Liczydłomatematyka · webp.pl

Matematyka na co dzień — klasa 6

Matematyka przydaje się w kuchni, w sklepie, w podróży i przy remoncie. W tym dziale nauczysz się liczyć porcje, ceny, drogę i czas, czytać mapy oraz plany, a także zapisywać bardzo duże liczby. Każde zadanie rozwiążesz krok po kroku.

Jednostki masy i objętości

Gdy w zadaniu pojawiają się różne jednostki, najpierw sprowadzamy je do jednej. Dopiero potem liczymy.

Pamiętaj:

- $1\text{ kg}=1000\text{ g}$ - $1\text{ l}=1000\text{ ml}$ - $1\text{ t}=1000\text{ kg}$

Zamiana większej jednostki na mniejszą: mnożymy. Zamiana mniejszej na większą: dzielimy.

Przykład: w przepisie jest 0,75 kg mąki i 250 g cukru. Razem: $750\text{ g}+250\text{ g}=1000\text{ g}=1\text{ kg}$.

Procent z liczby, skład procentowy i wartość odżywcza

Procent to ułamek o mianowniku 100. Dlatego $25\%=\frac{25}{100}=0{,}25$.

$$\text{ilość składnika}=\text{masa produktu}\cdot\frac{\text{procent}}{100}$$

Ten wzór działa przy składzie produktów. Działa też przy wartości odżywczej. Na opakowaniu jest zwykle podane „na 100 g”. Jeśli porcja ma 150 g, mnożymy wartości przez $1{,}5$. Gdy jemy kilka produktów, dodajemy wartości z każdego z nich.

Przykład: przepis i skład

Przepis na 4 porcje naleśników: 300 g mąki, 500 ml mleka, 2 jajka. Chcemy zrobić 10 porcji.

1. Na jedną porcję: $300:4=75$ g mąki. 2. Na 10 porcji: $75\cdot10=750$ g mąki. 3. Mleko: $500:4=125$ ml, potem $125\cdot10=1250$ ml $=1{,}25$ l. 4. Jajka: $2:4=0{,}5$, potem $0{,}5\cdot10=5$ jajek.

Drugi przykład: w 400 g musli jest 15% bakalii. Bakalie: $400\cdot\frac{15}{100}=60$ g.

Droga, prędkość, czas

$$s=v\cdot t\qquad v=s:t\qquad t=s:v$$

Jednostki muszą do siebie pasować. Dla km i godzin prędkość jest w km/h.

Czas w godzinach zamieniamy na minuty: $0{,}5\text{ h}=30\text{ min}$, $0{,}25\text{ h}=15\text{ min}$.

Przykład: pociąg jedzie 180 km z prędkością 90 km/h. Czas: $t=180:90=2$ h. Jeśli odjeżdża o 14:35, przyjedzie o 16:35.

Przy podróży z kilku etapów liczymy każdy etap osobno, a potem dodajemy czasy lub koszty.

Skala mapy i plany

Skala $1:50\,000$ znaczy: 1 cm na mapie to 50 000 cm w rzeczywistości, czyli 500 m.

$$\text{rzeczywista odległość}=\text{odległość na mapie}\cdot\text{mianownik skali}$$

Przykład: na mapie w skali $1:200\,000$ dwa miasta dzieli 7 cm.

1. $7\cdot200\,000=1\,400\,000$ cm. 2. $1\,400\,000$ cm $=14\,000$ m $=14$ km.

Z planu pokoju robimy to samo. Liczymy rzeczywiste długości boków, a dopiero potem obwód i pole. Uwaga: pole nie rośnie tak jak długość. Wymiary przeliczamy najpierw, a pole liczymy z nich.

Przykład: pokój, obwód, pole i kosztorys

Na planie w skali $1:50$ pokój ma wymiary 8 cm na 6 cm.

1. Rzeczywiście: $8\cdot50=400$ cm $=4$ m oraz $6\cdot50=300$ cm $=3$ m. 2. Obwód: $2\cdot(4+3)=14$ m (np. na listwy przypodłogowe). 3. Pole podłogi: $4\cdot3=12$ m². 4. Panele po 40 zł za m²: $12\cdot40=480$ zł.

Ściany: wysokość 2,5 m, więc ich powierzchnia to $14\cdot2{,}5=35$ m². Okno 2 m² i drzwi 2 m² odejmujemy: $35-4=31$ m² do malowania.

