Technika — podstawa programowa 2017, II etap (klasy 4–8)

Źródło: Dz.U. 2017 poz. 356 z późn. zm., załącznik nr 2 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z 28 czerwca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 996) — tekst dosłowny.

Cele kształcenia — wymagania ogólne

1. Postrzeganie elementów środowiska technicznego jako dobra materialnego stworzonego przez człowieka.
2. Identyfikowanie różnorodnych elementów technicznych w najbliższym otoczeniu, również w infrastrukturze drogowej.
3. Klasyfikowanie elementów technicznych do określonej grupy (budowlanej, mechanicznej, elektrycznej i elektronicznej).
4. Rozróżnianie elementów budowy i wyjaśnianie działania wybranych narzędzi, przyrządów, urządzeń technicznych, w tym roweru.
5. Wyszukiwanie i interpretacja informacji technicznych na urządzeniach i ich opakowaniach.
6. Określanie zalet i wad rozwiązań materiałowych i konstrukcyjnych zastosowanych do produkcji wytworów technicznych.
7. Wykrywanie, ocenianie i usuwanie nieprawidłowości w działaniu sprzętu technicznego, w tym roweru. Pozyskiwanie informacji z różnych źródeł na temat nowoczesnych dziedzin techniki, ciekawostek i wynalazków technicznych i motoryzacyjnych.
8. Projektowanie i konstruowanie modeli urządzeń technicznych z wykorzystaniem zestawów poliwalentnych.
9. Rozpoznawanie potrzeby wykonania wytworu technicznego i analizowanie możliwości jego wykorzystania. Motywowanie do działania.
10. Planowanie i wykonywanie pracy o różnym stopniu trudności.
11. Posługiwanie się rysunkiem technicznym, czytanie instrukcji słownej i rysunkowej podczas planowania i wykonywania pracy wytwórczej.
12. Opracowanie planu pracy (nazywanie czynności technologicznych, zachowanie odpowiedniej kolejności tych czynności, szacowanie czasu potrzebnego na ich wykonanie).
13. Organizowanie stanowiska pracy (dobór narzędzi, przyrządów i urządzeń do obróbki danego materiału).
14. Poszanowanie zasad i norm regulujących proces wytwarzania wytworu technicznego (regulamin pracowni technicznej, zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, współpraca w grupie, kontrakt).
15. Komunikowanie się językiem technicznym.
16. Analizowanie możliwości udoskonalenia sposobu wykonania i działania realizowanego wytworu technicznego.
17. Przewidywanie skutków własnego działania technicznego, podejmowanie działań z namysłem i planem pracy.
18. Rozwijanie cech dokładności, precyzji i ostrożności. Oszczędne i racjonalne gospodarowanie materiałami, czasem i własnym potencjałem.
19. Ponoszenie odpowiedzialności za wyniki pracy grupowej i samoocena realizacji wytworu technicznego.
20. Sprawne i bezpieczne posługiwanie się narzędziami, sprzętem technicznym, rowerem oraz innymi urządzeniami wykorzystywanymi przez uczniów w ruchu drogowym, takimi jak: hulajnogi elektryczne, urządzenia transportu osobistego, urządzenia wspomagające ruch i wózki rowerowe.
21. Interpretacja informacji dotyczących bezpiecznej eksploatacji urządzeń technicznych i ich awaryjności. Analiza instrukcji obsługi.
22. Odpowiedzialne posługiwanie się podstawowymi narzędziami i urządzeniami do obróbki ręcznej i mechanicznej, narzędziami pomiarowymi i rowerem.
23. Przewidywanie i analizowanie zagrożeń wynikających z niewłaściwego użytkowania sprzętu technicznego, w tym roweru, oraz innych urządzeń wykorzystywanych przez uczniów w ruchu drogowym.
24. Postępowanie podczas wypadku przy pracy i wypadku drogowego oraz przewidywanie konsekwencji tych wypadków. Umiejętność udzielenia pierwszej pomocy przedmedycznej w typowych sytuacjach zagrożenia.
25. Utrzymywanie ładu na stanowisku pracy. Przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
26. Poszanowanie i utrzymanie w sprawności narzędzi, urządzeń, sprzętu technicznego, w tym rowerów, oraz okazywanie szacunku dla pracy własnej i drugiego człowieka.
27. Dostrzeganie wartości i zagrożeń techniki w aspekcie integralnego rozwoju człowieka i poszanowania jego godności.
28. Rozpoznawanie osiągnięć technicznych, które przysłużyły się postępowi technicznemu, a tym samym człowiekowi (lżejsza praca, komfort życia, przemieszczanie się).
29. Charakterystyka zagrożeń występujących we współczesnej cywilizacji spowodowanych postępem technicznym (np. wojny, terroryzm, zanieczyszczenie środowiska, w tym emisja substancji szkodliwych z silników różnych środków transportu, zagrożenie zdrowia psychicznego i somatycznego).
30. Przewidywanie zagrożeń ze strony wytworów techniki w różnych dziedzinach życia.
31. Kształtowanie postawy odpowiedzialnego i świadomego uczestnika ruchu drogowego, szanującego prawa innych uczestników ruchu drogowego oraz respektującego przepisy ruchu drogowego.
32. Poznawanie siebie i swoich predyspozycji do wykonywania zadań technicznych.
33. Rozwijanie zainteresowań technicznych.
34. Przyjmowanie postawy twórczej, racjonalizatorskiej.
35. Przyjmowanie postawy odpowiedzialności za współczesny i przyszły stan środowiska.
36. Kształtowanie umiejętności segregowania i wtórnego wykorzystania odpadów znajdujących się w najbliższym otoczeniu.
37. Ekologiczne postępowanie z wytworami techniki, szczególnie uszkodzonymi lub zużytymi.
38. Uświadomienie zależności między ruchem drogowym a ekologią (pojazdy hybrydowe, elektryczne, napędzane wodorem, napędzane gazem i inne).

