Języki i ortografia · quiz redakcji WebP.pl
Słowotwórstwo — klasa 7
Rdzeń, przedrostek, formant i wyraz podstawowy: te pojęcia ze słowotwórstwa pojawiają się tu razem z oboczności w parach wyrazów.
- 10 pytań
- ok. 5 min
- jednokrotny wybór, prawda/fałsz, krótka odpowiedź
- tryb nauki — wyjaśnienia po każdej odpowiedzi
Za darmo i bez logowania. Na końcu zobaczysz wynik, ranking i poprawne odpowiedzi, a błędne pytania możesz od razu powtórzyć.
Ucz się inaczej
Te same pytania jako fiszki, gry i łamigłówki — za darmo, bez logowania.
O quizie
Słowotwórstwo to nauka o tym, jak z jednych wyrazów powstają drugie. W pytaniach pojawia się część wyrazu, która niesie główne znaczenie i łączy wyrazy pokrewne. Zapytamy też o człon dodawany do podstawy, o przedrostek stojący przed rdzeniem oraz o to, jak nazywa się wyraz, od którego utworzono inny. Będzie rodzina wyrazów, czyli zbiór słów o wspólnym rdzeniu. Osobne pytania dotyczą oboczności, na przykład w parach z „stół” i „ręka”. Trzeba też ocenić, czy „domek” jest pochodny od „dom”, i znaleźć wyraz podstawowy dla „przedszkolaka”.
Quiz sprawdzi się, gdy chcesz szybko przypomnieć sobie pojęcia przed lekcją polskiego albo po niej. Rodzic może rozwiązać go razem z dzieckiem i omówić pytania, przy których pojawią się wątpliwości. Nauczyciel może pokazać pytania na rzutniku, a klasa odpowiada z telefonów. Nie trzeba się logować, a korzystanie jest bezpłatne.
Pytania i odpowiedzi
Najpierw spróbuj rozwiązać quiz — odpowiedzi poniżej są schowane; kliknij pytanie, żeby zobaczyć odpowiedź i wyjaśnienie.
1. Jak nazywamy część wyrazu, która niesie jego główne znaczenie i jest wspólna dla wyrazów pokrewnych?
Odpowiedź: rdzeń
Rdzeń to wspólna część wyrazów pokrewnych, zawierająca podstawowe znaczenie, np. „-les-” w wyrazach „las”, „leśny”, „leśnik”.
2. Wyraz „domek” jest wyrazem pochodnym od wyrazu „dom”.
Odpowiedź: Prawda
„Domek” powstał od „dom” przez dodanie przyrostka „-ek”, więc jest wyrazem pochodnym.
3. Jak nazywamy człon słowotwórczy (np. przedrostek lub przyrostek) dodawany do podstawy, który tworzy nowy wyraz?
Odpowiedź: formant / formant słowotwórczy / formanty
Formant to element słowotwórczy, np. przyrostek lub przedrostek, dzięki któremu od wyrazu podstawowego powstaje wyraz pochodny.
4. Przedrostek „prze-” w wyrazie „przeczytać” jest formantem.
Odpowiedź: Prawda
Przedrostek jest rodzajem formantu; „prze-” został dodany do podstawy „czytać”.
5. W parze wyrazów „stół” – „stołek” występuje oboczność ó : o.
Odpowiedź: Prawda
W rdzeniu „stół-/stoł-” wymienia się ó z o, co jest przykładem oboczności.
6. Jak nazywa się wyraz, od którego utworzono inny wyraz, np. „las” dla wyrazu „leśny”?
Odpowiedź: wyraz podstawowy / podstawowy / podstawa słowotwórcza
Wyraz podstawowy to ten, od którego tworzy się wyraz pochodny; „leśny” pochodzi od „las”.
7. Który wyraz jest wyrazem podstawowym dla wyrazu „przedszkolak”?
Odpowiedź: przedszkole
„Przedszkolak” został utworzony od wyrazu „przedszkole” za pomocą przyrostka -ak. Wyraz podstawowy to ten, od którego tworzy się wyraz pochodny.
8. Jaka oboczność występuje w parze wyrazów „ręka – rączka”?
Odpowiedź: ę : ą
W rdzeniach „ręk-” i „rącz-” zachodzi wymiana samogłosek nosowych ę : ą, a ponadto k : cz. Spośród podanych odpowiedzi ta dotyczy samogłoski i jest właściwa.
9. Jak nazywa się część wyrazu stojąca przed rdzeniem, np. „prze-” w wyrazie „przejazd”?
Odpowiedź: przedrostek / prefiks
Część formantu stojąca przed rdzeniem nazywa się przedrostkiem (prefiksem).
10. Jak nazywa się zbiór wyrazów mających wspólny rdzeń i pokrewne znaczenie, np. „las, leśny, leśnik, podleśny”?
Odpowiedź: rodzina wyrazów / rodzina wyrazów pokrewnych / wyrazy pokrewne
Wyrazy o wspólnym rdzeniu i związku znaczeniowym tworzą rodzinę wyrazów.
Gotowy? Sprawdź się teraz.
Rozpocznij quizNa lekcję
Praca domowa, gra na żywo i wydruki dla nauczyciela
- Zadaj jako pracę domową — termin, klasa, oceny 1–6 i lista, kto jeszcze nie zrobił; uczniowie bez logowania
- Poprowadź na żywo — PIN i kod QR dla klasy, pytania na rzutniku, uczniowie odpowiadają na telefonach
- Koło pytań — losowanie pytania na tablicę, lekcja bez telefonów
- Krzyżówka do druku — siatka z pytaniami jako kartka pracy, klucz na osobnej stronie
- Wykreślanka do druku — słowa ukryte w siatce liter, klucz na osobnej stronie
- Wydruk / kartka pracy — klucz odpowiedzi na osobnej stronie; warianty A i B przeciw ściąganiu
- Materiały w Szkole WebP.pl — przygotuj na ten temat dyktando z ćwiczeniami, listę słówek z tłumaczeniem i kartkówkę w grupach A i B; za darmo, bez logowania
Wszystko o Quizach w szkole: raport po lekcji, oceny 1–6, lista uczniów →
Więcej quizów na WebP.pl
Podobne quizy
Zrób podobny quiz w minutę
Wklej notatki z lekcji albo wpisz temat — AI ułoży pytania, a Ty udostępnisz quiz klasie linkiem lub kodem QR.
Stwórz quiz z AIOpublikowano 1 listopada 2026. Zgłoś błąd w pytaniu