Losowanie pytań na lekcję albo imprezę: zakręć kołem, przeczytaj pytanie na głos i odsłoń odpowiedź.
87 kart z quizu „Góry, zlodowacenia”: na każdej pytanie i odpowiedź.
- Który proces górotwórczy ukształtował Alpy i Himalaje?
- fałdowanie w orogenezie alpejskiejAlpy i Himalaje powstały w orogenezie alpejskiej (trzeciorzęd), przez zderzenie płyt litosfery. Orogeneza hercyńska i kaledońska były znacznie starsze.
- Jak nazywa się rzeźba polodowcowa w kształcie wygłębionej, półkolistej niszy w górach, w której zaczynał się lodowiec?
- karKar (cyrk lodowcowy) to zagłębienie w zboczu gór, w którym gromadził się lód i z którego ruszał lodowiec górski. Pozostałe formy powstają na nizinach lub z osadów.
- Ułóż góry według wysokości bezwzględnych szczytów, od najwyższych do najniższych.
- Himalaje → Andy → Alpy → SudetyNajwyższe szczyty: Mount Everest (Himalaje), Aconcagua (Andy), Mont Blanc (Alpy), Śnieżka (Sudety).
- Ułóż epoki geologiczne od najstarszej do najmłodszej.
- paleozoik → mezozoik → trzeciorzęd → czwartorzędKolejność: paleozoik, mezozoik, trzeciorzęd (paleogen i neogen), czwartorzęd, w którym wystąpiły zlodowacenia.
- Połącz pasmo górskie z pasmem lub systemem, do którego należy, lub kontynentem: Andy
- Ameryka Południowa
- Połącz pasmo górskie z pasmem lub systemem, do którego należy, lub kontynentem: Atlas
- Afryka
- Połącz pasmo górskie z pasmem lub systemem, do którego należy, lub kontynentem: Ural
- granica Europy i Azji
- Połącz pasmo górskie z pasmem lub systemem, do którego należy, lub kontynentem: Kordyliery
- Ameryka Północna
- Połącz formę rzeźby polodowcowej z jej opisem: Morena czołowa
- wał osadów na krawędzi lodowca
- Połącz formę rzeźby polodowcowej z jej opisem: Jezioro rynnowe
- długie, wąskie jezioro w rynnie polodowcowej
- Połącz formę rzeźby polodowcowej z jej opisem: Głaz narzutowy
- duży blok skalny przeniesiony przez lądolód
- Połącz formę rzeźby polodowcowej z jej opisem: Ozy
- wąskie wały piasku i żwiru po rzekach lodowcowych
- Zlodowacenia wystąpiły w czwartorzędzie.
- PrawdaPlejstocen, część czwartorzędu, to okres kolejnych zlodowaceń i interglacjałów.
- Najwyższym szczytem Alp jest Matterhorn.
- FałszNajwyższym szczytem Alp jest Mont Blanc, a nie Matterhorn.
- Jak nazywa się największe zlodowacenie w Polsce, którego lądolód sięgał najdalej na południe? Podaj nazwę: zlodowacenie…
- południowopolskieZlodowacenie południowopolskie (Sanu) było najstarszym i najdalej sięgającym zlodowaceniem w Polsce.
- Jak nazywa się ogromna masa lodu pokrywająca duże obszary lądu, np. Grenlandię i Antarktydę?
- lądolódLądolód to lodowiec pokrywający rozległe obszary niezależnie od ukształtowania terenu.
- Ułóż etapy rozwoju lodowca górskiego od początku, czyli od powstania pokrywy śnieżnej, do akumulacji materiału przez cofający się lodowiec.
- Gromadzenie się śniegu w kotle lodowcowym → Przekształcanie śniegu w firn i lód → Spływanie lodowca doliną i erozja podłoża → Cofanie się lodowca i pozostawienie morenyNajpierw gromadzi się śnieg, potem przechodzi w firn i lód, lodowiec spływa, a po jego cofnięciu zostają moreny.
