Liczydłomatematyka · webp.pl

Figury geometryczne — klasa 7

Geometria to nauka o kształtach wokół nas: od kartki papieru po dach domu. W tym dziale poznasz proste, kąty, trójkąty i czworokąty. Nauczysz się je rozpoznawać, mierzyć i uzasadniać ich własności.

Punkt, prosta, półprosta, odcinek

Punkt to miejsce na płaszczyźnie, oznaczamy go wielką literą, np. $A$. Prosta jest nieograniczona w obie strony, np. prosta $AB$. Półprosta ma początek i biegnie w jedną stronę bez końca. Odcinek $AB$ ma dwa końce i długość $|AB|$.

Uwaga na zapis: półprosta $AB$ ma początek w $A$ i przechodzi przez $B$. Półprosta $BA$ ma początek w $B$ i biegnie przez $A$. To dwie różne półproste! Podobnie jak wyruszenie z domu do szkoły to nie to samo, co wyruszenie ze szkoły do domu.

Położenie prostych, odległość i współliniowość

Dwie proste na płaszczyźnie mogą być równoległe (nie mają punktów wspólnych), przecinające się (jeden punkt wspólny) albo pokrywające się. Jeśli przecinają się pod kątem $90^\circ$, są prostopadłe.

Odległość punktu od prostej to długość odcinka prostopadłego poprowadzonego z punktu do prostej. To najkrótsza droga od punktu do prostej. Odległość między prostymi równoległymi to odległość dowolnego punktu jednej z nich od drugiej.

Punkty współliniowe leżą na jednej prostej. Punkt $B$ leży między $A$ i $C$ dokładnie wtedy, gdy

$$AB + BC = AC.$$

Jeśli suma dwóch krótszych odległości nie daje najdłuższej, punkty nie są współliniowe.

Przykład: czy punkty leżą na jednej prostej?

Dane: $|PQ| = 7{,}5$ cm, $|QR| = 4{,}5$ cm, $|PR| = 12$ cm. Czy $P, Q, R$ są współliniowe?

1. Najdłuższy odcinek to $PR = 12$. 2. Sprawdzamy: $PQ + QR = 7{,}5 + 4{,}5 = 12$. 3. Suma równa się $PR$, więc $Q$ leży między $P$ i $R$. Punkty są współliniowe.

Dla $|PQ| = 7$, $|QR| = 4$, $|PR| = 12$ mamy $7 + 4 = 11 \neq 12$, więc punkty nie leżą na jednej prostej.

Kąty, ich rodzaje i miary

Kąt tworzą dwie półproste o wspólnym początku (wierzchołku). Rodzaje kątów:

- ostry: od $0^\circ$ do $90^\circ$, - prosty: $90^\circ$, - rozwarty: od $90^\circ$ do $180^\circ$, - półpełny: $180^\circ$, - pełny: $360^\circ$.

Stopień dzielimy na minuty: $$1^\circ = 60'.$$ Minuty to NIE części dziesiętne! Np. $30'$ to pół stopnia, czyli $0{,}5^\circ$, a nie $0{,}3^\circ$.

Przykład: $180^\circ - 47^\circ 20' = 179^\circ 60' - 47^\circ 20' = 132^\circ 40'$.

Pary kątów

Gdy dwie proste się przecinają lub proste przecina trzecia prosta, powstają pary kątów:

- przyległe: mają wspólne ramię, a pozostałe tworzą prostą; suma $180^\circ$, - wierzchołkowe: leżą naprzeciw siebie; są równe, - odpowiadające: leżą po tej samej stronie siecznej, w tych samych miejscach; przy prostych równoległych są równe, - naprzemianległe: po różnych stronach siecznej, między prostymi; przy równoległych są równe.

Uzasadnienie równości wierzchołkowych: jeśli $\alpha$ ma kąt przyległy $\beta$, to $\alpha = 180^\circ - \beta$. Kąt wierzchołkowy do $\alpha$ też jest przyległy do $\beta$, więc też wynosi $180^\circ-\beta$.

