Edukacja przyrodnicza — podstawa programowa 2017, klasy 1–3

Źródło: Dz.U. 2017 poz. 356 z późn. zm., załącznik nr 2 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z 28 czerwca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 996) — tekst dosłowny.

Cele kształcenia — wymagania ogólne

1. W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozpoznawania i rozumienia swoich emocji i uczuć oraz nazywania ich;
2. W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozpoznawania, rozumienia i nazywania emocji oraz uczuć innych osób; potrzebę tworzenia relacji;
3. W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność przedstawiania swych emocji i uczuć przy pomocy prostej wypowiedzi ustnej lub pisemnej, różnorodnych artystycznych form wyrazu;
4. W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: świadomość przeżywanych emocji i umiejętność panowania nad nimi oraz wyrażania ich w sposób umożliwiający współdziałanie w grupie oraz adaptację w nowej grupie;
5. W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność odczuwania więzi uczuciowej i potrzebę jej budowania, w tym więzi z rodziną, społecznością szkoły i wspólnotą narodową;
6. W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność uświadamiania sobie uczuć przeżywanych przez inne osoby z jednoczesną próbą zrozumienia, dlaczego one występują, a także różnicowania form ich wyrażania w zależności od wieku;
7. W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozumienia odczuć zwierząt, wyrażania tych stanów za pomocą wypowiedzi ustnych i pisemnych oraz różnorodnych artystycznych form wyrazu.
8. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: świadomość wartości uznanych przez środowisko domowe, szkolne, lokalne i narodowe; potrzebę aktywności społecznej opartej o te wartości;
9. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność nazywania poznanych wartości, oceny postępowania innych ludzi, odwoływania się w ocenie do przyjętych zasad i wartości;
10. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: potrzebę i umiejętność identyfikowania się z grupami społecznymi, które dziecko reprezentuje, nazywania tych grup i ich charakterystycznych cech;
11. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność przyjmowania konsekwencji swojego postępowania;
12. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność tworzenia relacji, współdziałania, współpracy oraz samodzielnej organizacji pracy w małych grupach, w tym organizacji pracy przy wykorzystaniu technologii;
13. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność samodzielnego wyrażania swoich oczekiwań i potrzeb społecznych;
14. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność obdarzania szacunkiem koleżanek, kolegów i osoby dorosłe, w tym starsze oraz okazywania go za pomocą prostych form wyrazu oraz stosownego zachowania;
15. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność samodzielnej organizacji czasu przeznaczonego na odpoczynek indywidualny i w grupie;
16. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność dbania o bezpieczeństwo własne i innych uczestników grupy, w tym bezpieczeństwo związane z komunikacją za pomocą nowych technologii oraz bezpieczeństwo uczestnictwa w ruchu drogowym.
17. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: potrzebę i umiejętność samodzielnego, refleksyjnego, logicznego, krytycznego i twórczego myślenia;
18. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność poprawnego posługiwania się językiem polskim w mowie i piśmie, pozwalającą na samodzielną aktywność, komunikację i efektywną naukę;
19. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność czytania na poziomie umożliwiającym samodzielne korzystanie z niej w różnych sytuacjach życiowych, w tym kontynuowanie nauki na kolejnym etapie edukacyjnym i rozwijania swoich zainteresowań;
20. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozumienia i używania prostych komunikatów w języku obcym nowożytnym;
21. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozumienia podstawowych pojęć i działań matematycznych, samodzielne korzystanie z nich w różnych sytuacjach życiowych, wstępnej matematyzacji wraz z opisem tych czynności: słowami, obrazem, symbolem;
22. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność stawiania pytań, dostrzegania problemów, zbierania informacji potrzebnych do ich rozwiązania, planowania i organizacji działania, a także rozwiązywania problemów;
23. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność czytania prostych tekstów matematycznych, np. zadań tekstowych, łamigłówek i zagadek, symboli;
24. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność obserwacji faktów, zjawisk przyrodniczych, społecznych i gospodarczych, wykonywania eksperymentów i doświadczeń, a także umiejętność formułowania wniosków i spostrzeżeń;
25. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozumienia zależności między składnikami środowiska przyrodniczego;
26. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozumienia legend, faktów historycznych, tradycji, elementów kultury materialnej i duchowej oraz pojęć i symboli z nimi związanych, takich jak: rodzina, dom, naród, ojczyzna, kraj;
27. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność uczestnictwa w kulturze oraz wyrażania swych spostrzeżeń i przeżyć za pomocą plastycznych, muzycznych i technicznych środków wyrazu, a także przy użyciu nowoczesnych technologii;
28. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność samodzielnej eksploracji świata, rozwiązywania problemów i stosowania nabytych umiejętności w nowych sytuacjach życiowych.