- Połącz pasmo górskie z kontynentem, na którym leży: Andy
- Ameryka Południowa
- Połącz pasmo górskie z kontynentem, na którym leży: Alpy
- Europa
- Połącz pasmo górskie z kontynentem, na którym leży: Atlas
- Afryka
- Połącz pasmo górskie z kontynentem, na którym leży: Himalaje
- Azja
- Połącz formę polodowcową z jej opisem: Morena czołowa
- wał osadów na krańcu lodowca
- Połącz formę polodowcową z jej opisem: Jezioro rynnowe
- woda w wydłużonym zagłębieniu pod lodowcem
- Połącz formę polodowcową z jej opisem: Głaz narzutowy
- duży blok skalny przeniesiony przez lodowiec
- Połącz formę polodowcową z jej opisem: Kar
- zagłębienie w zboczu gór wyżłobione przez lodowiec
- Zlodowacenie północnopolskie (Wisły) było ostatnim zlodowaceniem w Polsce w czwartorzędzie.
- PrawdaZlodowacenie Wisły to ostatni zlodowacenie plejstoceńskie obejmujące północną Polskę.
- Jak nazywa się pokrywa lodowa Grenlandii i Antarktydy, zajmująca rozległe obszary kontynentów?
- lądolódLądolód to rozległy lodowiec pokrywający duże obszary lądu, np. Antarktydę.
- Które pasmo górskie powstało w orogenezie alpejskiej?
- KarpatyKarpaty, podobnie jak Alpy, powstały w orogenezie alpejskiej. Ural to góry starsze, z orogenezy hercyńskiej i wcześniejszych.
- Jak nazywa się polodowcowa dolina o przekroju w kształcie litery U?
- Dolina U-kształtna, czyli trogDolina polodowcowa wyżłobiona przez lodowiec górski ma przekrój U-kształtny i nazywa się trogiem.
- Ułóż formy rzeźby polodowcowej od położonej najwyżej w górach do położonej najniżej (ślad lodowca górskiego).
- Kar → Trog → Moreny czołowe → Jezioro morenoweLodowiec górski zaczyna się w kotle (kar), płynie trogiem, a na jego końcu powstają moreny czołowe i jeziora.
- Ułóż góry od najwyższych do najniższych (według najwyższego szczytu).
- Himalaje → Alpy → Karpaty → SudetyNajwyższe szczyty: Mount Everest w Himalajach, Mont Blanc w Alpach, Gerlach w Karpatach, Śnieżka w Sudetach.
- Połącz szczyt z pasmem górskim: Mont Blanc
- Alpy
- Połącz szczyt z pasmem górskim: Gerlach
- Tatry
- Połącz szczyt z pasmem górskim: Śnieżka
- Karkonosze
- Połącz szczyt z pasmem górskim: Elbrus
- Kaukaz
- Połącz rodzaj zlodowacenia lub lądolodu z miejscem występowania: Lądolód Grenlandii
- Grenlandia
- Połącz rodzaj zlodowacenia lub lądolodu z miejscem występowania: Lądolód Antarktydy
- Antarktyda
- Połącz rodzaj zlodowacenia lub lądolodu z miejscem występowania: Lodowiec Aletsch
- Alpy
- Połącz rodzaj zlodowacenia lub lądolodu z miejscem występowania: Lodowiec Baltoro
- Karakorum
- Granica wiecznego śniegu leży na ogół wyżej w górach strefy równikowej niż w górach strefy umiarkowanej.
- PrawdaIm bliżej równika, tym cieplej, więc granica wiecznego śniegu leży wyżej.
- Moreny są formami rzeźby powstałymi w wyniku erozji wody płynącej.
- FałszMoreny to nagromadzenia materiału skalnego naniesionego przez lodowiec.
- Jak nazywa się główny proces górotwórczy, w którym powstały Himalaje i Alpy?
- orogeneza alpejskaHimalaje i Alpy powstały w orogenezie alpejskiej.