Objętość prostopadłościanu: $V=a\cdot b\cdot c$. Pokój ma $12\cdot2{,}5=30$ m³.

Ceny, obniżki, podwyżki i budżet

Cena jednostkowa pozwala uczciwie porównać oferty:

$$\text{cena jednostkowa}=\frac{\text{cena opakowania}}{\text{masa}}$$

Najpierw sprowadź masy do tej samej jednostki.

Zmiana ceny:

$$\text{nowa cena}=\text{cena początkowa}\cdot\frac{100\pm\text{procent}}{100}$$

Plus przy podwyżce, minus przy obniżce.

Przykład 1: ser 200 g za 5,00 zł i ser 0,5 kg za 11,00 zł. Pierwszy: $5:200=0{,}025$ zł/g, czyli 25 zł/kg. Drugi: $11:0{,}5=22$ zł/kg. Drugi jest tańszy.

Przykład 2: bluza kosztuje 80 zł i jest obniżona o 30%. Nowa cena: $80\cdot\frac{70}{100}=56$ zł.

Budżet: masz 50 zł, jeden zeszyt kosztuje 3,80 zł. $50:3{,}80\approx13{,}1$, więc kupisz 13 zeszytów. Resztę zawsze sprawdź: $13\cdot3{,}80=49{,}40$ zł, reszta to 0,60 zł.

Potęgi liczby 10

Bardzo duże liczby zapisujemy skrótowo:

$10^2=100$, $10^3=1000$, $10^6=1\,000\,000$.

Wykładnik mówi, ile jest zer. Liczbę $3\,000\,000$ zapiszemy jako $3\cdot10^6$.

Z dwóch liczb o tej samej podstawie 10 większa jest ta, która ma większy wykładnik: $10^9>10^7$. Największa jest tu liczba o największej liczbie zer.

Słynny googol to $10^{100}$, czyli 1 i sto zer. To więcej, niż jest atomów w widzialnym wszechświecie? Dużo mniej: atomów jest około $10^{80}$. Googol jest zatem większy.

Przykład: $5\cdot10^4=50\,000$, a $2\cdot10^5=200\,000$. Druga liczba jest 4 razy większa.

Typowe błędy

- Mieszanie jednostek: dodawanie gramów do kilogramów bez zamiany. - Odejmowanie procentu jak liczby: obniżka o 20% od 50 zł to nie $50-20$, tylko $50-0{,}2\cdot50=40$ zł. - Pomijanie etapów w podróży z przesiadkami. - Zaokrąglanie w środku obliczeń: zaokrąglaj dopiero wynik końcowy. - Zapominanie o oknach i drzwiach przy powierzchni ścian. - Mylenie skali: w skali $1:100$ rzeczywistość jest 100 razy większa niż rysunek, nie mniejsza. - Porównywanie cen bez wspólnej jednostki.

Podsumowanie

Przed liczeniem sprowadź dane do wspólnych jednostek. Procent zamieniaj na ułamek. Przy drodze pamiętaj o trzech wzorach z $s$, $v$ i $t$. Przy mapie i planie mnóż przez mianownik skali. Przy zakupach licz cenę jednostkową i pilnuj budżetu. Dużą liczbę zapisuj jako potęgę liczby 10. Na końcu zawsze sprawdź, czy wynik jest rozsądny.

Zadania (39)

Zadanie 1 · trudność 1/3

W klasie 6a jest 25 uczniów. Wycieczkę do Krakowa wybrało 40% uczniów. Ilu uczniów wybrało wycieczkę do Krakowa?

Podpowiedź 1

Zamień 40% na ułamek: $\frac{40}{100}$.

Podpowiedź 2

Oblicz $\frac{40}{100}\cdot 25$.

Rozwiązanie

40% z 25 to $0{,}4\cdot 25$.

$0{,}4\cdot 25=10$.

Wycieczkę wybrało 10 uczniów.

Odpowiedź: 10 uczniów

Zadanie 2 · trudność 1/3

Rower kosztował 600 zł. W sklepie ogłoszono obniżkę o 15%. O ile złotych zmalała cena roweru?

Podpowiedź 1

Obniżka to 15% z 600 zł.

Podpowiedź 2

10% z 600 to 60 zł, a 5% to połowa tego.

