Język mniejszości narodowej lub etnicznej — podstawa programowa 2017, klasy 1–3
Źródło: Dz.U. 2017 poz. 356 z późn. zm., załącznik nr 2 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z 28 czerwca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 996) — tekst dosłowny.
Cele kształcenia — wymagania ogólne
- W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozpoznawania i rozumienia swoich emocji i uczuć oraz nazywania ich;
- W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozpoznawania, rozumienia i nazywania emocji oraz uczuć innych osób; potrzebę tworzenia relacji;
- W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność przedstawiania swych emocji i uczuć przy pomocy prostej wypowiedzi ustnej lub pisemnej, różnorodnych artystycznych form wyrazu;
- W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: świadomość przeżywanych emocji i umiejętność panowania nad nimi oraz wyrażania ich w sposób umożliwiający współdziałanie w grupie oraz adaptację w nowej grupie;
- W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność odczuwania więzi uczuciowej i potrzebę jej budowania, w tym więzi z rodziną, społecznością szkoły i wspólnotą narodową;
- W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność uświadamiania sobie uczuć przeżywanych przez inne osoby z jednoczesną próbą zrozumienia, dlaczego one występują, a także różnicowania form ich wyrażania w zależności od wieku;
- W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozumienia odczuć zwierząt, wyrażania tych stanów za pomocą wypowiedzi ustnych i pisemnych oraz różnorodnych artystycznych form wyrazu.
- W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: świadomość wartości uznanych przez środowisko domowe, szkolne, lokalne i narodowe; potrzebę aktywności społecznej opartej o te wartości;
- W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność nazywania poznanych wartości, oceny postępowania innych ludzi, odwoływania się w ocenie do przyjętych zasad i wartości;
- W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: potrzebę i umiejętność identyfikowania się z grupami społecznymi, które dziecko reprezentuje, nazywania tych grup i ich charakterystycznych cech;
- W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność przyjmowania konsekwencji swojego postępowania;
- W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność tworzenia relacji, współdziałania, współpracy oraz samodzielnej organizacji pracy w małych grupach, w tym organizacji pracy przy wykorzystaniu technologii;
- W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność samodzielnego wyrażania swoich oczekiwań i potrzeb społecznych;
- W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność obdarzania szacunkiem koleżanek, kolegów i osoby dorosłe, w tym starsze oraz okazywania go za pomocą prostych form wyrazu oraz stosownego zachowania;
- W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność samodzielnej organizacji czasu przeznaczonego na odpoczynek indywidualny i w grupie;
- W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność dbania o bezpieczeństwo własne i innych uczestników grupy, w tym bezpieczeństwo związane z komunikacją za pomocą nowych technologii oraz bezpieczeństwo uczestnictwa w ruchu drogowym.
- W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: potrzebę i umiejętność samodzielnego, refleksyjnego, logicznego, krytycznego i twórczego myślenia;
- W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność poprawnego posługiwania się językiem polskim w mowie i piśmie, pozwalającą na samodzielną aktywność, komunikację i efektywną naukę;
- W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność czytania na poziomie umożliwiającym samodzielne korzystanie z niej w różnych sytuacjach życiowych, w tym kontynuowanie nauki na kolejnym etapie edukacyjnym i rozwijania swoich zainteresowań;
- W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozumienia i używania prostych komunikatów w języku obcym nowożytnym;
- W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozumienia podstawowych pojęć i działań matematycznych, samodzielne korzystanie z nich w różnych sytuacjach życiowych, wstępnej matematyzacji wraz z opisem tych czynności: słowami, obrazem, symbolem;
- W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność stawiania pytań, dostrzegania problemów, zbierania informacji potrzebnych do ich rozwiązania, planowania i organizacji działania, a także rozwiązywania problemów;
- W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność czytania prostych tekstów matematycznych, np. zadań tekstowych, łamigłówek i zagadek, symboli;
- W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność obserwacji faktów, zjawisk przyrodniczych, społecznych i gospodarczych, wykonywania eksperymentów i doświadczeń, a także umiejętność formułowania wniosków i spostrzeżeń;
- W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozumienia zależności między składnikami środowiska przyrodniczego;
- W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozumienia legend, faktów historycznych, tradycji, elementów kultury materialnej i duchowej oraz pojęć i symboli z nimi związanych, takich jak: rodzina, dom, naród, ojczyzna, kraj;
- W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność uczestnictwa w kulturze oraz wyrażania swych spostrzeżeń i przeżyć za pomocą plastycznych, muzycznych i technicznych środków wyrazu, a także przy użyciu nowoczesnych technologii;
- W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność samodzielnej eksploracji świata, rozwiązywania problemów i stosowania nabytych umiejętności w nowych sytuacjach życiowych.
