Edukacja polonistyczna — nowa podstawa programowa, klasy 1–3

Źródło: rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 378), załącznik nr 2 — tekst dosłowny.

Cele kształcenia — wymagania ogólne

1. Zdobywanie wiedzy i umiejętności umożliwiających aktywne poznawanie i budowanie podstaw rozumienia świata.
2. Rozwijanie krytycznego myślenia i refleksji nad własnym działaniem.
3. Rozwijanie samodzielności, kreatywności i wytrwałości w myśleniu, ekspresji i działaniu.
4. Rozwijanie kompetencji komunikacyjnych i kompetencji społecznych na bazie szacunku i zaufania do innych.
5. Rozwijanie poczucia własnej wartości i motywacji do osiągania sukcesów edukacyjnych zgodnie z indywidualnymi predyspozycjami i uzdolnieniami.
6. Rozwijanie poczucia przynależności do rodziny, grupy rówieśniczej, wspólnoty lokalnej i narodowej oraz dumy z ich tradycji, kultury i historii.
7. Rozwijanie empatii i szacunku dla istot żywych oraz odpowiedzialności za środowisko przyrodnicze.
8. Rozwijanie kompetencji dbania o siebie, w tym o aktywność fizyczną, zdrowie fizyczne i psychiczne oraz bezpieczeństwo własne i innych.

Treści nauczania — wymagania szczegółowe

Komunikacja

• EW.1.1.a rozumie komunikaty werbalne i niewerbalne w komunikacji bezpośredniej i adekwatnie na nie reaguje — ułóż lekcję
• EW.1.1.b wypowiada się w komunikacji bezpośredniej w sposób sensowny i spójny, zrozumiały dla odbiorcy, uwzględniając normy etyki i zasady etykiety językowej oraz okazując wrażliwość kulturową — ułóż lekcję
• EW.1.1.c używa języka w komunikacji bezpośredniej w sposób dostosowany do sytuacji i intencji komunikacyjnej, dostrzegając znaczenie komunikacji w budowaniu relacji z innymi oraz radzeniu sobie w sytuacjach codziennych (np. zakupy, pytanie o drogę, proszenie o pomoc) — ułóż lekcję
• EW.1.1.d przyjmuje rolę słuchacza lub mówcy; angażuje się w rozmowę, wykazując empatię i wchodząc w interakcję z rozmówcą — ułóż lekcję
• EW.1.1.e informuje w rozmowie o faktach oraz własnych emocjach i potrzebach, dążąc do precyzji i zgodności z rzeczywistością — ułóż lekcję
• EW.1.1.f wyraża w komunikacji bezpośredniej własne opinie, oceny i preferencje, wykazując szacunek dla przekonań rozmówców — ułóż lekcję
• EW.1.1.g zadaje pytania dostosowane do kontekstu rozmowy lub wypowiedzi innych osób, w tym otrzymanych poleceń i instrukcji, pogłębiając zrozumienie wypowiedzi rozmówców — ułóż lekcję
• EW.1.1.h aktywnie uczestniczy w rozmowie grupowej: słucha innych, zabiera głos i wypowiada się zgodnie z przyjętymi zasadami komunikacji w grupie — ułóż lekcję
• EW.1.1.i wykorzystuje język mówiony jako narzędzie wspólnego działania, dzielenia się pomysłami i prezentowania rezultatów pracy indywidualnej i grupowej — ułóż lekcję
• EW.1.1.j pomaga innym w zrozumieniu informacji w komunikacji bezpośredniej, wspiera porozumienie się w grupie — ułóż lekcję
• EW.1.1.k rozumie czytane teksty tradycyjne i cyfrowe w komunikacji bezpośredniej, w tym list i e-mail, oraz teksty użytkowe, w tym zaproszenie, ogłoszenie, życzenia, podziękowanie — ułóż lekcję
• EW.1.1.l określa intencje nadawcy przeczytanego tekstu w komunikacji bezpośredniej — ułóż lekcję
• EW.1.1.m wykorzystuje przeczytane teksty literackie i nieliterackie oraz inne teksty kultury do rozmowy i wspólnego działania – moduł kultura — ułóż lekcję
• EW.1.1.n tworzy krótkie, spójne i sensowne teksty tradycyjne i cyfrowe w pisemnej komunikacji bezpośredniej, dostosowane do sytuacji i intencji komunikacyjnej, w tym list i e-mail, oraz teksty użytkowe, w tym zaproszenie, ogłoszenie, życzenia, podziękowanie — ułóż lekcję
• EW.1.1.o wykorzystuje słowo pisane do budowania relacji i współpracy z innymi — ułóż lekcję

