Liczydłomatematyka · webp.pl

Język matematyki — liceum 1

W tym dziale poznasz język zbiorów, przedziały liczbowe i nierówności. Nauczysz się też sprawnie przekształcać wyrażenia algebraiczne: wyłączać czynnik, mnożyć nawiasy i stosować wzory skróconego mnożenia. Na koniec zmierzysz się z wartością bezwzględną jako odległością na osi liczbowej.

Zbiór, element, zawieranie

Zbiór to zestaw różnych obiektów, które nazywamy elementami. Zapis $3 \in A$ czytamy: liczba 3 należy do zbioru $A$. Zapis $5 \notin A$ znaczy, że 5 do $A$ nie należy.

Zbiór podajemy na dwa sposoby: przez wypisanie elementów, np. $A=\{2,4,6\}$, albo przez warunek, np. $A=\{x: x \text{ jest parzystą liczbą naturalną mniejszą od } 8,\ x>0\}$.

Zbiór $A$ jest podzbiorem zbioru $B$, gdy każdy element $A$ jest też elementem $B$:

$$A \subseteq B$$

Dwa zbiory są równe, gdy $A\subseteq B$ i $B\subseteq A$. Zbiór bez elementów to zbiór pusty $\emptyset$.

Należenie to nie zawieranie

Znak $\in$ łączy element ze zbiorem, a znak $\subseteq$ łączy zbiór ze zbiorem. Dla $B=\{1,2,3\}$ poprawnie: $2\in B$ oraz $\{2\}\subseteq B$. Zapisy $2\subseteq B$ i $\{2\}\in B$ są błędne.

Działania na zbiorach

Niech $A$, $B$ będą zbiorami, a $X$ ustaloną przestrzenią (np. liczbami rzeczywistymi).

$$A \cap B = \{x: x \in A \text{ i } x \in B\}$$ (iloczyn, część wspólna)

$$A \cup B = \{x: x \in A \text{ lub } x \in B\}$$ (suma)

$$A \setminus B = \{x: x \in A \text{ i } x \notin B\}$$ (różnica)

Dopełnienie $A'=X\setminus A$ to wszystko, co jest w $X$, ale nie w $A$.

Przykład: dla $A=\{1,2,3,4\}$ i $B=\{3,4,5\}$ mamy $A\cap B=\{3,4\}$, $A\cup B=\{1,2,3,4,5\}$, $A\setminus B=\{1,2\}$.

Przedziały liczbowe i nierówności liniowe

Przedział to zbiór liczb między dwoma końcami. Nawias okrągły oznacza, że koniec nie należy do przedziału, kwadratowy, że należy:

- $(2,5)$: $2<x<5$ - $\langle 2,5\rangle$: $2\le x\le 5$ - $(2,\infty)$: $x>2$ - $(-\infty,5\rangle$: $x\le 5$

Nieskończoność zawsze z nawiasem okrągłym.

Nierówność liniową rozwiązujemy jak równanie, z jedną zasadą: gdy mnożysz lub dzielisz obie strony przez liczbę ujemną, odwracasz znak nierówności.

Przykład: $-3x+4>10$. Odejmujemy 4: $-3x>6$. Dzielimy przez $-3$: $x<-2$. Zbiór rozwiązań: $(-\infty,-2)$.

Typowe błędy z przedziałami

Przy dzieleniu przez liczbę ujemną uczniowie zapominają odwrócić znak. Sprawdź wynik na przykładowej liczbie: dla $x=-3$ mamy $-3\cdot(-3)+4=13>10$, zgadza się.

Drugi błąd: sumę $(1,2)\cup(5,6)$ zapisuje się jako dwa przedziały, a nie jeden $(1,6)$. Liczby 3 w tej sumie nie ma. Dla iloczynu i różnicy rysuj oś i zaznaczaj oba przedziały.

Działania na przedziałach

Dla $A=\langle -1,4)$ i $B=(2,7\rangle$ wyznacz $A\cap B$, $A\cup B$, $A\setminus B$.