Treści nauczania — wymagania szczegółowe

Osiągnięcia w zakresie rozumienia środowiska przyrodniczego

• S17EW.IV.1.1 rozpoznaje w swoim otoczeniu popularne gatunki roślin i zwierząt, w tym zwierząt hodowlanych, a także gatunki objęte ochroną — ułóż lekcję
• S17EW.IV.1.2 rozpoznaje i wyróżnia cechy ekosystemów, takich jak: łąka, jezioro, rzeka, morze, pole, staw, las, las gospodarczy; określa składowe i funkcje ekosystemu na wybranym przykładzie, np. las, warstwy lasu, polany, torfowiska, martwe drzewo w lesie — ułóż lekcję
• S17EW.IV.1.3 rozpoznaje wybrane zwierzęta i rośliny, których w naturalnych warunkach nie spotyka się w polskim środowisku przyrodniczym — ułóż lekcję
• S17EW.IV.1.4 odszukuje w różnych dostępnych zasobach, w tym internetowych, informacje dotyczące środowiska przyrodniczego, potrzebne do wykonania zadania, ćwiczenia — ułóż lekcję
• S17EW.IV.1.5 prowadzi proste hodowle roślin, przedstawia zasady opieki nad zwierzętami, domowymi, hodowlanymi i innymi — ułóż lekcję
• S17EW.IV.1.6 planuje, wykonuje proste obserwacje, doświadczenia i eksperymenty dotyczące obiektów i zjawisk przyrodniczych, tworzy notatki z obserwacji, wyjaśnia istotę obserwowanych zjawisk według procesu przyczynowo-skutkowego i czasowego — ułóż lekcję
• S17EW.IV.1.7 chroni przyrodę, wskazuje wybrane miejsca ochrony przyrody oraz parki narodowe, pomniki przyrody w najbliższym otoczeniu – miejscowości, regionie — ułóż lekcję
• S17EW.IV.1.8 segreguje odpady i ma świadomość przyczyn i skutków takiego postępowania — ułóż lekcję

Osiągnięcia w zakresie funkcji życiowych człowieka

Osiągnięcia w zakresie funkcji życiowych człowieka, ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i odpoczynku