Treści nauczania — wymagania szczegółowe

Kultura pracy

• S17TEC.I.1 przestrzega regulaminu pracowni technicznej — ułóż lekcję
• S17TEC.I.2 przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku — ułóż lekcję
• S17TEC.I.3 wyjaśnia znaczenie znaków bezpieczeństwa (piktogramów) — ułóż lekcję
• S17TEC.I.4 dba o powierzone narzędzia i przybory — ułóż lekcję
• S17TEC.I.5 współpracuje i podejmuje różne role, działając w zespole — ułóż lekcję
• S17TEC.I.6 posługuje się nazewnictwem technicznym — ułóż lekcję
• S17TEC.I.7 wykonuje prace z należytą starannością i dbałością — ułóż lekcję
• S17TEC.I.8 jest świadomym i odpowiedzialnym użytkownikiem wytworów techniki — ułóż lekcję
• S17TEC.I.9 śledzi postęp techniczny oraz dostrzega i poznaje zmiany zachodzące w technice wokół niego — ułóż lekcję
• S17TEC.I.10 ocenia swoje predyspozycje techniczne w kontekście wyboru przyszłego kierunku kształcenia — ułóż lekcję

Wychowanie komunikacyjne

• S17TEC.II.1.a przestrzega przepisów i zasad obowiązujących w ruchu drogowym oraz interpretuje znaki i sygnały drogowe dotyczące pasażera, pieszego oraz kierującego rowerem i innymi urządzeniami wykorzystywanymi przez uczniów w ruchu drogowym: klasyfikuje uczestników ruchu drogowego oraz przedstawia prawa i obowiązki ich dotyczące — ułóż lekcję
• S17TEC.II.1.b przestrzega przepisów i zasad obowiązujących w ruchu drogowym oraz interpretuje znaki i sygnały drogowe dotyczące pasażera, pieszego oraz kierującego rowerem i innymi urządzeniami wykorzystywanymi przez uczniów w ruchu drogowym: definiuje najważniejsze pojęcia związane z ruchem drogowym (w szczególności pojęcie drogi, elementy i rodzaje drogi, pojazdy i ich rodzaje) — ułóż lekcję
• S17TEC.II.1.c przestrzega przepisów i zasad obowiązujących w ruchu drogowym oraz interpretuje znaki i sygnały drogowe dotyczące pasażera, pieszego oraz kierującego rowerem i innymi urządzeniami wykorzystywanymi przez uczniów w ruchu drogowym: charakteryzuje podstawowe manewry w ruchu drogowym — ułóż lekcję
• S17TEC.II.1.d przestrzega przepisów i zasad obowiązujących w ruchu drogowym oraz interpretuje znaki i sygnały drogowe dotyczące pasażera, pieszego oraz kierującego rowerem i innymi urządzeniami wykorzystywanymi przez uczniów w ruchu drogowym: interpretuje zasady ruchu drogowego obowiązujące na skrzyżowaniach i przejazdach kolejowo-drogowych — ułóż lekcję
• S17TEC.II.1.e przestrzega przepisów i zasad obowiązujących w ruchu drogowym oraz interpretuje znaki i sygnały drogowe dotyczące pasażera, pieszego oraz kierującego rowerem i innymi urządzeniami wykorzystywanymi przez uczniów w ruchu drogowym: uzasadnia konieczność oraz wskazuje okoliczności stosowania zasady szczególnej ostrożności i ograniczonego zaufania — ułóż lekcję
• S17TEC.II.1.f przestrzega przepisów i zasad obowiązujących w ruchu drogowym oraz interpretuje znaki i sygnały drogowe dotyczące pasażera, pieszego oraz kierującego rowerem i innymi urządzeniami wykorzystywanymi przez uczniów w ruchu drogowym: wyjaśnia sposób zachowania się w miejscu wypadku drogowego i potrafi przekazać odpowiednim służbom informację o wypadku — ułóż lekcję
• S17TEC.II.1.g przestrzega przepisów i zasad obowiązujących w ruchu drogowym oraz interpretuje znaki i sygnały drogowe dotyczące pasażera, pieszego oraz kierującego rowerem i innymi urządzeniami wykorzystywanymi przez uczniów w ruchu drogowym: opisuje następstwa wypadków drogowych — ułóż lekcję