Krok 1. Na osi: $A$ obejmuje liczby od $-1$ (włącznie) do $4$ (bez 4). $B$ od 2 (bez 2) do 7 (włącznie).

Krok 2. Część wspólna: liczby większe od 2 i mniejsze od 4, czyli $A\cap B=(2,4)$.

Krok 3. Suma: od $-1$ do $7$ bez luk, $A\cup B=\langle -1,7\rangle$.

Krok 4. Różnica: z $A$ usuwamy liczby z $B$. Zostaje $\langle -1,2\rangle$, bo 2 nie należy do $B$, więc zostaje w $A\setminus B$.

Wyłączanie czynnika i wzory skróconego mnożenia

Wyłączanie wspólnego czynnika to odwrotność mnożenia przez nawias: $12x^2-18x=6x(2x-3)$. Szukamy największego wspólnego dzielnika liczb i najniższych potęg wspólnych liter.

Mnożenie sum: każdy składnik z pierwszego nawiasu mnożymy przez każdy z drugiego, potem redukujemy wyrazy podobne: $(x+3)(2x-1)=2x^2-x+6x-3=2x^2+5x-3$.

Wzory skróconego mnożenia:

$$(a+b)^2 = a^2 + 2ab + b^2$$ $$(a-b)^2 = a^2 - 2ab + b^2$$ $$a^2 - b^2 = (a-b)(a+b)$$

Uzasadnienie pierwszego: $(a+b)(a+b)=a^2+ab+ba+b^2=a^2+2ab+b^2$. Obrazowo: kwadrat o boku $a+b$ składa się z kwadratów $a^2$ i $b^2$ oraz dwóch prostokątów $ab$.

Zgubiony podwójny iloczyn

Błąd: $(x+5)^2=x^2+25$. Poprawnie: $(x+5)^2=x^2+10x+25$. Sprawdź na liczbach: $(1+5)^2=36$, a $1+25=26$. Pamiętaj też, że $(a-b)^2$ ma plus $b^2$ na końcu.

Wzory w praktyce i dowód podzielności

a) Rozwiń $(3x-4)^2$: $a=3x$, $b=4$, więc $9x^2-24x+16$.

b) Rozłóż $49x^2-25$: $(7x)^2-5^2=(7x-5)(7x+5)$.

c) Udowodnij, że $n^2+6n+9$ jest podzielne przez 9 dla $n=3k$, $k$ całkowite.

Zwijamy: $n^2+6n+9=(n+3)^2$. Dla $n=3k$ mamy $(3k+3)^2=(3(k+1))^2=9(k+1)^2$. Wyraz ma czynnik 9, więc dzieli się przez 9. ∎

d) Uzasadnij, że $(n+1)^2-(n-1)^2=4n$. Ze wzoru na różnicę kwadratów: $((n+1)-(n-1))((n+1)+(n-1))=2\cdot 2n=4n$. ∎

Wartość bezwzględna

Wartość bezwzględna liczby to jej odległość od zera na osi liczbowej:

$$|x| = \begin{cases} x & \text{dla } x \ge 0 \\ -x & \text{dla } x < 0 \end{cases}$$

Stąd $|5|=5$, $|-5|=5$. Wynik nigdy nie jest ujemny. Wyrażenie $|x-a|$ to odległość $x$ od $a$.

Równanie $|x|=c$: dla $c>0$ ma dwa rozwiązania $x=c$ lub $x=-c$; dla $c=0$ jedno; dla $c<0$ brak.

Przykład. Rozwiąż $|2x-3|=7$. Czyli $2x-3=7$ lub $2x-3=-7$. Stąd $x=5$ lub $x=-2$. Sprawdzenie: $|2\cdot(-2)-3|=|-7|=7$. ✓

Przykład. $|x-4|=3$ znaczy: liczby oddalone od 4 o 3, czyli $x=1$ lub $x=7$.