Odkrywanie i używanie języka

• EW.1.2.a analizuje i interpretuje wypowiedzi usłyszane w codziennych sytuacjach i w mediach, a także utwory wielomodalne, takie jak audiobook, słuchowisko, film – moduł kultura — ułóż lekcję
• EW.1.2.b podejmuje działania według usłyszanej instrukcji — ułóż lekcję
• EW.1.2.c tworzy wypowiedzi mówione o różnych funkcjach: informacyjnej, ekspresyjnej, perswazyjnej — ułóż lekcję
• EW.1.2.d stosuje słownictwo dostosowane do wyrażania treści w języku mówionym — ułóż lekcję
• EW.1.2.e recytuje wiersze oraz wygłasza z pamięci krótkie teksty prozatorskie – moduł kultura — ułóż lekcję
• EW.1.2.f podejmuje działania lub realizuje projekt, działając według przeczytanej instrukcji — ułóż lekcję
• EW.1.2.g rozwija zasób słownictwa, aby rozumieć czytane teksty literackie i nieliterackie dotyczące różnych obszarów wiedzy o świecie – moduł kultura — ułóż lekcję
• EW.1.2.h odczytuje z tekstów informacje, opinie i argumenty podane wprost oraz wymagające wnioskowania — ułóż lekcję
• EW.1.2.i analizuje czytane teksty, wskazując w nich cechy gatunków, takich jak baśń, legenda, opowiadanie, pamiętnik, wypowiedź argumentacyjna, notatka, instrukcja, zaproszenie, ogłoszenie, życzenia, podziękowanie — ułóż lekcję
• EW.1.2.j bada konstrukcję tekstu, wyróżniając w nim takie elementy, jak dialog, opis, narracja — ułóż lekcję
• EW.1.2.k rozpoznaje i porządkuje zdarzenia w utworze fabularnym, identyfikuje ich wpływ na bohaterów, odróżnia postacie główne od drugoplanowych i wskazuje ich cechy – moduł kultura — ułóż lekcję
• EW.1.2.l odróżnia elementy świata fikcyjnego od rzeczywistości oraz w świecie fikcji elementy realistyczne od fantastycznych – moduł kultura — ułóż lekcję
• EW.1.2.m ocenia postępowanie bohaterów tekstu kultury i uzasadnia swoją ocenę — ułóż lekcję
• EW.1.2.n odczytuje znaczenia dosłowne i niedosłowne tekstu, w tym tekstu zawierającego środki stylistyczne, takie jak metafora, epitet, porównanie, rytm, rymy, oraz określa nastrój utworu – moduł kultura — ułóż lekcję
• EW.1.2.o przedstawia propozycję odczytania utworu literackiego i innego tekstu kultury – moduł kultura — ułóż lekcję
• EW.1.2.p wyszukuje w tekstach literackich fragmenty według niego najpiękniejsze, najważniejsze, trudne do zrozumienia – moduł kultura — ułóż lekcję
• EW.1.2.q czyta i charakteryzuje teksty, których lektura dostarcza mu przyjemności – moduł kultura — ułóż lekcję
• EW.1.2.r tworzy sensowne i spójne wypowiedzi pisemne w formach gatunkowych, takich jak opowiadanie, w tym z użyciem opisu, wypowiedź argumentacyjna, opinia, pamiętnik, wiersz, notatka, instrukcja — ułóż lekcję
• EW.1.2.s w wypowiedziach pisemnych korzysta z zasobu słownictwa odpowiedniego do wyrażania zamierzonych treści oraz stosuje zróżnicowane środki językowe, w tym metaforę, epitet, porównanie, synonimy — ułóż lekcję
• EW.1.2.t eksperymentuje, bawi się słowem, tworząc wiersze, zagadki, rymowanki, opowiadania — ułóż lekcję

Świadomość językowa, w tym wiedza o języku

• EW.1.3.a rozpoznaje i wyróżnia w wypowiadanych słowach dźwięki: głoski, w tym spółgłoski i samogłoski, sylaby — ułóż lekcję
• EW.1.3.b stosuje adekwatne do sytuacji elementy języka mówionego: pauzy, intonację, tempo i siłę głosu — ułóż lekcję
• EW.1.3.c w wypowiedziach mówionych używa odpowiednich form fleksyjnych rzeczowników, przymiotników, liczebników i czasowników — ułóż lekcję
• EW.1.3.d czyta na głos proste teksty drukowane i pisane, prawidłowo akcentując wyrazy i uwzględniając w intonacji sens wypowiedzeń oraz znaki interpunkcyjne — ułóż lekcję
• EW.1.3.e stosuje technikę cichego czytania tekstów należących do różnych gatunków — ułóż lekcję
• EW.1.3.f wykorzystuje podstawową wiedzę na temat słowotwórczej budowy wyrazów, w tym przyrostków i przedrostków, w celu odkrywania znaczenia poznawanych słów w czytanych tekstach — ułóż lekcję
• EW.1.3.g analizuje i porównuje strukturę wypowiedzeń w tekstach, wyróżniając wypowiedzenia oznajmujące, pytające i rozkazujące oraz wypowiedzenia wykrzyknikowe, rozumie ich funkcje — ułóż lekcję
• EW.1.3.h czytelnie i poprawnie pisze odręcznie, w tym odróżnia wielkie i małe litery, a także rozmieszcza właściwie tekst ciągły w linii i na stronie — ułóż lekcję
• EW.1.3.i stosuje poprawnie znaki interpunkcyjne na końcu zdania i przecinki przy wyliczaniu — ułóż lekcję
• EW.1.3.j zapisuje wyrazy o wysokiej frekwencji, w tym podstawowe skróty, poprawnie pod względem ortograficznym, wykorzystując wiedzę z zakresu fleksji i słowotwórstwa — ułóż lekcję
• EW.1.3.k w wypowiedziach pisemnych używa odpowiednich form fleksyjnych rzeczowników, przymiotników, liczebników i czasowników — ułóż lekcję
• EW.1.3.l ocenia i redaguje swoje wypowiedzi pisemne z dbałością o kompozycję, poprawność językową i formę graficzną, wykorzystując otrzymaną informację zwrotną — ułóż lekcję

Najczęściej zadawane pytania

Wszystkie przedmioty nowej podstawy