- Jak nazywa się forma polodowcowa w kształcie wydłużonego wzgórza o owalnym zarysie, zbudowanego z gliny zwałowej, powstałego pod lodowcem lądowym?
- drumlinDrumlin to wydłużone, owalne wzgórze z gliny zwałowej, uformowane pod lodowcem lądowym. Oz to wał, kar to zagłębienie w górach, a morena czołowa powstaje na przedpolu czoła lodowca.
- Ułóż góry od najniższego do najwyższego szczytu (według wysokości n.p.m.).
- Śnieżka → Kasprowy Wierch → Rysy → Mont BlancŚnieżka ma 1603 m n.p.m., Kasprowy Wierch 1987 m, Rysy 2499 m, a Mont Blanc ok. 4800 m n.p.m.
- Dopasuj górę lub pasmo górskie do typu gór według genezy: Alpy
- góry fałdowe młode
- Dopasuj górę lub pasmo górskie do typu gór według genezy: Sudety
- góry zrębowe odmłodzone
- Dopasuj górę lub pasmo górskie do typu gór według genezy: Ural
- góry fałdowe stare
- Dopasuj górę lub pasmo górskie do typu gór według genezy: Kilimandżaro
- wulkan
- Fiord to głęboka, wąska zatoka morska powstała przez zalanie przez morze dolny polodowcowej doliny rzecznej, np. na wybrzeżu Norwegii.
- FałszFiord powstaje przez zalanie morzem U-kształtnej doliny wyżłobionej przez lodowiec górski, a nie doliny rzecznej.
- Połącz pojęcie związane ze zlodowaceniami z jego opisem: Kar
- półkolista nisza, w której zaczynał się lodowiec górski
- Połącz pojęcie związane ze zlodowaceniami z jego opisem: Głaz narzutowy
- duży blok skalny przetransportowany przez lądolód z dalekiej okolicy
- Połącz pojęcie związane ze zlodowaceniami z jego opisem: Drumlin
- owalne wzgórze zbudowane z gliny zwałowej
- Połącz pojęcie związane ze zlodowaceniami z jego opisem: Os
- wąski, długi wał piasku i żwiru utworzony przez wody pod lodowcem
- Która z podanych form rzeźby polodowcowej powstaje przed czołem lodowca górskiego lub lądolodu z materiału naniesionego i złożonego na jego krańcu?
- Morena czołowaMorena czołowa powstaje na krańcu (czole) lodowca, gdzie lód topnieje i składa niesiony materiał skalny. Rynna i drumlin powstają pod lodowcem, a ostaniec to forma wynikająca z wietrzenia i erozji.
- Jak nazywa się ostry, piramidalny szczyt górski powstający, gdy kilka karów rozcina zbocza góry z różnych stron?
- Ostry szczyt typu karlingKarling (róg polodowcowy) powstaje, gdy kilka karów podcina szczyt z różnych stron; przykładem jest Matterhorn.
- Które pasmo górskie jest klasycznym przykładem gór fałdowych powstałych w orogenezie alpejskiej?
- KarpatyKarpaty powstały w orogenezie alpejskiej. Ural to góry fałdowe starsze (hercyńskie), a Sudety są górami zrębowymi odmłodzonymi w orogenezie alpejskiej.
- Ułóż zlodowacenia w Polsce od najstarszego do najmłodszego.
- Zlodowacenie południowopolskie → Zlodowacenie środkowopolskie → Zlodowacenie północnopolskieNajstarsze jest południowopolskie (Sanu), potem środkowopolskie (Odry i Warty), najmłodsze północnopolskie (Wisły).
- Połącz formę polodowcową z jej charakterystyką: Kar
- półkolista nisza w górach
- Połącz formę polodowcową z jej charakterystyką: Morena czołowa
- wał u czoła lodowca
- Połącz formę polodowcową z jej charakterystyką: Drumlin
- owalne wzgórze z gliny zwałowej