Uwaga: $|x|$ nie zawsze jest równe $x$. Dla $x=-2$ mamy $|x|=2=-x$. Równanie $|x+1|=-2$ nie ma rozwiązań.

Podsumowanie

- Znak $\in$ dotyczy elementów, $\subseteq$ zbiorów. - $\cap$ to „i”, $\cup$ to „lub”, $\setminus$ to „bez”. - Przedziały rysuj na osi; rozłączne przedziały zostają osobne. - Mnożąc nierówność przez liczbę ujemną, odwróć znak. - Wzory skróconego mnożenia czytaj w obie strony: rozwijanie i rozkładanie. - $|x-a|=c$ to punkty oddalone od $a$ o $c$. - Dowodząc tożsamości lub podzielności, przekształcaj jedną stronę, aż dostaniesz drugą lub widoczny czynnik.

Zadania (25)

Zadanie 1 · trudność 1/3

Dane są zbiory $A=\{1,2,3,4,5,6\}$ i $B=\{2,4,6,8,10\}$. Ile elementów ma zbiór $A\cap B$?

Podpowiedź 1

Iloczyn zbiorów to elementy należące do obu zbiorów naraz.

Podpowiedź 2

Wypisz liczby występujące i w A, i w B.

Rozwiązanie

Elementy wspólne zbiorów A i B to 2, 4 i 6.

Zatem $A\cap B=\{2,4,6\}$, czyli zbiór ma 3 elementy.

Odpowiedź: 3

Zadanie 2 · trudność 1/3

Dane są zbiory $A=\{x\in\mathbb{Z}: |x|\le 3\}$ oraz $B=\{x\in\mathbb{Z}: x^2-x-2=0\}$. Ile elementów ma zbiór $A\cup B$?

Podpowiedź 1

Wypisz elementy A: liczby całkowite od −3 do 3.

Podpowiedź 2

Rozwiąż równanie kwadratowe, np. rozkładając na czynniki: $(x-2)(x+1)=0$.

Rozwiązanie

$A=\{-3,-2,-1,0,1,2,3\}$, czyli 7 elementów.

Równanie $x^2-x-2=(x-2)(x+1)=0$ daje $B=\{-1,2\}$.

Oba elementy B należą do A, więc $A\cup B=A$ i ma 7 elementów.

Odpowiedź: 7

Zadanie 3 · trudność 1/3

W klasie 30 uczniów każdy uczy się co najmniej jednego języka: angielskiego lub niemieckiego. Angielskiego uczy się 22 uczniów, a niemieckiego 14. Ilu uczniów uczy się obu języków?

Podpowiedź 1

Skorzystaj ze wzoru $|A\cup B|=|A|+|B|-|A\cap B|$.

Podpowiedź 2

Suma zbiorów to wszyscy uczniowie: 30.

Rozwiązanie

Podstawiamy do wzoru: $30=22+14-|A\cap B|$.

Stąd $|A\cap B|=36-30=6$.

Odpowiedź: 6

Zadanie 4 · trudność 2/3

Dane są przedziały $A=\langle -3, 5)$ i $B=(1, 8\rangle$. Wyznacz $A\cap B$.

Podpowiedź 1

Iloczyn to część wspólna: liczby należące do obu przedziałów.

Podpowiedź 2

Początek części wspólnej to większy z lewych końców, koniec to mniejszy z prawych końców.

Rozwiązanie

Większy z lewych końców to 1, a w $B$ jest on wyłączony, więc w iloczynie też.

Mniejszy z prawych końców to 5, wyłączony w $A$.

Zatem $A\cap B=(1,5)$.

Odpowiedź: $(1, 5)$

Zadanie 5 · trudność 2/3

Dane są przedziały $A=(-\infty, 4)$ i $B=\langle 2, 7\rangle$. Wyznacz $A\cup B$ oraz $A\setminus B$.

