, w szczególności dialog intelektualny, który jest ważnym aspektem wielu bardziej złożonych metod dydaktycznych, takich jak dociekania filozoficzne czy studium przypadku. Ważne jest, aby zachęcać wszystkich uczniów do swobodnego wypowiadania się, dbając przy tym o stosowanie reguł efektywnej komunikacji. Istotne jest, aby nauczyciel własną postawą modelował pożądane postawy u uczniów. W procesie tym kluczową rolę odgrywa budowanie relacji opartych na zaufaniu, wzajemnym szacunku i empatii.

Eksponowana w wymaganiach szczegółowych dialogiczność wymaga, aby nauczyciel, prowadząc zajęcia, koncentrował się na rozwoju kompetencji i postaw, a nie wyłącznie na transferze wiedzy – w szczególności w formie wykładu. Odejście od takiego sposobu prowadzenia zajęć przejawia się w użyciu czasowników operacyjnych, za pomocą których sformułowano wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności oraz wymagania dotyczące doświadczeń edukacyjnych. W ramach poszczególnych zajęć należy wprowadzać stosowną terminologię etyczną, ale ważnym tego aspektem powinno być wspólne objaśnianie terminów z wykorzystaniem intuicji językowych uczniów oraz wiarygodnych opracowań. Efektywnej realizacji wymagań szczegółowych będzie sprzyjać dobór odpowiedniej sali lekcyjnej i taka jej aranżacja, która sprzyja udziałowi w dialogu (np. przez rozmieszczenie uczniów w okręgu). Warto także zadbać o to, aby sala lekcyjna była wyposażona w odpowiedni sprzęt: rzutnik lub tablicę interaktywną i komputer.

Najczęściej zadawane pytania

Od kiedy obowiązuje nowa podstawa programowa — etyka, klasy 4–8?

Zgodnie z § 4 rozporządzenia nowa podstawa jest stosowana od roku szkolnego 2026/2027 w klasach I i IV, a w kolejnych latach w następnych klasach: klasa IV — od 2026/2027, klasa V — od 2027/2028, klasa VI — od 2028/2029, klasa VII — od 2029/2030, klasa VIII — od 2030/2031. W roku 2026/2027 w klasach V–VIII obowiązuje jeszcze dotychczasowa podstawa (z wyjątkiem edukacji zdrowotnej).

Ile wymagań szczegółowych obejmuje etyka — klasy 4–8?

108 wymagań szczegółowych w 10 częściach: Człowiek w świecie dobra i zła – przybornik etyki; Człowiek w relacji do siebie; Człowiek w relacji z innymi; Człowiek w relacji do wspólnoty; Człowiek w relacji do wiedzy; Człowiek w relacji do świata cyfrowego; Człowiek w relacji do przyrody; Człowiek wobec sacrum; W ramach zajęć z etyki uczniowie zdobywają doświadczenia edukacyjne; W trakcie cyklu kształcenia uczeń realizuje co najmniej jedno wybrane….

Czym są wymagania do wyboru?

Dodatkowo w poszczególnych działach przewidziano wymagania do wyboru, które nauczyciel wybiera do realizacji z klasą, tj. przynajmniej jedno wymaganie w ramach danego działu. Liczba takich wymagań na tej stronie: 26.

Jak ułożyć lekcję do konkretnego wymagania?

Kliknij „Ułóż lekcję” przy wymaganiu — otworzy się generator planu lekcji z tematem, przedmiotem i poziomem, a wybrane wymaganie trafi do AI jako pierwsze. W gotowym planie wymagania z podstawy wstawia program dosłownie z rozporządzenia; plan przeczytaj przed lekcją.

Co oznaczają kody przy wymaganiach (np. MAT.IV-VI.1.19)?

To oznaczenia nadane przez Szkołę WebP.pl dla wygody — nie są częścią rozporządzenia. Składają się ze skrótu przedmiotu, grupy klas oraz numeru działu i punktu tak, jak są ponumerowane w rozporządzeniu; np. MAT.IV-VI.1.19 to matematyka, część „Klasy IV–VI”, dział 1, punkt 19.

Wszystkie przedmioty nowej podstawy