Rozwiązanie

10% z 600 zł to 60 zł.

5% z 600 zł to 30 zł.

15% to 60 + 30 = 90 zł.

Odpowiedź: 90 zł

Zadanie 3 · trudność 1/3

Pani Ania kupiła buty za 240 zł. Za zakupy zapłaciła kartą i dostała zwrot 5% ceny. Ile złotych zwrotu otrzymała? Ile ostatecznie zapłaciła za buty?

Podpowiedź 1

Oblicz 5% z 240 zł: najpierw 10%, potem połowę.

Podpowiedź 2

Od ceny odejmij zwrot.

Rozwiązanie

10% z 240 zł to 24 zł, więc 5% to 12 zł.

Zwrot wynosi 12 zł.

Ostatecznie zapłaciła 240 − 12 = 228 zł.

Odpowiedź: zwrot 12 zł, zapłaciła 228 zł

Zadanie 4 · trudność 1/3

Do sklepu sportowego przywieziono 360 piłek. W pierwszym tygodniu sprzedano 35% piłek, a w drugim 20% wszystkich piłek. Ile piłek zostało w sklepie po dwóch tygodniach?

Podpowiedź 1

Możesz dodać procenty sprzedanych piłek: 35% + 20%.

Podpowiedź 2

Pozostało 100% − 55% = 45% piłek.

Rozwiązanie

Sprzedano łącznie 35% + 20% = 55% piłek.

Zostało 100% − 55% = 45% piłek.

45% z 360 to 0,45·360 = 162. Zostało 162 piłki.

Odpowiedź: 162 piłki

Zadanie 5 · trudność 1/3

Basia kupiła 2 kg mąki i 500 g cukru. Ile gramów zakupów kupiła w sumie?

Podpowiedź 1

1 kg = 1000 g.

Podpowiedź 2

Zamień 2 kg na gramy i dodaj 500 g.

Rozwiązanie

2 kg = 2000 g.

2000 g + 500 g = 2500 g.

Odpowiedź: 2500 g

Zadanie 6 · trudność 1/3

W lodówce stoją dwie butelki soku: jedna ma 1,5 l, a druga 750 ml. Ile mililitrów soku jest w obu butelkach razem?

Podpowiedź 1

1 l = 1000 ml.

Podpowiedź 2

Zamień 1,5 l na mililitry.

Rozwiązanie

1,5 l = 1500 ml.

1500 ml + 750 ml = 2250 ml.

Odpowiedź: 2250 ml

Zadanie 7 · trudność 1/3

Pan Marek kupił na targu 3 kg jabłek, 1 kg 250 g gruszek i 450 g śliwek. Ile kilogramów owoców kupił w sumie?

Podpowiedź 1

Zamień wszystko na gramy: 1 kg = 1000 g.

Podpowiedź 2

Dodaj masy i zamień wynik na kilogramy.

Rozwiązanie

3 kg = 3000 g, 1 kg 250 g = 1250 g.

3000 + 1250 + 450 = 4700 g.

4700 g = 4,7 kg.

Odpowiedź: 4,7 kg

Zadanie 8 · trudność 1/3

Z beczki zawierającej 10 l wody Ola nalała 3 szklanki po 250 ml oraz dzbanek o pojemności 1,2 l. Ile mililitrów wody zostało w beczce?

Podpowiedź 1

Zamień 10 l i 1,2 l na mililitry.

Podpowiedź 2

Oblicz, ile wody Ola nalała łącznie.

Rozwiązanie

10 l = 10000 ml, 1,2 l = 1200 ml.

Nalała 3·250 + 1200 = 750 + 1200 = 1950 ml.

10000 − 1950 = 8050 ml.

Odpowiedź: 8050 ml

Zadanie 9 · trudność 2/3

Przepis na naleśniki dla 4 osób wymaga 300 g mąki, 600 ml mleka i 2 jajek. Ile mililitrów mleka potrzeba na naleśniki dla 10 osób?

Podpowiedź 1

Oblicz, ile mleka przypada na 1 osobę.

Podpowiedź 2

Pomnóż wynik przez 10.

Rozwiązanie

Na 1 osobę: 600 ml : 4 = 150 ml mleka.

Na 10 osób: 150 ml · 10 = 1500 ml.