Podpowiedź 1

Zaznacz oba przedziały na osi liczbowej i zobacz, że na siebie zachodzą.

Podpowiedź 2

Przy różnicy usuń z $A$ wszystkie liczby należące do $B$.

Rozwiązanie

Przedziały zachodzą na siebie na $\langle 2,4)$, więc suma jest przedziałem ciągłym od $-\infty$ do 7 włącznie: $(-\infty,7\rangle$.

Z $A$ usuwamy liczby od 2 do 4; liczba 2 należy do $B$, więc jest usunięta.

Zatem $A\setminus B=(-\infty,2)$.

Odpowiedź: $A\cup B=(-\infty,7\rangle$, $A\setminus B=(-\infty,2)$

Zadanie 6 · trudność 2/3

Dane są przedziały $A=\langle -4, 2)$, $B=(-1, 6\rangle$ oraz $C=(0, 3\rangle$. Wyznacz $(A\cup B)\setminus C$.

Podpowiedź 1

Najpierw wyznacz sumę $A\cup B$.

Podpowiedź 2

Potem usuń z niej przedział $C$, pamiętając o końcach.

Rozwiązanie

$A\cup B=\langle -4,6\rangle$, bo przedziały zachodzą na siebie na $(-1,2)$.

Usuwamy $C=(0,3\rangle$: liczba 0 zostaje, liczba 3 zostaje usunięta.

Wynik: $\langle -4,0\rangle\cup(3,6\rangle$.

Odpowiedź: $\langle -4,0\rangle\cup(3,6\rangle$

Zadanie 7 · trudność 2/3

Rozwiąż nierówność $3x-7\le 5$ i zapisz rozwiązanie w postaci przedziału.

Podpowiedź 1

Dodaj 7 do obu stron nierówności.

Podpowiedź 2

Podziel obie strony przez 3 (liczbę dodatnią, więc znak się nie zmienia).

Rozwiązanie

$3x-7\le 5$, więc $3x\le 12$.

Dzielimy przez 3: $x\le 4$.

Zapis przedziałem: $x\in(-\infty,4]$.

Odpowiedź: $x\in(-\infty,4]$

Zadanie 8 · trudność 2/3

Rozwiąż nierówność $5-2x>11$ i zapisz rozwiązanie w postaci przedziału.

Podpowiedź 1

Odejmij 5 od obu stron.

Podpowiedź 2

Dzieląc przez liczbę ujemną, zmień zwrot nierówności.

Rozwiązanie

$5-2x>11$, więc $-2x>6$.

Dzielimy przez $-2$ i zmieniamy zwrot: $x<-3$.

Zapis: $x\in(-\infty,-3)$.

Odpowiedź: $x\in(-\infty,-3)$

Zadanie 9 · trudność 2/3

Rozwiąż nierówność $4(x-1)-3(2x+1)<2x+9$ i zapisz rozwiązanie w postaci przedziału.

Podpowiedź 1

Wymnóż nawiasy i zredukuj wyrazy podobne po lewej stronie.

Podpowiedź 2

Przenieś wyrazy z $x$ na jedną stronę; dzieląc przez liczbę ujemną, zmień zwrot.

Rozwiązanie

Lewa strona: $4x-4-6x-3=-2x-7$.

Nierówność: $-2x-7<2x+9$, więc $-16<4x$.

Dzielimy przez 4: $x>-4$.

Zapis: $x\in(-4,\infty)$.

Odpowiedź: $x\in(-4,\infty)$

Zadanie 10 · trudność 2/3

Wyłącz największy wspólny czynnik przed nawias: $12x^2+18x$. Podaj wynik w postaci iloczynu.

Podpowiedź 1

Znajdź NWD liczb 12 i 18.

Podpowiedź 2

Wspólna część zmiennej to $x$ (najniższa potęga).

Rozwiązanie

NWD(12, 18) = 6, a wspólna zmienna to $x$, więc wyłączamy $6x$.