Treści nauczania — wymagania szczegółowe
Świadomość własnego dziedzictwa narodowego lub etnicznego
- S17EW.XI.1.1 dostrzega i rozumie wartość swego języka ojczystego, ma świadomość swojej tożsamości narodowej lub etnicznej — ułóż lekcję
- S17EW.XI.1.2 poznaje elementy przyrody, kultury materialnej i duchowej mniejszości narodowej lub etnicznej, do której należy — ułóż lekcję
- S17EW.XI.1.3 poznaje elementy historii mniejszości narodowej lub etnicznej, do której należy — ułóż lekcję
Kształcenie językowe
- S17EW.XI.2.1 uważnie słucha wypowiedzi i korzysta z przekazywanych informacji — ułóż lekcję
- S17EW.XI.2.2 czyta ze zrozumieniem teksty literackie oraz informacyjne — ułóż lekcję
- S17EW.XI.2.3 wyciąga wnioski z przesłanek zawartych w tekście — ułóż lekcję
- S17EW.XI.2.4 wyszukuje w tekście potrzebne informacje i w miarę możliwości korzysta ze słowników i encyklopedii przeznaczonych dla dzieci na I etapie edukacyjnym — ułóż lekcję
- S17EW.XI.2.5 zna formy użytkowe: życzenia, zaproszenie, zawiadomienie, list, notatka do kroniki — ułóż lekcję
- S17EW.XI.2.6 zna i stosuje formy grzecznościowe w kontaktach międzyludzkich — ułóż lekcję
- S17EW.XI.2.7 tworzy w formie ustnej i pisemnej kilkuzdaniową wypowiedź, krótkie opowiadanie i opis, list prywatny, życzenia, zaproszenie — ułóż lekcję
- S17EW.XI.2.8 dobiera właściwe formy komunikowania się w różnych sytuacjach społecznych — ułóż lekcję
- S17EW.XI.2.9 przejawia wrażliwość estetyczną w wypowiedziach inspirowanych twórczością dla dzieci, tworzy, przekształca i rozwija swoje wypowiedzi — ułóż lekcję
- S17EW.XI.2.10 uczestniczy w rozmowach: zadaje pytania, udziela odpowiedzi i prezentuje własne zdanie — ułóż lekcję
- S17EW.XI.2.11 poszerza zasób słownictwa, czytając teksty literackie oraz inne teksty kultury — ułóż lekcję
- S17EW.XI.2.12 zna alfabet: rozróżnia litery, głoski, znaki fonetyczne; dzieli wyrazy na sylaby; oddziela wyrazy w zdaniu, oddziela zdania w tekście i poprawnie je zapisuje (zgodnie z elementarnymi zasadami ortografii i interpunkcji — ułóż lekcję
- S17EW.XI.2.13 pisze czytelnie i estetycznie — ułóż lekcję
- S17EW.XI.2.14 przepisuje teksty, pisze z pamięci i ze słuchu; w miarę swoich możliwości samodzielnie realizuje pisemne zadania domowe — ułóż lekcję
Kształcenie literackie i kulturowe
- S17EW.XI.3.1 w tekście literackim wybiera określone fragmenty, określa czas i miejsce akcji, wskazuje głównych bohaterów — ułóż lekcję
- S17EW.XI.3.2 czyta i recytuje, z uwzględnieniem interpunkcji, intonacji, akcentów, poprawnej wymowy — ułóż lekcję
- S17EW.XI.3.3 wykorzystuje teksty literackie do tworzenia własnych wypowiedzi — ułóż lekcję
- S17EW.XI.3.4 czyta wskazane teksty literackie i wypowiada się na ich temat — ułóż lekcję
Najczęściej zadawane pytania
Czy to aktualna podstawa programowa — język mniejszości narodowej lub etnicznej, klasy 1–3?
Tak, w klasach, w których nie obowiązuje jeszcze nowa podstawa. Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia z 11 marca 2026 r. dotychczasową podstawę stosuje się w klasie II — do roku szkolnego 2026/2027, w klasie III — do roku szkolnego 2027/2028. Od kolejnego roku w danej klasie obowiązuje nowa podstawa (Kompas Jutra).
Skąd jest ten tekst?
Z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 14 lutego 2017 r. (Dz.U. 2017 poz. 356 z późn. zm.) — załącznik nr 2 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z 28 czerwca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 996), tekst dosłowny. Późniejsze zmiany z 2025 r. dotyczyły wychowania fizycznego i edukacji zdrowotnej, których tu nie ma.
Ile wymagań szczegółowych obejmuje język mniejszości narodowej lub etnicznej — klasy 1–3?
21 wymagań szczegółowych w 3 częściach. Wymagania edukacji wczesnoszkolnej rozporządzenie podaje dla całego I etapu (klasy I–III).
Co oznaczają kody przy wymaganiach (np. S17MAT.VIIiVIII.XV.3)?
To oznaczenia nadane przez Szkołę WebP.pl dla wygody — nie są częścią rozporządzenia: S17 (podstawa z 2017 r.), skrót przedmiotu, część klas i numeracja działów (cyfry rzymskie) oraz punktów tak, jak w rozporządzeniu.
Wszystkie przedmioty dotychczasowej podstawy