Przykład: kąty przy prostych równoległych

Proste $k \parallel l$ przecięto sieczną. Jeden z kątów ma $64^\circ$. Jakie są pozostałe?

1. Kąt przyległy: $180^\circ - 64^\circ = 116^\circ$. 2. Kąt wierzchołkowy do $64^\circ$ ma $64^\circ$. 3. Kąt naprzemianległy do $64^\circ$ ma $64^\circ$ (bo $k\parallel l$). 4. Kąt odpowiadający ma $64^\circ$.

W sumie powstaje osiem kątów: cztery po $64^\circ$ i cztery po $116^\circ$.

Trójkąt: suma kątów, warunek istnienia, rodzaje

Suma kątów w trójkącie:

$$\alpha + \beta + \gamma = 180^\circ.$$

*Dlaczego?* Przez wierzchołek poprowadź prostą równoległą do przeciwległego boku. Powstają kąty naprzemianległe równe dwóm kątom trójkąta. Razem z trzecim kątem tworzą kąt półpełny.

Warunek trójkąta: trójkąt o bokach $a, b, c$ istnieje, gdy najdłuższy bok jest krótszy od sumy pozostałych dwóch: $$a < b + c.$$ Sprawdzamy dla najdłuższego boku.

Rodzaje: ze względu na boki: różnoboczny, równoramienny (dwa boki równe, kąty przy podstawie równe), równoboczny (wszystkie boki równe, kąty po $60^\circ$). Ze względu na kąty: ostrokątny, prostokątny, rozwartokątny.

Przykłady: trójkąt

a) Czy z odcinków $5, 6, 12$ zbudujesz trójkąt? Najdłuższy to $12$, a $5+6=11<12$. Nie.

b) Czy z odcinków $6, 7, 12$? $6+7=13>12$. Tak.

c) Trójkąt ma kąty $\alpha = 48^\circ$ i $\beta = 75^\circ$. Wtedy $\gamma = 180^\circ - 48^\circ - 75^\circ = 57^\circ$. Trójkąt jest ostrokątny.

d) Trójkąt równoramienny z kątem przy wierzchołku $40^\circ$: kąty przy podstawie $(180^\circ-40^\circ):2 = 70^\circ$.

Wysokość trójkąta i przystawanie

Wysokość trójkąta to odcinek poprowadzony z wierzchołka prostopadle do prostej zawierającej przeciwległy bok. W trójkącie rozwartokątnym dwie wysokości leżą poza trójkątem. W prostokątnym dwie wysokości pokrywają się z przyprostokątnymi.

Figury przystające mają ten sam kształt i rozmiar; można je nałożyć na siebie. Cechy przystawania trójkątów:

- bbb: trzy pary boków równe, - bkb: dwa boki i kąt MIĘDZY nimi, - kbk: bok i dwa kąty do niego przyległe.

Uwaga: kkk nie jest cechą przystawania, bo trójkąty mogą mieć te same kąty, ale różną wielkość.

Przykład: dowód przystawania

W czworokącie $ABCD$ mamy $|AB| = |CD|$ i $|BC| = |DA|$. Wykaż, że trójkąty $ABC$ i $CDA$ są przystające.

1. $|AB| = |CD|$ (z założenia). 2. $|BC| = |DA|$ (z założenia). 3. Bok $AC$ jest wspólny dla obu trójkątów, więc $|AC| = |CA|$.

Trzy pary boków są równe, więc z cechy bbb trójkąty są przystające. Łatwo zapomnieć o wspólnym boku, a to często klucz do dowodu.

Czworokąty

Suma kątów w czworokącie:

$$\alpha + \beta + \gamma + \delta = 360^\circ.$$

Uzasadnienie: przekątna dzieli czworokąt na dwa trójkąty, każdy ma $180^\circ$.

Klasyfikacja: - trapez: co najmniej jedna para boków równoległych, - równoległobok: dwie pary boków równoległych; przekątne dzielą się na połowy, - romb: równoległobok o równych bokach; przekątne są prostopadłe, - prostokąt: równoległobok z kątami prostymi; przekątne są równe, - kwadrat: prostokąt i romb jednocześnie; przekątne równe, prostopadłe i dzielą się na połowy, - deltoid: dwie pary sąsiednich boków równych; przekątne są prostopadłe.