$12x^2:6x=2x$, $18x:6x=3$.

Wynik: $6x(2x+3)$.

Odpowiedź: $6x(2x+3)$

Zadanie 11 · trudność 2/3

Wyłącz największy wspólny czynnik przed nawias: $15a^3b-20a^2b^2+10ab$. Podaj wynik w postaci iloczynu.

Podpowiedź 1

NWD liczb 15, 20 i 10 to 5.

Podpowiedź 2

Wspólne zmienne: najniższa potęga $a$ i najniższa potęga $b$ w każdym składniku.

Rozwiązanie

Wyłączamy $5ab$.

$15a^3b:5ab=3a^2$, $20a^2b^2:5ab=4ab$, $10ab:5ab=2$.

Wynik: $5ab(3a^2-4ab+2)$.

Odpowiedź: $5ab(3a^2-4ab+2)$

Zadanie 12 · trudność 2/3

Wyłącz wspólny czynnik (dwumian) przed nawias: $3x(x-4)+7(x-4)$. Następnie oblicz wartość wyrażenia dla $x=6$.

Podpowiedź 1

Wspólnym czynnikiem jest cały nawias $(x-4)$.

Podpowiedź 2

Po rozkładzie podstaw $x=6$.

Rozwiązanie

Wyłączamy $(x-4)$: $3x(x-4)+7(x-4)=(x-4)(3x+7)$.

Dla $x=6$: $(6-4)(18+7)=2\cdot25$.

Wartość wynosi 50.

Odpowiedź: $(x-4)(3x+7)$, wartość: 50

Zadanie 13 · trudność 2/3

Wyłącz największy wspólny czynnik przed nawias: $4x^2(2x-1)^3-6x(2x-1)^2$. Podaj wynik w postaci iloczynu i uprość wyrażenie w drugim nawiasie.

Podpowiedź 1

Wspólny czynnik liczbowy to 2, zmienna $x$, oraz $(2x-1)^2$.

Podpowiedź 2

Po wyłączeniu w nawiasie zostaje $2x(2x-1)-3$.

Rozwiązanie

Wyłączamy $2x(2x-1)^2$.

Z pierwszego składnika zostaje $2x(2x-1)$, z drugiego $-3$.

W nawiasie: $2x(2x-1)-3=4x^2-2x-3$.

Wynik: $2x(2x-1)^2(4x^2-2x-3)$.

Odpowiedź: $2x(2x-1)^2(4x^2-2x-3)$

Zadanie 14 · trudność 2/3

Uprość wyrażenie $(x-2)(x^2+2x+4)-(x^3-5)$ i podaj jego wartość.

Podpowiedź 1

Pierwszy iloczyn to wzór na różnicę sześcianów, ale możesz też mnożyć wyraz po wyrazie.

Podpowiedź 2

Pamiętaj o zmianie znaków przy odejmowaniu nawiasu.

Rozwiązanie

$(x-2)(x^2+2x+4)=x^3+2x^2+4x-2x^2-4x-8=x^3-8$.

$x^3-8-x^3+5=-3$.

Wyrażenie jest równe $-3$ dla każdego $x$.

Odpowiedź: $-3$

Zadanie 15 · trudność 2/3

Wykonaj mnożenie i zredukuj wyrazy podobne: $(x^2-3x+2)(2x-1)$. Podaj współczynnik przy $x^2$.

Podpowiedź 1

Pomnóż każdy z trzech wyrazów pierwszego nawiasu przez $2x$ i przez $-1$.

Podpowiedź 2

Wyrazy z $x^2$ to $-x^2$ oraz $-6x^2$.

Rozwiązanie

$(x^2-3x+2)(2x-1)=2x^3-6x^2+4x-x^2+3x-2$.

Redukcja: $2x^3-7x^2+7x-2$.

Współczynnik przy $x^2$ wynosi $-7$.