Odpowiedź: 1500 ml

Zadanie 10 · trudność 2/3

Przepis na ciasto drożdżowe wystarcza na 6 porcji i wymaga 450 g mąki oraz 90 g cukru. Ania chce upiec ciasto na 4 porcje. Ile gramów mąki i ile gramów cukru potrzebuje? Podaj ilość mąki.

Podpowiedź 1

Policz, ile mąki i cukru przypada na jedną porcję.

Podpowiedź 2

Pomnóż przez 4.

Rozwiązanie

Mąka na 1 porcję: 450 g : 6 = 75 g, cukier: 90 g : 6 = 15 g.

Na 4 porcje: mąka 75 · 4 = 300 g, cukier 15 · 4 = 60 g.

Odpowiedź: 300 g mąki i 60 g cukru

Zadanie 11 · trudność 2/3

Przepis na kompot z jabłek jest na 5 litrów wody i 2 kg jabłek, a cukru dodaje się 250 g. Janek ma tylko 1,2 kg jabłek i chce zużyć je wszystkie, zachowując proporcje przepisu. Ile litrów wody i ile gramów cukru powinien użyć? Podaj ilość cukru w gramach.

Podpowiedź 1

Oblicz, jaką częścią 2 kg jest 1,2 kg.

Podpowiedź 2

1,2 : 2 = 0,6 – pomnóż wodę i cukier przez 0,6.

Rozwiązanie

Współczynnik: 1,2 kg : 2 kg = 0,6.

Woda: 5 l · 0,6 = 3 l.

Cukier: 250 g · 0,6 = 150 g.

Odpowiedź: 3 litry wody i 150 g cukru

Zadanie 12 · trudność 2/3

W torebce znajduje się 400 g mieszanki studenckiej. Orzechy stanowią 35% masy mieszanki. Ile gramów orzechów jest w torebce?

Podpowiedź 1

Oblicz 35% z 400 g.

Podpowiedź 2

1% z 400 g to 4 g.

Rozwiązanie

1% masy mieszanki to 400 g : 100 = 4 g.

35% to 35 · 4 g = 140 g.

W torebce jest 140 g orzechów.

Odpowiedź: 140 g

Zadanie 13 · trudność 2/3

Chleb o masie 750 g zawiera 48% wody. Ile gramów wody jest w tym chlebie?

Podpowiedź 1

48% = 0,48.

Podpowiedź 2

Pomnóż 750 przez 0,48.

Rozwiązanie

48% zapisujemy jako 0,48.

750 g · 0,48 = 360 g.

W chlebie jest 360 g wody.

Odpowiedź: 360 g

Zadanie 14 · trudność 2/3

Pani Ewa ugotowała 2,5 kg dżemu. Owoce stanowią 60% masy dżemu, a cukier 38%. Ile kilogramów pozostałych składników jest w dżemie?

Podpowiedź 1

Najpierw oblicz, ile procent stanowią pozostałe składniki.

Podpowiedź 2

100% − 60% − 38% = 2%.

Rozwiązanie

Pozostałe składniki to 100% − 60% − 38% = 2%.

2% z 2,5 kg to 0,02 · 2,5 kg = 0,05 kg.

Pozostałych składników jest 0,05 kg (50 g).

Odpowiedź: 0,05 kg

Zadanie 15 · trudność 2/3

Cukiernik przygotował 12 kg ciasta. Mąka stanowi 40% masy ciasta, a masło o 15 punktów procentowych mniej niż mąka. Ile kilogramów masła użył cukiernik?

Podpowiedź 1

Masło stanowi 40% − 15% = 25% masy ciasta.

Podpowiedź 2

25% to jedna czwarta.

Rozwiązanie

Udział masła: 40% − 15% = 25%.

25% z 12 kg to 12 kg : 4 = 3 kg.

Cukiernik użył 3 kg masła.

Odpowiedź: 3 kg

Zadanie 16 · trudność 2/3

Ola jedzie rowerem ze stałą prędkością $15\ \frac{km}{h}$. Ile kilometrów przejedzie w ciągu $2$ godzin $30$ minut?

Podpowiedź 1

Zamień 2 godziny 30 minut na godziny: 2,5 h.

Podpowiedź 2

Skorzystaj ze wzoru $s = v \cdot t$.

Rozwiązanie

Czas to $2{,}5$ h.

Droga: $s = 15 \cdot 2{,}5 = 37{,}5$ km.

