Edukacja polonistyczna — podstawa programowa 2017, klasy 1–3

Źródło: Dz.U. 2017 poz. 356 z późn. zm., załącznik nr 2 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z 28 czerwca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 996) — tekst dosłowny.

Cele kształcenia — wymagania ogólne

1. W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozpoznawania i rozumienia swoich emocji i uczuć oraz nazywania ich;
2. W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozpoznawania, rozumienia i nazywania emocji oraz uczuć innych osób; potrzebę tworzenia relacji;
3. W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność przedstawiania swych emocji i uczuć przy pomocy prostej wypowiedzi ustnej lub pisemnej, różnorodnych artystycznych form wyrazu;
4. W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: świadomość przeżywanych emocji i umiejętność panowania nad nimi oraz wyrażania ich w sposób umożliwiający współdziałanie w grupie oraz adaptację w nowej grupie;
5. W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność odczuwania więzi uczuciowej i potrzebę jej budowania, w tym więzi z rodziną, społecznością szkoły i wspólnotą narodową;
6. W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność uświadamiania sobie uczuć przeżywanych przez inne osoby z jednoczesną próbą zrozumienia, dlaczego one występują, a także różnicowania form ich wyrażania w zależności od wieku;
7. W zakresie emocjonalnego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozumienia odczuć zwierząt, wyrażania tych stanów za pomocą wypowiedzi ustnych i pisemnych oraz różnorodnych artystycznych form wyrazu.
8. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: świadomość wartości uznanych przez środowisko domowe, szkolne, lokalne i narodowe; potrzebę aktywności społecznej opartej o te wartości;
9. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność nazywania poznanych wartości, oceny postępowania innych ludzi, odwoływania się w ocenie do przyjętych zasad i wartości;
10. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: potrzebę i umiejętność identyfikowania się z grupami społecznymi, które dziecko reprezentuje, nazywania tych grup i ich charakterystycznych cech;
11. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność przyjmowania konsekwencji swojego postępowania;
12. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność tworzenia relacji, współdziałania, współpracy oraz samodzielnej organizacji pracy w małych grupach, w tym organizacji pracy przy wykorzystaniu technologii;
13. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność samodzielnego wyrażania swoich oczekiwań i potrzeb społecznych;
14. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność obdarzania szacunkiem koleżanek, kolegów i osoby dorosłe, w tym starsze oraz okazywania go za pomocą prostych form wyrazu oraz stosownego zachowania;
15. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność samodzielnej organizacji czasu przeznaczonego na odpoczynek indywidualny i w grupie;
16. W zakresie społecznego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność dbania o bezpieczeństwo własne i innych uczestników grupy, w tym bezpieczeństwo związane z komunikacją za pomocą nowych technologii oraz bezpieczeństwo uczestnictwa w ruchu drogowym.
17. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: potrzebę i umiejętność samodzielnego, refleksyjnego, logicznego, krytycznego i twórczego myślenia;
18. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność poprawnego posługiwania się językiem polskim w mowie i piśmie, pozwalającą na samodzielną aktywność, komunikację i efektywną naukę;
19. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność czytania na poziomie umożliwiającym samodzielne korzystanie z niej w różnych sytuacjach życiowych, w tym kontynuowanie nauki na kolejnym etapie edukacyjnym i rozwijania swoich zainteresowań;
20. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozumienia i używania prostych komunikatów w języku obcym nowożytnym;
21. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozumienia podstawowych pojęć i działań matematycznych, samodzielne korzystanie z nich w różnych sytuacjach życiowych, wstępnej matematyzacji wraz z opisem tych czynności: słowami, obrazem, symbolem;
22. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność stawiania pytań, dostrzegania problemów, zbierania informacji potrzebnych do ich rozwiązania, planowania i organizacji działania, a także rozwiązywania problemów;
23. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność czytania prostych tekstów matematycznych, np. zadań tekstowych, łamigłówek i zagadek, symboli;
24. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność obserwacji faktów, zjawisk przyrodniczych, społecznych i gospodarczych, wykonywania eksperymentów i doświadczeń, a także umiejętność formułowania wniosków i spostrzeżeń;
25. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozumienia zależności między składnikami środowiska przyrodniczego;
26. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność rozumienia legend, faktów historycznych, tradycji, elementów kultury materialnej i duchowej oraz pojęć i symboli z nimi związanych, takich jak: rodzina, dom, naród, ojczyzna, kraj;
27. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność uczestnictwa w kulturze oraz wyrażania swych spostrzeżeń i przeżyć za pomocą plastycznych, muzycznych i technicznych środków wyrazu, a także przy użyciu nowoczesnych technologii;
28. W zakresie poznawczego obszaru rozwoju uczeń osiąga: umiejętność samodzielnej eksploracji świata, rozwiązywania problemów i stosowania nabytych umiejętności w nowych sytuacjach życiowych.