Odpowiedź: $2x^3-7x^2+7x-2$, współczynnik przy $x^2$ wynosi $-7$

Zadanie 16 · trudność 2/3

Oblicz bez kalkulatora, korzystając ze wzoru skróconego mnożenia: $103^2 - 97^2$.

Podpowiedź 1

Zastosuj wzór $a^2-b^2=(a-b)(a+b)$.

Podpowiedź 2

Przyjmij $a=103$, $b=97$.

Rozwiązanie

Zapisujemy $103^2-97^2=(103-97)(103+97)$.

Obliczamy $6\cdot 200=1200$.

Odpowiedź: 1200

Zadanie 17 · trudność 2/3

Rozwiń i uprość wyrażenie: $(2x-3)^2-(x+4)(x-4)$.

Podpowiedź 1

$(2x-3)^2=4x^2-12x+9$.

Podpowiedź 2

$(x+4)(x-4)=x^2-16$; pamiętaj o zmianie znaków przy odejmowaniu.

Rozwiązanie

Rozwijamy: $(2x-3)^2=4x^2-12x+9$ oraz $(x+4)(x-4)=x^2-16$.

Odejmujemy: $4x^2-12x+9-x^2+16=3x^2-12x+25$.

Odpowiedź: $3x^2-12x+25$

Zadanie 18 · trudność 2/3

Rozłóż na czynniki wyrażenie: $9x^2-30x+25-4y^2$. Podaj wynik w postaci iloczynu dwóch nawiasów.

Podpowiedź 1

Zauważ, że $9x^2-30x+25=(3x-5)^2$.

Podpowiedź 2

Potem zastosuj wzór na różnicę kwadratów: $(3x-5)^2-(2y)^2$.

Rozwiązanie

Grupujemy: $(9x^2-30x+25)-4y^2=(3x-5)^2-(2y)^2$.

Ze wzoru $a^2-b^2=(a-b)(a+b)$ otrzymujemy $(3x-5-2y)(3x-5+2y)$.

Odpowiedź: $(3x-5-2y)(3x-5+2y)$

Zadanie 19 · trudność 2/3

Dla $x+\dfrac{1}{x}=5$ oblicz wartość wyrażenia $x^2+\dfrac{1}{x^2}$, a następnie $x^3+\dfrac{1}{x^3}$. Podaj drugi wynik.

Podpowiedź 1

$\left(x+\frac1x\right)^2=x^2+2+\frac1{x^2}$.

Podpowiedź 2

$x^3+\frac1{x^3}=\left(x+\frac1x\right)\left(x^2-1+\frac1{x^2}\right)$.

Rozwiązanie

Z kwadratu sumy: $x^2+\frac1{x^2}=5^2-2=23$.

Ze wzoru na sumę sześcianów: $x^3+\frac1{x^3}=5\cdot(23-1)=5\cdot 22=110$.

Odpowiedź: 110

Zadanie 20 · trudność 3/3

Rozwiąż równanie $|2x-6|=10$. Podaj sumę wszystkich rozwiązań.

Podpowiedź 1

Równanie |A|=b dla b>0 oznacza A=b lub A=-b.

Podpowiedź 2

Rozwiąż osobno 2x-6=10 oraz 2x-6=-10.

Rozwiązanie

Z definicji: 2x-6=10 lub 2x-6=-10.

Z pierwszego: 2x=16, więc x=8.

Z drugiego: 2x=-4, więc x=-2.

Suma rozwiązań: 8+(-2)=6.

Odpowiedź: Rozwiązania: x=8 i x=-2, suma wynosi 6

Zadanie 21 · trudność 3/3

Rozwiąż równanie $3|x+2|-5=7$. Podaj iloczyn wszystkich rozwiązań.

Podpowiedź 1

Najpierw wyznacz |x+2|, przenosząc liczby na prawą stronę.

Podpowiedź 2

Z |x+2|=4 wynika x+2=4 lub x+2=-4.