Przykład: kąty czworokąta to $85^\circ$, $110^\circ$, $70^\circ$ i $\delta$. Wtedy $\delta = 360^\circ - 265^\circ = 95^\circ$.

Typowe błędy i podsumowanie

Uważaj na: - półprosta $AB$ to nie półprosta $BA$, - kąty przyległe mają sumę $180^\circ$, a wierzchołkowe są równe, - kąty odpowiadające i naprzemianległe są równe tylko przy prostych równoległych, - w warunku trójkąta sprawdzaj najdłuższy bok, nie dowolną parę, - $1^\circ = 60'$, nie $100'$, - kkk nie dowodzi przystawania, - w dowodach nie pomijaj wspólnych boków i kątów.

Podsumowanie: trójkąt ma kąty o sumie $180^\circ$, czworokąt $360^\circ$. Trójkąt istnieje, gdy $a<b+c$ dla najdłuższego boku. Do przystawania służą cechy bbb, bkb, kbk. Przekątne pomagają rozpoznać rodzaj czworokąta.

Zadania (23)

Zadanie 1 · trudność 1/3

W trójkącie $ABC$ kąt $A$ ma miarę $50^\circ$, a kąt $B$ ma miarę $60^\circ$. Oblicz miarę kąta $C$.

Podpowiedź 1

Suma kątów w trójkącie wynosi $180^\circ$.

Podpowiedź 2

Odejmij od $180^\circ$ sumę znanych kątów.

Rozwiązanie

Suma kątów: $\alpha+\beta+\gamma=180^\circ$.

$\gamma=180^\circ-50^\circ-60^\circ=70^\circ$.

Odpowiedź: 70°

Zadanie 2 · trudność 1/3

W trójkącie prostokątnym jeden z kątów ostrych ma miarę $37^\circ$. Oblicz miarę drugiego kąta ostrego.

Podpowiedź 1

Jeden kąt ma $90^\circ$.

Podpowiedź 2

Suma dwóch kątów ostrych wynosi $90^\circ$.

Rozwiązanie

Suma kątów ostrych: $180^\circ-90^\circ=90^\circ$.

Drugi kąt: $90^\circ-37^\circ=53^\circ$.

Odpowiedź: 53°

Zadanie 3 · trudność 1/3

Trójkąt $ABC$ jest równoramienny, $AC=BC$. Kąt przy wierzchołku $C$ ma miarę $40^\circ$. Oblicz miarę kąta $A$.

Podpowiedź 1

Kąty przy podstawie w trójkącie równoramiennym są równe.

Podpowiedź 2

Suma kątów przy podstawie to $180^\circ-40^\circ$.

Rozwiązanie

Kąty $A$ i $B$ są równe, bo $AC=BC$.

$2\alpha=180^\circ-40^\circ=140^\circ$, więc $\alpha=70^\circ$.

Odpowiedź: 70°

Zadanie 4 · trudność 1/3

W trójkącie $ABC$ kąt $B$ jest o $20^\circ$ większy od kąta $A$, a kąt $C$ ma miarę $80^\circ$. Oblicz miary kątów $A$ i $B$.

Podpowiedź 1

Oznacz $\angle A=x$, wtedy $\angle B=x+20^\circ$.

Podpowiedź 2

Ułóż równanie: $x+(x+20^\circ)+80^\circ=180^\circ$.

Rozwiązanie

$x+x+20^\circ+80^\circ=180^\circ$, czyli $2x=80^\circ$.

$x=40^\circ$, zatem $\angle A=40^\circ$, $\angle B=60^\circ$.

Odpowiedź: A = 40°, B = 60°

Zadanie 5 · trudność 1/3

Czy z odcinków o długościach 6 cm, 8 cm i 14 cm można zbudować trójkąt?

Podpowiedź 1

Zbadaj przypadek, gdy najdłuższy bok jest równy sumie pozostałych.