• S17TEC.II.1.h przestrzega przepisów i zasad obowiązujących w ruchu drogowym oraz interpretuje znaki i sygnały drogowe dotyczące pasażera, pieszego oraz kierującego rowerem i innymi urządzeniami wykorzystywanymi przez uczniów w ruchu drogowym: rozróżnia znaki drogowe pionowe, poziome i sygnały drogowe oraz objaśnia ich znaczenie — ułóż lekcję
• S17TEC.II.1.i przestrzega przepisów i zasad obowiązujących w ruchu drogowym oraz interpretuje znaki i sygnały drogowe dotyczące pasażera, pieszego oraz kierującego rowerem i innymi urządzeniami wykorzystywanymi przez uczniów w ruchu drogowym: interpretuje sygnały nadawane przez osoby uprawnione do kierowania ruchem oraz określa hierarchię ważności znaków i sygnałów — ułóż lekcję
• S17TEC.II.2.a bezpiecznie uczestniczy w ruchu drogowym jako pasażer, pieszy i rowerzysta: wyjaśnia potrzebę stosowania i konsekwencje niestosowania środków bezpieczeństwa przez pieszego (elementy odblaskowe), kierowcę i pasażerów w pojazdach samochodowych (w szczególności: pasy bezpieczeństwa, foteliki, zagłówki) oraz kierującego np. rowerem (kask, elementy odblaskowe i inne) — ułóż lekcję
• S17TEC.II.2.b bezpiecznie uczestniczy w ruchu drogowym jako pasażer, pieszy i rowerzysta: omawia zasady zachowania się na przystankach i w środkach publicznego transportu zbiorowego — ułóż lekcję
• S17TEC.II.2.c bezpiecznie uczestniczy w ruchu drogowym jako pasażer, pieszy i rowerzysta: interpretuje warunki dopuszczenia do uczestnictwa w ruchu drogowym kierującego rowerem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego — ułóż lekcję
• S17TEC.II.2.d bezpiecznie uczestniczy w ruchu drogowym jako pasażer, pieszy i rowerzysta: dysponuje wiedzą teoretyczną dotyczącą bezpiecznego poruszania się rowerem, potrzebną do przystąpienia do egzaminu w zakresie karty rowerowej — ułóż lekcję
• S17TEC.II.2.e bezpiecznie uczestniczy w ruchu drogowym jako pasażer, pieszy i rowerzysta: posiada umiejętność jazdy rowerem – w przypadku ubiegania się o kartę rowerową — ułóż lekcję
• S17TEC.II.2.f bezpiecznie uczestniczy w ruchu drogowym jako pasażer, pieszy i rowerzysta: korzysta w sposób świadomy z elementów podnoszących bezpieczeństwo w ruchu drogowym — ułóż lekcję
• S17TEC.II.2.g bezpiecznie uczestniczy w ruchu drogowym jako pasażer, pieszy i rowerzysta: respektuje nakazy i zakazy obowiązujące pasażera, pieszego, kierującego rowerem oraz innymi urządzeniami wykorzystywanymi przez uczniów w ruchu drogowym — ułóż lekcję
• S17TEC.II.2.h bezpiecznie uczestniczy w ruchu drogowym jako pasażer, pieszy i rowerzysta: przedstawia konsekwencje korzystania z telefonu lub innego urządzenia elektronicznego podczas wchodzenia lub przechodzenia przez jezdnię, podczas kierowania rowerem i innymi urządzeniami wykorzystywanymi przez uczniów w ruchu drogowym — ułóż lekcję
• S17TEC.II.2.i bezpiecznie uczestniczy w ruchu drogowym jako pasażer, pieszy i rowerzysta: przyjmuje postawę szacunku wobec innych uczestników ruchu drogowego, ze szczególnym uwzględnieniem osób z niepełnosprawnościami i starszych — ułóż lekcję
• S17TEC.II.3.a konserwuje i reguluje rower oraz przygotowuje go do jazdy z zachowaniem zasad bezpieczeństwa: rozpoznaje i klasyfikuje układy techniczne roweru ze względu na ich budowę i funkcję, jaką pełnią — ułóż lekcję
• S17TEC.II.3.b konserwuje i reguluje rower oraz przygotowuje go do jazdy z zachowaniem zasad bezpieczeństwa: kontroluje i reguluje elementy roweru wpływające na bezpieczeństwo jazdy — ułóż lekcję
• S17TEC.II.3.c konserwuje i reguluje rower oraz przygotowuje go do jazdy z zachowaniem zasad bezpieczeństwa: wymienia obowiązkowe i zalecane wyposażenie roweru oraz wyjaśnia konieczność utrzymywania go w sprawności technicznej — ułóż lekcję