Treści nauczania — wymagania szczegółowe

Osiągnięcia w zakresie słuchania

• S17EW.I.1.1 słucha z uwagą wypowiedzi nauczyciela, innych osób z otoczenia, w różnych sytuacjach życiowych, wymagających komunikacji i wzajemnego zrozumienia; okazuje szacunek wypowiadającej się osobie — ułóż lekcję
• S17EW.I.1.2 wykonuje zadanie według usłyszanej instrukcji; zadaje pytania w sytuacji braku rozumienia lub braku pewności zrozumienia słuchanej wypowiedzi — ułóż lekcję
• S17EW.I.1.3 słucha z uwagą lektur i innych tekstów czytanych przez nauczyciela, uczniów i inne osoby — ułóż lekcję
• S17EW.I.1.4 słucha uważnie wypowiedzi osób podczas uroczystości, koncertów, przedstawień, świąt narodowych i innych zdarzeń kulturalnych; przejawia zachowanie adekwatne do sytuacji; słucha tekstów interpretowanych artystycznie, szuka własnych wzorców poprawnej artykulacji i interpretacji słownej w języku ojczystym — ułóż lekcję
• S17EW.I.1.5 słucha i czeka na swoją kolej, panuje nad chęcią nagłego wypowiadania się, szczególnie w momencie wskazywania tej potrzeby przez drugą osobę — ułóż lekcję

Osiągnięcia w zakresie mówienia

• S17EW.I.2.1 wypowiada się płynnie, wyraziście, stosując adekwatne do sytuacji techniki języka mówionego: pauzy, zmianę intonacji, tempa i siły głosu — ułóż lekcję
• S17EW.I.2.2 formułuje pytania dotyczące sytuacji zadaniowych, wypowiedzi ustnych nauczyciela, uczniów lub innych osób z otoczenia — ułóż lekcję
• S17EW.I.2.3 wypowiada się w formie uporządkowanej i rozwiniętej na tematy związane z przeżyciami, zadaniem, sytuacjami szkolnymi, lekturą czy wydarzeniem kulturalnym — ułóż lekcję
• S17EW.I.2.4 porządkuje swoją wypowiedź, poprawia w niej błędy, omawia treść przeczytanych tekstów i ilustracji; nadaje znaczenie i tytuł obrazom, a także fragmentom tekstów — ułóż lekcję
• S17EW.I.2.5 układa w formie ustnej opowiadanie oraz składa ustne sprawozdanie z wykonanej pracy — ułóż lekcję
• S17EW.I.2.6 recytuje wiersze oraz wygłasza z pamięci krótkie teksty prozatorskie — ułóż lekcję
• S17EW.I.2.7 dobiera stosowną formę komunikacji werbalnej i własnego zachowania, wyrażającą empatię i szacunek do rozmówcy — ułóż lekcję
• S17EW.I.2.8 wykonuje eksperymenty językowe, nadaje znaczenie czynnościom i doświadczeniom, tworząc charakterystyczne dla siebie formy wypowiedzi — ułóż lekcję