• S17EW.IV.2.1 przedstawia charakterystykę wybranych zajęć i zawodów ludzi znanych z miejsca zamieszkania oraz zawodów użyteczności publicznej: nauczyciel, żołnierz, policjant, strażak, lekarz, pielęgniarz czy leśnik, a ponadto rozumie istotę pracy w służbach mundurowych i medycznych — ułóż lekcję
• S17EW.IV.2.2 posługuje się numerami telefonów alarmowych, formułuje komunikat – wezwanie o pomoc: Policji, Pogotowia Ratunkowego, Straży Pożarnej — ułóż lekcję
• S17EW.IV.2.3 posługuje się danymi osobowymi w kontakcie ze służbami mundurowymi i medycznymi, w sytuacji zagrożenia zdrowia i życia — ułóż lekcję
• S17EW.IV.2.4 dba o higienę oraz estetykę własną i otoczenia — ułóż lekcję
• S17EW.IV.2.5 reaguje stosownym zachowaniem w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa, zdrowia jego lub innej osoby — ułóż lekcję
• S17EW.IV.2.6 zna podstawowe zasady udzielania pierwszej pomocy — ułóż lekcję
• S17EW.IV.2.7 wymienia wartości odżywcze produktów żywnościowych; ma świadomość znaczenia odpowiedniej diety dla utrzymania zdrowia, ogranicza spożywanie posiłków o niskich wartościach odżywczych i niezdrowych, zachowuje umiar w spożywaniu produktów słodzonych, zna konsekwencje zjadania ich w nadmiarze — ułóż lekcję
• S17EW.IV.2.8 przygotowuje posiłki służące utrzymaniu zdrowia — ułóż lekcję
• S17EW.IV.2.9 ubiera się odpowiednio do stanu pogody, poszukuje informacji na temat pogody, wykorzystując np. Internet — ułóż lekcję
• S17EW.IV.2.10 rozróżnia podstawowe znaki drogowe, stosuje przepisy bezpieczeństwa w ruchu drogowym i miejscach publicznych; przestrzega zasad zachowania się w środkach publicznego transportu zbiorowego — ułóż lekcję
• S17EW.IV.2.11 stosuje się do zasad bezpieczeństwa w szkole, odnajduje drogę ewakuacyjną, rozpoznaje znaki i symbole informujące o różnych rodzajach niebezpieczeństw oraz zachowuje się zgodnie z informacją w nich zawartą; stosuje zasady bezpiecznej zabawy w różnych warunkach i porach roku — ułóż lekcję
• S17EW.IV.2.12 ma świadomość istnienia zagrożeń ze środowiska naturalnego, np. nagła zmiana pogody, huragan, ulewne deszcze, burza, susza oraz ich następstwa: powódź, pożar, piorun; określa odpowiednie sposoby zachowania się człowieka w takich sytuacjach — ułóż lekcję
• S17EW.IV.2.13 ma świadomość obecności nieprawdziwych informacji, np. w przestrzeni wirtualnej, publicznej; sprawdza informacje, zadając pytania nauczycielowi, rodzicom, policjantowi — ułóż lekcję
• S17EW.IV.2.14 stosuje zasady bezpieczeństwa podczas korzystania z urządzeń cyfrowych, rozumie i respektuje ograniczenia związane z czasem pracy z takimi urządzeniami, oraz stosuje zasady netykiety — ułóż lekcję
• S17EW.IV.2.15 ma świadomość, iż nieodpowiedzialne korzystanie z technologii ma wpływ na utratę zdrowia człowieka — ułóż lekcję
• S17EW.IV.2.16 ma świadomość pozytywnego znaczenia technologii w życiu człowieka — ułóż lekcję

Osiągnięcia w zakresie rozumienia przestrzeni geograficznej

• S17EW.IV.3.1 określa położenie i warunki naturalne swojej miejscowości oraz okolicy, opisuje charakterystyczne formy terenu, składniki przyrody, charakterystyczne miejsca, np. miejsca pamięci narodowej, najważniejsze zakłady pracy, w tym ważniejsze przedsiębiorstwa produkcyjne i usługowe, interesujące zabytki, pomniki, tereny rekreacyjne, parki krajobrazowe, parki narodowe — ułóż lekcję
• S17EW.IV.3.2 wskazuje na mapie fizycznej Polski jej granice, główne miasta, rzeki, nazwy krain geograficznych — ułóż lekcję
• S17EW.IV.3.3 czyta proste plany, wskazuje kierunki główne na mapie, odczytuje podstawowe znaki kartograficzne map, z których korzysta; za pomocą komputera, wpisując poprawnie adres, wyznacza np. trasę przejazdu rowerem — ułóż lekcję
• S17EW.IV.3.4 wymienia nazwę stolicy Polski i charakterystyczne obiekty, wyjaśnia znaczenie stolicy dla całego kraju, wskazuje na mapie jej położenie — ułóż lekcję
• S17EW.IV.3.5 przedstawia charakterystyczne dla Polski dyscypliny sportowe, gospodarcze lub inne np. artystyczną działalność człowieka, w której Polska odnosi sukcesy lub z niej słynie — ułóż lekcję
• S17EW.IV.3.6 wyznacza kierunki główne w terenie na podstawie cienia, określa, z którego kierunku wieje wiatr, rozpoznaje charakterystyczne rodzaje opadów — ułóż lekcję
• S17EW.IV.3.7 przedstawia położenie Ziemi w Układzie Słonecznym — ułóż lekcję

Najczęściej zadawane pytania

Wszystkie przedmioty dotychczasowej podstawy