Podpowiedź 2

Oblicz 6 + 8 i porównaj z 14.

Rozwiązanie

Najdłuższy odcinek ma 14 cm.

Suma pozostałych: 6 + 8 = 14.

Ponieważ 14 nie jest mniejsze od 14, odcinki leżałyby na jednej prostej – trójkąta nie ma.

Odpowiedź: NIE

Zadanie 6 · trudność 1/3

W czworokącie $ABCD$ dane są kąty: $\angle A = 80^\circ$, $\angle B = 95^\circ$, $\angle C = 105^\circ$. Oblicz miarę kąta $D$.

Podpowiedź 1

Suma kątów w każdym czworokącie wynosi $360^\circ$.

Podpowiedź 2

Od $360^\circ$ odejmij sumę trzech danych kątów.

Rozwiązanie

Suma kątów czworokąta: $360^\circ$.

$80^\circ+95^\circ+105^\circ=280^\circ$.

$\angle D = 360^\circ-280^\circ=80^\circ$.

Odpowiedź: 80°

Zadanie 7 · trudność 1/3

W równoległoboku $ABCD$ kąt $A$ ma miarę $65^\circ$. Oblicz miary kątów $B$, $C$ i $D$.

Podpowiedź 1

Kąty leżące przy tym samym boku równoległoboku dopełniają się do $180^\circ$.

Podpowiedź 2

Kąty przeciwległe są równe.

Rozwiązanie

$\angle C=\angle A=65^\circ$ (kąty przeciwległe).

$\angle B=180^\circ-65^\circ=115^\circ$.

$\angle D=\angle B=115^\circ$. Sprawdzenie: $65+115+65+115=360$.

Odpowiedź: $\angle B=115^\circ$, $\angle C=65^\circ$, $\angle D=115^\circ$

Zadanie 8 · trudność 1/3

W czworokącie $ABCD$ kąt $A$ ma miarę $70^\circ$, kąt $B$ jest o $20^\circ$ większy od kąta $A$, a kąty $C$ i $D$ są równe. Oblicz miarę kąta $C$.

Podpowiedź 1

Najpierw oblicz kąt $B$.

Podpowiedź 2

Pozostałą część z $360^\circ$ podziel na dwa równe kąty.

Rozwiązanie

$\angle B=70^\circ+20^\circ=90^\circ$.

$\angle C+\angle D=360^\circ-70^\circ-90^\circ=200^\circ$.

$\angle C=200^\circ:2=100^\circ$.

Odpowiedź: 100°

Zadanie 9 · trudność 1/3

W czworokącie $ABCD$ kąty mają miary w stosunku $\angle A:\angle B:\angle C:\angle D = 2:3:4:3$. Oblicz miarę największego kąta tego czworokąta.

Podpowiedź 1

Suma części stosunku to $2+3+4+3=12$.

Podpowiedź 2

Podziel $360^\circ$ przez 12, aby znaleźć jedną część.

Rozwiązanie

Suma części: $2+3+4+3=12$.

Jedna część: $360^\circ:12=30^\circ$.

Największy kąt to $C=4\cdot30^\circ=120^\circ$ (pozostałe: $60^\circ,90^\circ,90^\circ$).

Odpowiedź: 120°

Zadanie 10 · trudność 2/3

Dane są punkty A, B, C. Wiadomo, że $|AB| = 7$ cm, $|BC| = 5$ cm, $|AC| = 12$ cm. Czy punkty A, B, C są współliniowe?

Podpowiedź 1

Sprawdź, czy suma dwóch krótszych odcinków jest równa najdłuższemu.

Podpowiedź 2

Oblicz $7+5$ i porównaj z 12.

Rozwiązanie

Najdłuższy odcinek ma długość 12 cm.

Suma pozostałych: $7+5=12$, czyli $|AB|+|BC|=|AC|$.

Zatem punkt B leży na odcinku AC, więc punkty są współliniowe.