Osiągnięcia w zakresie czytania

• S17EW.I.3.1 czyta płynnie, poprawnie i wyraziście na głos teksty zbudowane z wyrazów opracowanych w toku zajęć, dotyczące rzeczywistych doświadczeń dzieci i ich oczekiwań poznawczych — ułóż lekcję
• S17EW.I.3.2 czyta w skupieniu po cichu teksty zapisane samodzielnie w zeszycie oraz teksty drukowane — ułóż lekcję
• S17EW.I.3.3 wyodrębnia postacie i zdarzenia w utworach literackich, ustala kolejność zdarzeń, ich wzajemną zależność, odróżnia zdarzenia istotne od mniej istotnych, postacie główne i drugorzędne; wskazuje cechy i ocenia bohaterów, uzasadnia swą ocenę, wskazuje wydarzenie zmieniające postępowanie bohatera, określa nastrój w utworze; odróżnia elementy świata fikcji od realnej rzeczywistości; byty rzeczywiste od medialnych, byty realistyczne od fikcyjnych — ułóż lekcję
• S17EW.I.3.4 wyszukuje w tekstach fragmenty według niego najpiękniejsze, najważniejsze, trudne do zrozumienia lub określone przez nauczyciela — ułóż lekcję
• S17EW.I.3.5 eksperymentuje, przekształca tekst, układa opowiadania twórcze, np. dalsze losy bohatera, komponuje początek i zakończenie tekstu na podstawie ilustracji lub przeczytanego fragmentu utworu — ułóż lekcję
• S17EW.I.3.6 wyróżnia w czytanych utworach literackich dialog, opowiadanie, opis — ułóż lekcję
• S17EW.I.3.7 czyta samodzielnie wybrane książki — ułóż lekcję

Osiągnięcia w zakresie pisania

• S17EW.I.4.1 pisze odręcznie, czytelnie, płynnie, zdania i tekst ciągły, w jednej linii; rozmieszcza właściwie tekst ciągły na stronie zeszytu, sprawdza i poprawia napisany tekst — ułóż lekcję
• S17EW.I.4.2 układa i zapisuje opowiadanie złożone z 6–10 poprawnych wypowiedzeń w ramach zagadnień opracowanych podczas zajęć; opisuje np. osobę, przedmiot, element świata przyrody na podstawie własnych obserwacji lub lektury — ułóż lekcję
• S17EW.I.4.3 pisze notatkę, życzenie, ogłoszenie, zaproszenie, podziękowanie, list; zapisuje adres nadawcy i odbiorcy; pisze krótkie teksty, wykorzystując aplikacje komputerowe — ułóż lekcję
• S17EW.I.4.4 pisze z pamięci i ze słuchu; przestrzega poprawności ortograficznej w wyrazach poznanych i opracowanych podczas zajęć — ułóż lekcję
• S17EW.I.4.5 stosuje poprawnie znaki interpunkcyjne na końcu zdania i przecinki przy wyliczaniu, zapisuje poznane i najczęściej stosowane skróty, w tym skróty matematyczne — ułóż lekcję
• S17EW.I.4.6 porządkuje wyrazy w kolejności alfabetycznej według pierwszej i drugiej litery — ułóż lekcję
• S17EW.I.4.7 zapisuje poprawnie liczebniki oraz wybrane, poznane w trakcie zajęć pojęcia dotyczące różnych dyscyplin naukowych — ułóż lekcję
• S17EW.I.4.8 stosuje poprawną wielkość liter w zapisie tytułów utworów, książek, poznanych nazw geograficznych, imion i nazwisk — ułóż lekcję
• S17EW.I.4.9 układa i zapisuje zdarzenia we właściwej kolejności, układa i zapisuje plan wypowiedzi — ułóż lekcję