Ola przejedzie 37,5 km.

Odpowiedź: 37,5 km

Zadanie 17 · trudność 2/3

Pociąg ze stacji w Kielcach do Krakowa pokonuje trasę $120$ km w $1$ godzinę i $30$ minut. Jaka jest jego średnia prędkość w $\frac{km}{h}$?

Podpowiedź 1

Zamień czas na godziny: 1,5 h.

Podpowiedź 2

Skorzystaj ze wzoru $v = s : t$.

Rozwiązanie

Czas to $1{,}5$ h.

Prędkość: $v = 120 : 1{,}5 = 80$ km/h.

Odpowiedź: 80 km/h

Zadanie 18 · trudność 2/3

Pan Marek wyjechał samochodem z Poznania o godzinie $8{:}15$ i jechał ze średnią prędkością $90\ \frac{km}{h}$. Do Warszawy ma $315$ km. O której godzinie dojedzie do celu, jeśli nie będzie postojów?

Podpowiedź 1

Oblicz czas jazdy: $t = s : v$.

Podpowiedź 2

Dodaj czas jazdy do godziny wyjazdu.

Rozwiązanie

$t = 315 : 90 = 3{,}5$ h, czyli 3 h 30 min.

$8{:}15 + 3{:}30 = 11{:}45$.

Pan Marek dojedzie o 11:45.

Odpowiedź: 11:45

Zadanie 19 · trudność 2/3

Dwaj koledzy, Kuba i Tomek, mieszkają w odległości $18$ km od siebie. W sobotę o tej samej porze wyjechali rowerami naprzeciw siebie. Kuba jechał z prędkością $12\ \frac{km}{h}$, a Tomek z prędkością $15\ \frac{km}{h}$. Po ilu minutach się spotkali?

Podpowiedź 1

Jadąc naprzeciw siebie, zmniejszają odległość o $12+15$ km w każdej godzinie.

Podpowiedź 2

Podziel $18$ km przez łączną prędkość, a wynik zamień na minuty.

Rozwiązanie

Łączna prędkość zbliżania się: $12 + 15 = 27$ km/h.

Czas: $18 : 27 = \frac{2}{3}$ h.

$\frac{2}{3}$ h $= 40$ minut.

Odpowiedź: 40 minut

Zadanie 20 · trudność 2/3

Na mapie w skali 1:50 000 odległość między dwiema wsiami wynosi 6 cm (zob. rysunek). Ile kilometrów w rzeczywistości dzieli te wsie?

Podpowiedź 1

Pomnóż odległość na mapie przez mianownik skali: 6 cm · 50 000.

Podpowiedź 2

Zamień centymetry na kilometry: 100 000 cm = 1 km.

Rozwiązanie

1 cm na mapie to 50 000 cm w rzeczywistości.

6 · 50 000 cm = 300 000 cm.

300 000 cm = 3000 m = 3 km.

Odpowiedź: 3 km

Zadanie 21 · trudność 2/3

Dwa miasta są oddalone od siebie w rzeczywistości o 18 km. Jaką odległość będą miały na mapie w skali 1:300 000? Podaj wynik w centymetrach.

Podpowiedź 1

Zamień 18 km na centymetry: 18 km = 1 800 000 cm.

Podpowiedź 2

Podziel przez 300 000.

Rozwiązanie

18 km = 18 000 m = 1 800 000 cm.

Odległość na mapie: 1 800 000 : 300 000 = 6 cm.

Odpowiedź: 6 cm

Zadanie 22 · trudność 2/3

Na mapie odcinek drogi o długości 4 cm odpowiada w rzeczywistości 2 km (zob. rysunek). Jaka jest skala tej mapy? Podaj w postaci 1:n i wpisz liczbę n.

Podpowiedź 1

Zamień 2 km na centymetry: 200 000 cm.

Podpowiedź 2

Podziel 200 000 cm przez 4 cm, aby znaleźć, ile cm odpowiada 1 cm.

Rozwiązanie

2 km = 200 000 cm.

200 000 : 4 = 50 000.

Skala mapy to 1:50 000.

Odpowiedź: 1:50 000, n = 50000

Zadanie 23 · trudność 2/3

W sklepie osiedlowym jogurt naturalny w kubku 150 g kosztuje 1,80 zł, a w kubku 400 g kosztuje 4,40 zł. Który kubek jest korzystniejszy? Podaj cenę 100 g jogurtu w korzystniejszej ofercie.