Odpowiedź: TAK

Zadanie 11 · trudność 2/3

Dane są punkty K, L, M, dla których $|KL| = 9$ cm, $|LM| = 8$ cm, $|KM| = 15$ cm. Czy punkty K, L, M leżą na jednej prostej? Odpowiedź uzasadnij.

Podpowiedź 1

Dodaj dwa krótsze odcinki.

Podpowiedź 2

Jeśli suma nie jest równa najdłuższemu odcinkowi, punkty nie są współliniowe.

Rozwiązanie

Najdłuższy odcinek: $|KM|=15$ cm.

Suma pozostałych: $9+8=17$.

Ponieważ $17\neq 15$, punkty nie są współliniowe (tworzą trójkąt).

Odpowiedź: NIE

Zadanie 12 · trudność 2/3

Punkty P, Q, R spełniają: $|PQ| = 3{,}5$ cm, $|PR| = 10$ cm, $|QR| = 6{,}5$ cm. Czy są współliniowe? Jeśli tak, który punkt leży między dwoma pozostałymi?

Podpowiedź 1

Znajdź najdłuższy odcinek.

Podpowiedź 2

Sprawdź, czy $3{,}5+6{,}5=10$.

Rozwiązanie

Najdłuższy odcinek to $|PR|=10$ cm.

Mamy $|PQ|+|QR|=3{,}5+6{,}5=10=|PR|$.

Zatem punkty są współliniowe, a Q leży między P i R.

Odpowiedź: TAK, punkt Q leży między P i R

Zadanie 13 · trudność 2/3

Czworokąt ABCD narysowano na rysunku: wierzchołki A(0,0), B(4,0), C(6,3), D(2,3). Boki AB i DC są równoległe oraz boki AD i BC są równoległe, ale boki nie są równej długości, a kąty nie są proste. Jaką nazwę nosi ten czworokąt?

Podpowiedź 1

Sprawdź, czy przeciwległe boki są równoległe.

Podpowiedź 2

Porównaj długości sąsiednich boków: AB i AD.

Rozwiązanie

AB = 4 (od (0,0) do (4,0)), DC = 4 (od (2,3) do (6,3)); oba poziome, więc równoległe.

AD: wektor (2,3), BC: wektor (2,3), więc AD ∥ BC i AD = BC = √13.

Sąsiednie boki mają długości 4 i √13, różne, a kąty nie są proste.

Zatem ABCD jest równoległobokiem (nie rombem ani prostokątem).

Odpowiedź: równoległobok

Zadanie 14 · trudność 2/3

Czworokąt ma wszystkie boki długości 5 cm, a jego przekątne mają długości 6 cm i 8 cm. Czy ten czworokąt jest kwadratem? Odpowiedz TAK albo NIE.

Podpowiedź 1

Czworokąt o równych bokach to romb.

Podpowiedź 2

W kwadracie przekątne są równe.

Rozwiązanie

Wszystkie boki są równe, więc czworokąt jest rombem.

Przekątne mają różne długości (6 cm i 8 cm).

W kwadracie przekątne są równe, więc to nie kwadrat.

Sprawdzenie: połówki przekątnych 3 i 4 dają bok 5 – zgadza się.

Odpowiedź: NIE

Zadanie 15 · trudność 2/3

Czworokąt ABCD ma wierzchołki A(0,0), B(6,0), C(6,3), D(0,3). Który z podanych typów najdokładniej opisuje ten czworokąt: równoległobok, prostokąt, romb, kwadrat? Podaj najbardziej szczegółową nazwę.

Podpowiedź 1

Oblicz długości boków AB i BC.

Podpowiedź 2

Sprawdź, czy kąty są proste.

Rozwiązanie

AB = 6, BC = 3, CD = 6, DA = 3.

Boki AB i CD są poziome, BC i DA pionowe, więc kąty są proste.

Sąsiednie boki mają różne długości, więc to nie kwadrat ani romb.

Najdokładniejsza nazwa: prostokąt.

