Liczydłomatematyka · webp.pl

Odejmowanie liczb — klasa 2

Odejmowanie to zabieranie, porównywanie i sprawdzanie, ile brakuje. W tym dziale nauczysz się odejmować w pamięci liczby jedno-, dwu- i trzycyfrowe. Poznasz sprytne sposoby na przekraczanie progu dziesiątki oraz sposób na sprawdzanie wyniku.

Odejmowanie jako zabieranie

Masz 9 cukierków i zjadasz 4. Zostaje ich 5. Zapisujemy to tak:

$$9 - 4 = 5$$

Liczba, od której zabieramy (9), to odjemna. Liczba, którą zabieramy (4), to odjemnik. Wynik (5) to różnica.

W zapisie ogólnym: $a - b = c$. Tu $a$ jest odjemną, $b$ odjemnikiem, a $c$ różnicą.

Odejmowanie i dodawanie to przyjaciele

Jeśli z 9 zabierzesz 4 i zostanie 5, to gdy oddasz te 4 z powrotem, znów będzie 9.

$$a - b = c \quad\text{czyli}\quad c + b = a$$

Przykład: $9 - 4 = 5$, bo $5 + 4 = 9$.

Dzięki temu możesz sprawdzać wynik. Dodaj różnicę do odjemnika. Jeśli wyjdzie odjemna, wynik jest dobry.

Odejmowanie bez przekroczenia progu

Oblicz $78 - 5$.

Krok 1. Rozbij 78 na 70 i 8.

Krok 2. Odejmij jedności: $8 - 5 = 3$.

Krok 3. Dziesiątki zostają: $70 + 3 = 73$.

Odpowiedź: $78 - 5 = 73$.

Sprawdzenie: $73 + 5 = 78$. Zgadza się.

Przekroczenie progu dziesiątki: zejdź do dziesiątki

Oblicz $53 - 7$. Z 3 nie odejmiesz 7, więc zejdź do dziesiątki.

Krok 1. Odejmij tyle, by dojść do pełnej dziesiątki: $53 - 3 = 50$.

Krok 2. Ile jeszcze zostało do odjęcia? $7 - 3 = 4$.

Krok 3. Odejmij resztę: $50 - 4 = 46$.

Odpowiedź: $53 - 7 = 46$.

Sprawdzenie: $46 + 7 = 53$. Dobrze!

Dziesiątki i setki

Pełne dziesiątki. Oblicz $135 - 40$. Odejmujemy 4 dziesiątki od 3 dziesiątek w liczbie 135 (setkę zostawiamy). Łatwiej rozbić: $135 = 100 + 35$. Wtedy $35 - 40$ nie wyjdzie, więc zrób inaczej: $135 - 30 = 105$, potem $105 - 10 = 95$.

Odpowiedź: $135 - 40 = 95$.

Pełne setki. Oblicz $800 - 300$. Zasłoń zera: $8 - 3 = 5$. Dopisz zera z powrotem: 500.

Sprawdzenie: $500 + 300 = 800$.

Wieloetapowe odejmowanie

Oblicz $462 - 138$.

Krok 1. Rozbij odjemnik: $138 = 100 + 30 + 8$.

Krok 2. Odejmij setki: $462 - 100 = 362$.

Krok 3. Odejmij dziesiątki: $362 - 30 = 332$.

Krok 4. Odejmij jedności, schodząc do dziesiątki: $332 - 2 = 330$, potem $330 - 6 = 324$.

Odpowiedź: $462 - 138 = 324$.

Sprawdzenie: $324 + 138 = 462$. Zgadza się.

Typowe błędy

Zamiana kolejności. $9 - 4$ to nie to samo co $4 - 9$. W odejmowaniu kolejność ma znaczenie, w dodawaniu nie.

Wynik większy od odjemnej. Gdy zabierasz, ubywa. Różnica jest mniejsza od odjemnej, a gdy odejmujesz 0, taka sama.

Pomijanie rozbicia. Przy $53 - 7$ nie wolno liczyć $7 - 3 = 4$ i pisać 54 ani 44. Zejdź do dziesiątki.

Ignorowanie wartości miejsca. W $85 - 20$ odejmujesz dziesiątki, nie jedności. Wynik to 65, a nie 83.

Podsumowanie

- Odejmowanie to zabieranie: $a - b = c$. - Sprawdzasz dodawaniem: $c + b = a$. - Przy przekroczeniu progu: zejdź do dziesiątki, potem odejmij resztę. - Pełne dziesiątki i setki: odejmuj dziesiątki lub setki, zasłaniaj zera. - Trudne liczby rozbijaj na setki, dziesiątki i jedności. - Zawsze sprawdź wynik dodawaniem.

Zadania (24)

Zadanie 1 · trudność 1/3

Oblicz: $47 - 25$.

Podpowiedź 1

Odejmij osobno dziesiątki i jedności.

Podpowiedź 2

Jedności: 7 − 5, dziesiątki: 4 − 2.