Podpowiedź 1

Oblicz cenę 100 g jogurtu w każdym kubku.

Podpowiedź 2

150 g to 1,5 raza po 100 g, a 400 g to 4 razy po 100 g.

Rozwiązanie

Kubek 150 g: 1,80 zł : 1,5 = 1,20 zł za 100 g.

Kubek 400 g: 4,40 zł : 4 = 1,10 zł za 100 g.

Korzystniejszy jest kubek 400 g, cena 1,10 zł za 100 g.

Odpowiedź: Kubek 400 g; 1,10 zł za 100 g

Zadanie 24 · trudność 2/3

Sok jabłkowy kosztuje 3,90 zł za butelkę 0,75 l albo 6,40 zł za butelkę 1,6 l. Oblicz cenę 1 litra w każdej ofercie i wskaż tańszą ofertę. Podaj cenę 1 litra w tańszej ofercie.

Podpowiedź 1

Podziel cenę przez liczbę litrów.

Podpowiedź 2

3,90 : 0,75 = 390 : 75.

Rozwiązanie

Butelka 0,75 l: 3,90 zł : 0,75 l = 5,20 zł za litr.

Butelka 1,6 l: 6,40 zł : 1,6 l = 4 zł za litr.

Tańsza jest butelka 1,6 l, 4 zł za litr.

Odpowiedź: Butelka 1,6 l; 4 zł za litr

Zadanie 25 · trudność 2/3

Mąkę można kupić w trzech opakowaniach: 1 kg za 3,60 zł, 2 kg za 6,80 zł lub 5 kg za 17,50 zł. Które opakowanie jest najbardziej opłacalne? Podaj cenę 1 kg w tym opakowaniu.

Podpowiedź 1

Oblicz cenę 1 kg dla każdego opakowania.

Podpowiedź 2

17,50 : 5 to 3,50.

Rozwiązanie

1 kg: 3,60 zł za kg.

2 kg: 6,80 zł : 2 = 3,40 zł za kg.

5 kg: 17,50 zł : 5 = 3,50 zł za kg.

Najkorzystniejsze jest opakowanie 2 kg, 3,40 zł za kg.

Odpowiedź: Opakowanie 2 kg; 3,40 zł za kg

Zadanie 26 · trudność 2/3

Rower w sklepie w Poznaniu kosztował 800 zł. Z okazji wyprzedaży cenę obniżono o 15%. Ile zł kosztuje rower po obniżce?

Podpowiedź 1

Oblicz 15% z 800 zł.

Podpowiedź 2

Odejmij obniżkę od ceny początkowej.

Rozwiązanie

10% z 800 zł to 80 zł, 5% to 40 zł, więc 15% to 120 zł.

Nowa cena: 800 − 120 = 680 zł.

Odpowiedź: 680 zł

Zadanie 27 · trudność 2/3

Kurtka kosztowała 240 zł. Najpierw w listopadzie obniżono jej cenę o 25%, a potem w grudniu nową cenę obniżono jeszcze o 10%. Ile zł kosztuje kurtka po drugiej obniżce?

Podpowiedź 1

Drugą obniżkę liczysz od ceny po pierwszej obniżce.

Podpowiedź 2

Po obniżce o 25% cena to 75% ceny początkowej.

Rozwiązanie

Po pierwszej obniżce: 240 · 0,75 = 180 zł.

Po drugiej obniżce: 180 · 0,9 = 162 zł.

Odpowiedź: 162 zł

Zadanie 28 · trudność 2/3

Pani Ania kupiła w sklepie sportowym buty, których cena wynosiła 360 zł, oraz czapkę za 40 zł. Na buty była obniżka 30%, a na czapkę 50%. Ile zł zapłaciła za oba produkty?

Podpowiedź 1

Oblicz osobno nowe ceny butów i czapki.

Podpowiedź 2

Buty kosztują 70% ceny, czapka 50% ceny.

Rozwiązanie

Buty: 360 · 0,7 = 252 zł.

Czapka: 40 · 0,5 = 20 zł.

Razem: 252 + 20 = 272 zł.