Odpowiedź: prostokąt

Zadanie 16 · trudność 2/3

Proste $k$ i $l$ są równoległe. Punkt $P$ leży na prostej $k$, a punkt $Q$ na prostej $l$. Odcinek $PQ$ ma długość 10 cm i tworzy z prostą $l$ kąt $90^\circ$. Punkt $R$ leży na prostej $l$ w odległości 24 cm od punktu $Q$. Oblicz odległość między prostymi $k$ i $l$ oraz długość odcinka $PR$.

Podpowiedź 1

Odcinek prostopadły do obu prostych równoległych wyznacza odległość między nimi.

Podpowiedź 2

Trójkąt PQR jest prostokątny, przeciwprostokątna to PR.

Rozwiązanie

Odcinek PQ jest prostopadły do prostych, więc odległość między nimi wynosi 10 cm.

Z twierdzenia Pitagorasa: $|PR|^2 = 10^2 + 24^2 = 100 + 576 = 676$.

Zatem $|PR| = 26$ cm.

Odpowiedź: Odległość 10 cm, |PR| = 26 cm

Zadanie 17 · trudność 2/3

Boisko ma kształt prostokąta $ABCD$. Dwie równoległe linie boczne $AB$ i $CD$ są oddalone od siebie o 40 m. Przekątna $AC$ ma długość 50 m. Punkt $E$ leży na boku $AB$ tak, że $|AE| = 9$ m. Oblicz długość boku $AB$ oraz odległość punktu $E$ od prostej $CD$ i od prostej $BC$.

Podpowiedź 1

Odległość między AB i CD to długość boku BC.

Podpowiedź 2

Odległość E od BC to |EB| = |AB| − |AE|.

Rozwiązanie

|BC| = 40 m, więc z Pitagorasa $|AB|^2 = 50^2 - 40^2 = 2500-1600 = 900$, czyli $|AB|=30$ m.

Odległość E od prostej CD to odległość między prostymi AB i CD, czyli 40 m.

Odległość E od prostej BC to $|EB| = 30-9 = 21$ m.

Odpowiedź: |AB| = 30 m, odległość od CD 40 m, od BC 21 m

Zadanie 18 · trudność 2/3

Dwie proste przecinają się w punkcie O. Jeden z utworzonych kątów ma miarę $48^\circ$ (kąt $\alpha$). Oblicz miarę kąta $\beta$, który jest przyległy do kąta $\alpha$, oraz miarę kąta $\gamma$, który jest wierzchołkowy do kąta $\alpha$. Podaj $\beta$.

Podpowiedź 1

Kąty przyległe dają razem $180^\circ$.

Podpowiedź 2

Kąty wierzchołkowe mają równe miary.

Rozwiązanie

Kąt $\beta$ jest przyległy do $\alpha$, więc $\beta = 180^\circ - 48^\circ = 132^\circ$.

Kąt $\gamma$ jest wierzchołkowy do $\alpha$, więc $\gamma = 48^\circ$.

Odpowiedź: β = 132°, γ = 48°

Zadanie 19 · trudność 2/3

Proste $k$ i $l$ są równoległe i przecięte trzecią prostą. Kąt $\alpha$ przy prostej $k$ ma miarę $65^\circ$. Kąt $\beta$ leży przy prostej $l$ i jest odpowiadający do kąta $\alpha$. Kąt $\gamma$ jest przyległy do $\beta$. Oblicz miarę kąta $\gamma$.

Podpowiedź 1

Kąty odpowiadające przy prostych równoległych są równe.

Podpowiedź 2

Kąt przyległy uzupełnia do $180^\circ$.

Rozwiązanie

Kąty odpowiadające są równe, więc $\beta = 65^\circ$.

Kąt $\gamma$ jest przyległy do $\beta$, więc $\gamma = 180^\circ - 65^\circ = 115^\circ$.

Odpowiedź: 115°

Zadanie 20 · trudność 2/3

Proste $a \parallel b$ przecięto sieczną. Kąt $\alpha$ przy prostej $a$ ma miarę $(2x+10)^\circ$, a kąt $\beta$ przy prostej $b$, naprzemianległy do $\alpha$, ma miarę $(3x-20)^\circ$. Oblicz $x$ oraz miarę kąta $\alpha$. Podaj miarę $\alpha$ w stopniach.