Osiągnięcia w zakresie kształcenia językowego

• S17EW.I.5.1 wyróżnia w wypowiedziach zdania, w zdaniach wyrazy, w wyrazach samogłoski i spółgłoski — ułóż lekcję
• S17EW.I.5.2 rozpoznaje zdania oznajmujące, pytające, rozkazujące w wypowiedziach ustnych i pisemnych — ułóż lekcję
• S17EW.I.5.3 przekształca zdania oznajmujące w pytania i odwrotnie oraz zdania pojedyncze w złożone — ułóż lekcję
• S17EW.I.5.4 rozróżnia rzeczowniki, czasowniki, przymiotniki i stosuje je w poprawnej formie — ułóż lekcję
• S17EW.I.5.5 rozpoznaje wyrazy o znaczeniu przeciwnym, wyrazy pokrewne i o znaczeniu bliskoznacznym — ułóż lekcję
• S17EW.I.5.6 łączy wyrazy w wypowiedzenia i poprawnie formułuje zdanie pojedyncze i zdanie złożone — ułóż lekcję
• S17EW.I.5.7 odróżnia i nazywa utwory wierszowane od pisanych prozą, określa, który tekst jest notatką, zagadką, listem, życzeniem, podziękowaniem, ogłoszeniem, opowiadaniem, opisem, listem — ułóż lekcję

Osiągnięcia w zakresie samokształcenia

• S17EW.I.6.1 podejmuje próby zapisu nowych, samodzielnie poznanych wyrazów i sprawdza poprawność ich zapisu, korzystając ze słownika ortograficznego — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.2 korzysta z różnych źródeł informacji, np. atlasów, czasopism dla dzieci, słowników i encyklopedii czy zasobów Internetu i rozwija swoje zainteresowania — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.3 wykorzystuje nabyte umiejętności do rozwiązywania problemów i eksploracji świata, dbając o własny rozwój i tworząc indywidualne strategie uczenia się — ułóż lekcję

Propozycja lektur do wspólnego i indywidualnego czytania

• S17EW.I.6.L1.1 Hans Christian Andersen, Baśnie (do wyboru) — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.2 Justyna Bednarek, Niesamowite przygody dziesięciu skarpetek (czterech prawych i sześciu lewych) — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.3 Jan Brzechwa, Brzechwa dzieciom — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.4 Waldemar Cichoń, Cukierku, ty łobuzie! — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.5 Agnieszka Frączek, Rany Julek! O tym, jak Julian Tuwim został poetą — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.6 Dorota Gellner, Wścibscy — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.7 Julita Grodek, Mania, dziewczyna inna niż wszystkie. Opowieść o Marii Skłodowskiej-Curie — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.8 Tom Justyniarski, Psie troski, czyli o wielkiej przyjaźni na cztery łapy i dwa serca — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.9 Grzegorz Kasdepke, Detektyw Pozytywka — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.10 Piotr Kordyasz, Lolek. Opowiadania o dzieciństwie Karola Wojtyły (fragmenty) — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.11 Barbara Kosmowska, Dziewczynka z parku — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.12 Zofia Kossak-Szczucka, Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.13 Maria Krüger, Karolcia — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.14 Åsa Lind, Piaskowy Wilk — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.15 Astrid Lindgren, Dzieci z Bullerbyn — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.16 Hugh Lofting, Doktor Dolittle i jego zwierzęta — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.17 Aleksandra i Daniel Mizielińscy, Którędy do Yellowstone? Dzika podróż po parkach narodowych — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.18 Joanna Papuzińska, Asiunia — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.19 Danuta Parlak, Kapelusz Pani Wrony — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.20 Roman Pisarski, O psie, który jeździł koleją — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.21 Janina Porazińska, Pamiętnik Czarnego Noska — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.22 Maria Terlikowska, Drzewo do samego nieba — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.23 Julian Tuwim, Wiersze dla dzieci — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.24 Barbara Tylicka, O krakowskich psach i kleparskich kotach. Polskie miasta w baśni i legendzie — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.25 Danuta Wawiłow, Najpiękniejsze wiersze — ułóż lekcję
• S17EW.I.6.L1.26 Łukasz Wierzbicki, Afryka Kazika, Dziadek i niedźwiadek — ułóż lekcję

Najczęściej zadawane pytania

Wszystkie przedmioty dotychczasowej podstawy