Odpowiedź: 272 zł

Zadanie 29 · trudność 2/3

Telewizor kosztował 2000 zł. Cenę najpierw obniżono o 20%, a po miesiącu podwyższono o 20% w stosunku do ceny obniżonej. Ile zł kosztuje telewizor po tych zmianach i czy jest tańszy od ceny początkowej?

Podpowiedź 1

Po obniżce o 20% cena to 80% ceny początkowej.

Podpowiedź 2

Podwyżkę o 20% liczysz od nowej, niższej ceny.

Rozwiązanie

Po obniżce: 2000 · 0,8 = 1600 zł.

Po podwyżce: 1600 · 1,2 = 1920 zł.

1920 < 2000, więc telewizor jest tańszy o 80 zł.

Odpowiedź: 1920 zł, tak, jest tańszy o 80 zł

Zadanie 30 · trudność 3/3

Kasia ma 50 zł na zakup zeszytów po 3,50 zł za sztukę. Ile zeszytów może kupić najwięcej?

Podpowiedź 1

Podziel 50 przez 3,50.

Podpowiedź 2

Wynik zaokrąglij w dół do liczby całkowitej.

Rozwiązanie

Dzielimy: 50 : 3,50 = 500 : 35 = 14 reszty 10.

Można kupić tylko całe zeszyty, więc 14 sztuk (koszt 49 zł).

Odpowiedź: 14 zeszytów

Zadanie 31 · trudność 3/3

Klasa 6b zbiera pieniądze na wycieczkę do kina. Bilet kosztuje 18 zł, a do klasy należy 24 uczniów. W budżecie klasy jest 450 zł. Ilu uczniów może pójść do kina, jeśli klasa pokryje koszt biletów z budżetu? Czy starczy dla wszystkich?

Podpowiedź 1

Podziel 450 przez 18.

Podpowiedź 2

Porównaj wynik z liczbą uczniów, czyli 24.

Rozwiązanie

450 : 18 = 25, bo 18 · 25 = 450.

Można kupić 25 biletów, a potrzeba 24, więc pieniędzy starczy dla wszystkich (zostanie 18 zł).

Odpowiedź: 25 biletów, więc starczy dla wszystkich 24 uczniów

Zadanie 32 · trudność 3/3

Tomek ma 40 zł. Kupuje 3 bułki po 1,80 zł każda, a za resztę pieniędzy chce kupić jak najwięcej jogurtów po 2,60 zł. Ile jogurtów kupi?

Podpowiedź 1

Najpierw oblicz koszt bułek i odejmij od 40 zł.

Podpowiedź 2

Resztę podziel przez 2,60 i odrzuć część ułamkową.

Rozwiązanie

Bułki: 3 · 1,80 zł = 5,40 zł, zostaje 40 − 5,40 = 34,60 zł.

34,60 : 2,60 = 3460 : 260 = 13 reszty 80, bo 13 · 260 = 3380.

Tomek kupi 13 jogurtów.

Odpowiedź: 13 jogurtów

Zadanie 33 · trudność 3/3

Na urodziny Ani mama przeznaczyła 120 zł. Sok kosztuje 4,50 zł, a paczka chipsów 6 zł. Mama chce kupić 8 butelek soku i resztę pieniędzy wydać na chipsy, tak aby kupić ich jak najwięcej. Ile paczek chipsów kupi i ile złotych jej zostanie?

Podpowiedź 1

Oblicz koszt 8 butelek soku: 8 · 4,50 zł.

Podpowiedź 2

Resztę podziel przez 6 zł.

Rozwiązanie

Sok: 8 · 4,50 = 36 zł, zostaje 120 − 36 = 84 zł.

84 : 6 = 14, bo 6 · 14 = 84.

Mama kupi 14 paczek chipsów i wyda wszystkie pieniądze, reszta wynosi 0 zł.

Odpowiedź: 14 paczek chipsów, zostanie 0 zł... sprawdź: 14 paczek, reszta 0 zł

Zadanie 34 · trudność 3/3

Plan prostokątnej działki narysowano w skali 1:500. Na planie działka ma wymiary 6 cm i 4 cm (rysunek). Oblicz rzeczywisty obwód działki w metrach.

Podpowiedź 1

Zamień wymiary z planu na rzeczywiste: 1 cm na planie to 500 cm w rzeczywistości.

Podpowiedź 2

Rzeczywiste wymiary zamień na metry, potem policz obwód.