Rozwiązanie

3|x+2|=12, czyli |x+2|=4.

x+2=4 daje x=2.

x+2=-4 daje x=-6.

Iloczyn: 2·(-6)=-12.

Odpowiedź: Rozwiązania: x=2 i x=-6, iloczyn wynosi -12

Zadanie 22 · trudność 3/3

Rozwiąż równanie $|3x-1|=|x+5|$. Podaj większe z rozwiązań.

Podpowiedź 1

|A|=|B| zachodzi wtedy, gdy A=B lub A=-B.

Podpowiedź 2

Rozwiąż 3x-1=x+5 oraz 3x-1=-(x+5).

Rozwiązanie

Przypadek 1: 3x-1=x+5, więc 2x=6, x=3.

Przypadek 2: 3x-1=-x-5, więc 4x=-4, x=-1.

Sprawdzenie: dla x=3: |8|=|8|; dla x=-1: |-4|=|4|.

Większe rozwiązanie to 3.

Odpowiedź: Rozwiązania: x=3 i x=-1, większe to 3

Zadanie 23 · trudność 3/3

Rozwiąż równanie $|x-4|=2x-5$. Podaj wszystkie rozwiązania spełniające równanie.

Podpowiedź 1

Prawa strona musi być nieujemna: 2x-5≥0.

Podpowiedź 2

Rozwiąż x-4=2x-5 oraz x-4=-(2x-5) i sprawdź warunek.

Rozwiązanie

Warunek: 2x-5≥0, czyli x≥2,5.

Przypadek 1: x-4=2x-5, więc x=1; nie spełnia warunku x≥2,5.

Przypadek 2: x-4=-2x+5, więc 3x=9, x=3; spełnia warunek.

Sprawdzenie: |3-4|=1 oraz 2·3-5=1. Jedyne rozwiązanie: x=3.

Odpowiedź: x=3 (x=1 odpada)

Zadanie 24 · trudność 3/3

Udowodnij tożsamość: $(a+b)^2+(a-b)^2+2(a^2-b^2)=4a^2$ dla dowolnych liczb rzeczywistych $a,b$.

Podpowiedź 1

Rozwiń kwadraty sumy i różnicy.

Podpowiedź 2

Zredukuj wyrazy podobne.

Rozwiązanie

$(a+b)^2=a^2+2ab+b^2$, $(a-b)^2=a^2-2ab+b^2$.

Suma tych dwóch wyrażeń to $2a^2+2b^2$.

Dodajemy $2(a^2-b^2)=2a^2-2b^2$.

Otrzymujemy $2a^2+2b^2+2a^2-2b^2=4a^2$, czyli $L=P$.

Odpowiedź: Lewa strona po przekształceniu równa się $4a^2$, czyli tożsamość jest prawdziwa.

Zadanie 25 · trudność 3/3

Udowodnij, że dla każdej liczby całkowitej $k$ liczba $(2k+1)^2-1$ jest podzielna przez $8$.

Podpowiedź 1

Zastosuj wzór skróconego mnożenia i wyłącz wspólny czynnik.

Podpowiedź 2

Iloczyn dwóch kolejnych liczb całkowitych jest parzysty.

Rozwiązanie

$(2k+1)^2-1=4k^2+4k+1-1=4k^2+4k=4k(k+1)$.

Liczby $k$ i $k+1$ są kolejnymi całkowitymi, więc jedna z nich jest parzysta i $k(k+1)=2m$ dla pewnej całkowitej $m$.

Zatem wyrażenie równa się $4\cdot 2m=8m$, czyli dzieli się przez 8.

Odpowiedź: Dowód: $(2k+1)^2-1=4k(k+1)$, a $k(k+1)$ jest parzyste, więc liczba dzieli się przez 8.

Treść własna Liczydła — teoria i zadania napisane od zera i sprawdzone.

Ucz się tego działu w aplikacji Interaktywnie: podpowiedzi, sprawdzanie, powtórki i korepetytor AI.