Podpowiedź 1

Kąty naprzemianległe przy prostych równoległych są równe.

Podpowiedź 2

Rozwiąż równanie $2x+10=3x-20$.

Rozwiązanie

Z równości kątów naprzemianległych: $2x+10=3x-20$, więc $x=30$.

Zatem $\alpha = 2\cdot 30+10 = 70^\circ$ (sprawdzenie: $\beta = 90-20=70^\circ$).

Odpowiedź: x = 30, α = 70°

Zadanie 21 · trudność 2/3

Proste $m \parallel n$ przecina sieczna $s$. Jeden z kątów utworzonych przy prostej $m$ ma miarę $\alpha = 72^\circ$. Kąt $\beta$ jest wierzchołkowy do kąta odpowiadającego do $\alpha$ przy prostej $n$. Kąt $\gamma$ jest przyległy do $\beta$. Oblicz $\beta$ i $\gamma$. Podaj $\gamma$.

Podpowiedź 1

Najpierw wyznacz kąt odpowiadający do $\alpha$ przy prostej $n$.

Podpowiedź 2

Kąt wierzchołkowy ma taką samą miarę, a przyległy uzupełnia do $180^\circ$.

Rozwiązanie

Kąt odpowiadający do $\alpha$ przy $n$ ma $72^\circ$.

Kąt wierzchołkowy do niego ma też $72^\circ$, więc $\beta=72^\circ$.

Kąt $\gamma$ jest przyległy do $\beta$: $\gamma = 180^\circ-72^\circ = 108^\circ$.

Odpowiedź: β = 72°, γ = 108°

Zadanie 22 · trudność 3/3

W czworokącie $ABCD$ przekątna $AC$ spełnia warunki: $|AB|=|CD|=5$ cm, $|BC|=|DA|=7$ cm. Czy trójkąty $ABC$ i $CDA$ są przystające? Odpowiedz TAK lub NIE.

Podpowiedź 1

Zauważ, że przekątna $AC$ jest wspólnym bokiem obu trójkątów.

Podpowiedź 2

Zastosuj cechę bok-bok-bok.

Rozwiązanie

W trójkącie $ABC$ boki to $AB=5$, $BC=7$, $AC$.

W trójkącie $CDA$ boki to $CD=5$, $DA=7$, $AC$ (wspólny bok).

Wszystkie trzy pary boków są równe, więc trójkąty są przystające (cecha bok-bok-bok).

Odpowiedź: TAK

Zadanie 23 · trudność 3/3

Trójkąt $ABC$ jest równoramienny, $|AC|=|BC|$. Punkt $M$ jest środkiem podstawy $AB$. Odcinek $CM$ dzieli trójkąt na dwa trójkąty. Jeśli $|AB|=10$ cm i $|AC|=13$ cm, to jaką długość ma odcinek $CM$, jeśli wiadomo, że trójkąty $AMC$ i $BMC$ są przystające, a więc $CM\perp AB$? Podaj długość w cm.

Podpowiedź 1

Trójkąty $AMC$ i $BMC$ są przystające z cechy BBB, więc kąty przy $M$ są równe i razem dają $180^\circ$.

Podpowiedź 2

Użyj twierdzenia Pitagorasa w trójkącie $AMC$.

Rozwiązanie

Mamy $|AC|=|BC|$, $|AM|=|MB|=5$ cm i wspólny bok $CM$, więc trójkąty są przystające (BBB).

Kąty $AMC$ i $BMC$ są równe i dają razem $180^\circ$, więc każdy ma $90^\circ$.

Z twierdzenia Pitagorasa: $|CM|^2=13^2-5^2=169-25=144$, czyli $|CM|=12$ cm.

Odpowiedź: 12 cm

Treść własna Liczydła — teoria i zadania napisane od zera i sprawdzone.

Ucz się tego działu w aplikacji Interaktywnie: podpowiedzi, sprawdzanie, powtórki i korepetytor AI.