Rozwiązanie

6 cm · 500 = 3000 cm = 30 m.

4 cm · 500 = 2000 cm = 20 m.

Obwód: 2·(30 + 20) = 100 m.

Odpowiedź: 100 m

Zadanie 35 · trudność 3/3

Plan boiska w kształcie prostokąta wykonano w skali 1:1000. Na planie obwód boiska wynosi 36 cm, a jeden bok ma 10 cm (rysunek). Oblicz rzeczywiste pole boiska w arach (1 a = 100 m²).

Podpowiedź 1

Z obwodu na planie wyznacz drugi bok: 36 : 2 − 10.

Podpowiedź 2

Rzeczywiste boki: 1 cm na planie to 10 m.

Rozwiązanie

Suma sąsiednich boków na planie: 36 : 2 = 18 cm, więc drugi bok to 18 − 10 = 8 cm.

Rzeczywiste wymiary: 10 cm·1000 = 100 m oraz 8 cm·1000 = 80 m.

Pole: 100·80 = 8000 m² = 80 a.

Odpowiedź: 8 a

Zadanie 36 · trudność 3/3

Odległość Ziemi od Słońca wynosi około 150 000 000 km. Zapisz tę odległość w postaci $15\cdot 10^n$ km. Podaj wartość $n$.

Podpowiedź 1

Policz zera w liczbie 10 000 000, która powstaje po wyłączeniu 15.

Podpowiedź 2

150 000 000 = 15 · 10 000 000.

Rozwiązanie

Zapisujemy 150 000 000 = 15 · 10 000 000.

Liczba 10 000 000 ma 7 zer, więc to $10^7$.

Zatem 150 000 000 = $15\cdot 10^7$, czyli n = 7.

Odpowiedź: n = 7

Zadanie 37 · trudność 3/3

W pewnym mieście mieszka $3\cdot 10^6$ osób, a w innym $8\cdot 10^5$ osób. Ile razy więcej osób mieszka w pierwszym mieście niż w drugim? Podaj wynik jako liczbę lub ułamek niewłaściwy.

Podpowiedź 1

Zamień obie liczby na zwykłe: 3 000 000 i 800 000.

Podpowiedź 2

Podziel większą przez mniejszą.

Rozwiązanie

$3\cdot 10^6 = 3\,000\,000$, a $8\cdot 10^5 = 800\,000$.

Dzielimy: 3 000 000 : 800 000 = 30 : 8 = 15/4.

Wynik to 3,75 raza.

Odpowiedź: 3,75 raza (czyli 15/4)

Zadanie 38 · trudność 3/3

Która z liczb jest większa: $7\cdot 10^9$ czy $65\cdot 10^8$? Podaj, o ile jest większa, zapisując różnicę w postaci $a\cdot 10^8$ (podaj $a$).

Podpowiedź 1

Zapisz obie liczby z tą samą potęgą, np. $10^8$.

Podpowiedź 2

$7\cdot 10^9 = 70\cdot 10^8$.

Rozwiązanie

$7\cdot 10^9 = 70\cdot 10^8$.

Porównujemy 70 · $10^8$ i 65 · $10^8$, więc większa jest pierwsza.

Różnica: (70 − 65) · $10^8 = 5\cdot 10^8$, czyli a = 5.

Odpowiedź: a = 5 (większa jest $7\cdot 10^9$)

Zadanie 39 · trudność 3/3

Dana jest liczba $2^{10}=1024$. Pewien serwer zapisuje dziennie $4\cdot 10^{9}$ bajtów danych, a dysk ma pojemność $2\cdot 10^{12}$ bajtów. Po ilu dniach dysk zostanie dokładnie zapełniony?

Podpowiedź 1

Podziel pojemność dysku przez dzienny zapis.

Podpowiedź 2

$10^{12}:10^9=10^3$.

Rozwiązanie

Liczba dni to $(2\cdot 10^{12}):(4\cdot 10^{9})$.

Dzielimy: 2:4 = 0,5 oraz $10^{12}:10^9=10^3$.

Wynik: $0{,}5\cdot 1000=500$ dni.

Odpowiedź: 500 dni

Treść własna Liczydła — teoria i zadania napisane od zera i sprawdzone.

Ucz się tego działu w aplikacji Interaktywnie: podpowiedzi, sprawdzanie, powtórki i korepetytor AI.