Języki i ortografia · quiz redakcji WebP.pl
Zapożyczenia, archaizmy i neologizmy
Czym różni się zapożyczenie od archaizmu i neologizmu? Pytania dotyczą też wyrazów potocznych oraz pochodzenia słów takich jak bagaż, dżinsy czy bagietka.
- 12 pytań
- ok. 6 min
- jednokrotny wybór, prawda/fałsz, krótka odpowiedź
- tryb nauki — wyjaśnienia po każdej odpowiedzi
Za darmo i bez logowania. Na końcu zobaczysz wynik, ranking i poprawne odpowiedzi, a błędne pytania możesz od razu powtórzyć.
Ucz się inaczej
Te same pytania jako fiszki, gry i łamigłówki — za darmo, bez logowania.
O quizie
Słowa w polszczyźnie mają różne historie, a quiz o zapożyczeniach, archaizmach i neologizmach pyta właśnie o nie. Zapytamy, jak nazywamy wyraz przejęty z obcego języka i jak określamy wyraz przestarzały, taki jak „aliści” czy „wszelako”. Zajmiemy się też nowymi wyrazami i nowymi znaczeniami słów. Będzie trochę o mowie potocznej, na przykład o „kasie” użytej zamiast „pieniędzy”. Kilka pytań dotyczy pochodzenia konkretnych słów: bagażu, dżinsów, bagietki i komputera oraz tego, co jest zapożyczeniem z angielskiego.
Quiz sprawdzi się przed lekcją o słownictwie, gdy chcesz szybko zobaczyć, co już wiesz. Możesz też przejść go po lekcji, żeby uporządkować nazwy, które łatwo ze sobą pomylić. Rodzic może rozwiązać pytania razem z dzieckiem i porozmawiać o słowach, których używacie na co dzień. Quiz jest bezpłatny i nie wymaga logowania, więc zaczniesz od razu.
Pytania i odpowiedzi
Najpierw spróbuj rozwiązać quiz — odpowiedzi poniżej są schowane; kliknij pytanie, żeby zobaczyć odpowiedź i wyjaśnienie.
1. Jak nazywamy wyraz przejęty z języka obcego i włączony do polszczyzny?
Odpowiedź: zapożyczenie
Zapożyczenie to wyraz przejęty z innego języka i włączony do systemu języka polskiego.
2. Neologizm to nowo utworzony wyraz lub nowe znaczenie wyrazu w języku.
Odpowiedź: Prawda
Neologizm (z gr. neos – nowy) to nowy wyraz lub nowe znaczenie, które pojawiło się w języku niedawno.
3. Jak nazywamy wyraz przestarzały, wychodzący z użycia, np. „aliści” lub „wszelako”?
Odpowiedź: archaizm / archaizmy
Archaizm to wyraz lub forma przestarzała, która wyszła z powszechnego użycia.
4. Wyraz „bagaż” został zapożyczony z języka francuskiego.
Odpowiedź: Prawda
Wyraz „bagaż” pochodzi od francuskiego „bagage”.
5. Który z wyrazów jest zapożyczeniem z języka angielskiego?
Odpowiedź: weekend
„Weekend” to anglicyzm. „Bukiet” i „fotel” pochodzą z francuskiego, a „sztuka” z niemieckiego.
6. Jak nazywamy wyrazy potoczne, używane w swobodnej rozmowie, np. „kasa” zamiast „pieniądze”?
Odpowiedź: kolokwializmy / kolokwializm / wyrazy potoczne / potoczne
Kolokwializmy to wyrazy i zwroty potoczne, typowe dla swobodnej mowy, a nie dla stylu oficjalnego.
7. Wyraz „dżinsy” jest zapożyczeniem z języka francuskiego.
Odpowiedź: Fałsz
„Dżinsy” pochodzą z angielskiego („jeans”), a nie z francuskiego.
8. Jak nazywamy zapożyczenie z języka angielskiego?
Odpowiedź: anglicyzm
Anglicyzm to wyraz angielskiego pochodzenia. Galicyzm jest z francuskiego, latynizm z łaciny, germanizm z niemieckiego.
9. Które z podanych słów jest neologizmem, czyli nowym wyrazem lub nowym znaczeniem wyrazu w języku?
Odpowiedź: selfie
„Selfie” to stosunkowo nowe słowo, które pojawiło się w polszczyźnie wraz z rozwojem smartfonów i mediów społecznościowych. Pozostałe wyrazy należą do dawnego, podstawowego zasobu słownictwa.
10. Z którego języka pochodzi wyraz „bagietka”?
Odpowiedź: z francuskiego
Wyraz „bagietka” pochodzi od francuskiego „baguette”. Jest to typowe zapożyczenie z języka francuskiego, związane z kuchnią.
11. Który z wyrazów jest kolokwializmem, czyli słowem właściwym mowie potocznej?
Odpowiedź: fura (w znaczeniu: samochód)
„Fura” w znaczeniu „samochód” to wyraz potoczny, używany w swobodnej rozmowie. Pozostałe określenia są neutralne lub oficjalne albo przestarzałe.
12. Wyraz „komputer” jest zapożyczeniem z języka angielskiego.
Odpowiedź: Prawda
Polski „komputer” pochodzi od angielskiego „computer”, który wywodzi się od łacińskiego czasownika „computare” (liczyć). Do polszczyzny dotarł przez angielski.
Gotowy? Sprawdź się teraz.
Rozpocznij quizNa lekcję
Praca domowa, gra na żywo i wydruki dla nauczyciela
- Zadaj jako pracę domową — termin, klasa, oceny 1–6 i lista, kto jeszcze nie zrobił; uczniowie bez logowania
- Poprowadź na żywo — PIN i kod QR dla klasy, pytania na rzutniku, uczniowie odpowiadają na telefonach
- Koło pytań — losowanie pytania na tablicę, lekcja bez telefonów
- Krzyżówka do druku — siatka z pytaniami jako kartka pracy, klucz na osobnej stronie
- Wykreślanka do druku — słowa ukryte w siatce liter, klucz na osobnej stronie
- Wydruk / kartka pracy — klucz odpowiedzi na osobnej stronie; warianty A i B przeciw ściąganiu
- Materiały w Szkole WebP.pl — przygotuj na ten temat dyktando z ćwiczeniami, listę słówek z tłumaczeniem i kartkówkę w grupach A i B; za darmo, bez logowania
Wszystko o Quizach w szkole: raport po lekcji, oceny 1–6, lista uczniów →
Więcej quizów na WebP.pl
Podobne quizy
Zrób podobny quiz w minutę
Wklej notatki z lekcji albo wpisz temat — AI ułoży pytania, a Ty udostępnisz quiz klasie linkiem lub kodem QR.
Stwórz quiz z AIOpublikowano 1 listopada 2026. Zgłoś błąd w pytaniu