Inżynieria materiałowa

• S17TEC.III.1.a rozpoznaje, charakteryzuje i określa właściwości: materiałów konstrukcyjnych (papier, drewno i materiały drewnopochodne, metale, tworzywa sztuczne, materiały włókiennicze, materiały kompozytowe, materiały elektrotechniczne) — ułóż lekcję
• S17TEC.III.1.b rozpoznaje, charakteryzuje i określa właściwości: elementów elektrotechnicznych i elektronicznych (np. źródła prądu elektrycznego, żarówki, wyłączniki, przełączniki, bezpieczniki, rezystory, diody, tranzystory, kondensatory, cewki indukcyjne) — ułóż lekcję
• S17TEC.III.2 stosuje odpowiednie metody konserwacji materiałów konstrukcyjnych — ułóż lekcję
• S17TEC.III.3 dobiera materiał w zależności od charakteru pracy — ułóż lekcję
• S17TEC.III.4 dobiera zamienniki materiałowe, uwzględniając ich właściwości — ułóż lekcję
• S17TEC.III.5 racjonalnie gospodaruje różnorodnymi materiałami — ułóż lekcję
• S17TEC.III.6 rozróżnia i stosuje zasady segregowania i przetwarzania odpadów z różnych materiałów oraz elementów elektrotechnicznych i elektronicznych — ułóż lekcję

Dokumentacja techniczna

• S17TEC.IV.1 rozróżnia rysunki techniczne (maszynowe, budowlane, elektryczne, krawieckie, schematy elektroniczne) — ułóż lekcję
• S17TEC.IV.2 wykonuje proste rysunki techniczne w postaci szkiców — ułóż lekcję
• S17TEC.IV.3 przygotowuje dokumentację rysunkową (stosuje rzuty prostokątne i aksonometryczne) — ułóż lekcję
• S17TEC.IV.4 czyta rysunki wykonawcze i złożeniowe — ułóż lekcję
• S17TEC.IV.5 analizuje rysunki zawarte w instrukcjach obsługi i katalogach — ułóż lekcję
• S17TEC.IV.6 odczytuje i interpretuje informacje zamieszczone w instrukcjach obsługi urządzeń, na tabliczce znamionowej, opakowaniach żywności, metkach odzieżowych i elementach elektronicznych — ułóż lekcję

Mechatronika

• S17TEC.V.1 wyjaśnia na przykładach prostych urządzeń zasady współdziałania elementów mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych — ułóż lekcję
• S17TEC.V.2 odpowiedzialnie i bezpiecznie posługuje się sprzętem mechanicznym, elektrycznym i elektronicznym znajdującym się w domu — ułóż lekcję
• S17TEC.V.3 projektuje i konstruuje, m.in. z gotowych elementów, proste urządzenia i mechanizmy, zabawki, roboty, modele mechaniczno-elektroniczne, w tym programowalne — ułóż lekcję

Technologia wytwarzania

• S17TEC.VI.1 rozróżnia rodzaje obróbki różnych materiałów i dostosowuje rodzaj obróbki do przewidzianego efektu końcowego — ułóż lekcję
• S17TEC.VI.2 dobiera i dostosowuje narzędzia wykorzystywane do określonej obróbki — ułóż lekcję
• S17TEC.VI.3 bezpiecznie posługuje się narzędziami, przyborami i urządzeniami — ułóż lekcję
• S17TEC.VI.4 opracowuje harmonogram działań przy różnych formach organizacji pracy — ułóż lekcję
• S17TEC.VI.5 reguluje urządzenia techniczne — ułóż lekcję
• S17TEC.VI.6 dokonuje pomiarów za pomocą odpowiedniego sprzętu pomiarowego — ułóż lekcję
• S17TEC.VI.7 dokonuje montażu poszczególnych części w całość, stosując różne rodzaje połączeń (rozłączne i nierozłączne, pośrednie i bezpośrednie, spoczynkowe i ruchowe) — ułóż lekcję

Najczęściej zadawane pytania

Wszystkie przedmioty dotychczasowej podstawy