Rozwiązanie

Odejmujemy dziesiątki: 40 − 20 = 20.

Odejmujemy jedności: 7 − 5 = 2.

Wynik: 20 + 2 = 22.

Odpowiedź: 22

Zadanie 2 · trudność 1/3

W sklepie w Kielcach było 68 zeszytów. Sprzedano 34 zeszyty. Ile zeszytów zostało?

Podpowiedź 1

Zostało tyle, ile było, minus sprzedane.

Podpowiedź 2

Jedności: 8 − 4, dziesiątki: 6 − 3.

Rozwiązanie

Zapisujemy działanie: 68 − 34.

Dziesiątki: 60 − 30 = 30, jedności: 8 − 4 = 4.

Zostało 34 zeszyty.

Odpowiedź: 34

Zadanie 3 · trudność 1/3

Oblicz: $578 - 253$.

Podpowiedź 1

Odejmuj kolejno setki, dziesiątki i jedności.

Podpowiedź 2

Żadna cyfra odjemnej nie jest mniejsza od odpowiedniej cyfry odjemnika.

Rozwiązanie

Setki: 500 − 200 = 300.

Dziesiątki: 70 − 50 = 20, jedności: 8 − 3 = 5.

Wynik: 300 + 20 + 5 = 325.

Odpowiedź: 325

Zadanie 4 · trudność 1/3

Pociąg z Krakowa do Rzeszowa miał 489 pasażerów. Na stacji w Tarnowie wysiadło 163 osoby. Ile osób jechało dalej?

Podpowiedź 1

Oblicz 489 − 163.

Podpowiedź 2

Odejmuj pisemnie: jedności, dziesiątki, setki.

Rozwiązanie

Jedności: 9 − 3 = 6.

Dziesiątki: 8 − 6 = 2, setki: 4 − 1 = 3.

Dalej jechały 326 osoby.

Odpowiedź: 326

Zadanie 5 · trudność 1/3

Oblicz: $78 - 30$.

Podpowiedź 1

Odejmij 3 dziesiątki od 7 dziesiątek.

Podpowiedź 2

Jedności zostają bez zmian.

Rozwiązanie

Liczba 78 ma 7 dziesiątek i 8 jedności.

Odejmujemy 3 dziesiątki: zostaje 4 dziesiątki i 8 jedności.

Wynik: 48.

Odpowiedź: 48

Zadanie 6 · trudność 1/3

W sklepiku szkolnym było 95 zeszytów. Sprzedano 40 zeszytów. Ile zeszytów zostało?

Podpowiedź 1

Zapisz działanie: $95 - 40$.

Podpowiedź 2

Odejmij 4 dziesiątki.

Rozwiązanie

Zapisujemy działanie: $95 - 40$.

Z 9 dziesiątek odejmujemy 4 dziesiątki, zostaje 5 dziesiątek.

Jedności bez zmian, więc zostało 55 zeszytów.

Odpowiedź: 55 zeszytów

Zadanie 7 · trudność 1/3

Oblicz: $364 - 50$.

Podpowiedź 1

Odejmuj tylko od cyfry dziesiątek: 6 dziesiątek minus 5 dziesiątek.

Podpowiedź 2

Setki i jedności nie zmieniają się.

Rozwiązanie

Liczba 364 ma 3 setki, 6 dziesiątek i 4 jedności.

Odejmujemy 5 dziesiątek: zostaje 1 dziesiątka.

Wynik: 314.

Odpowiedź: 314

Zadanie 8 · trudność 1/3

Pan Marek przejechał rowerem trasę 420 m, a potem wrócił 70 m. Oblicz $420 - 70$, aby sprawdzić, ile metrów dzieli go od startu.

Podpowiedź 1

Nie masz 7 dziesiątek do odjęcia od 2 dziesiątek, zamień jedną setkę na 10 dziesiątek.

Podpowiedź 2

Z 42 dziesiątek odejmij 7 dziesiątek.

Rozwiązanie

Liczba 420 to 42 dziesiątki.

Odejmujemy 7 dziesiątek: $42 - 7 = 35$ dziesiątek.

35 dziesiątek to 350, więc do startu zostało 350 m.

Odpowiedź: 350 m

Zadanie 9 · trudność 1/3

W sklepie szkolnym było 800 zeszytów. Sprzedano 300 zeszytów. Ile zeszytów zostało? Zasłoń zera i odejmij setki: $8 - 3$.

Podpowiedź 1

Zasłoń dwa zera na końcu każdej liczby.

Podpowiedź 2

Odejmij 8 − 3, a potem dopisz dwa zera.

Rozwiązanie

Zasłaniamy zera: z 800 i 300 zostają 8 i 3.

Obliczamy $8 - 3 = 5$, czyli 5 setek.

Wynik to 500 zeszytów.

Odpowiedź: 500

Zadanie 10 · trudność 1/3

Oblicz: $900 - 400$.

Podpowiedź 1

Zasłoń zera: 9 setek i 4 setki.

Podpowiedź 2

Odejmij 9 − 4.

Rozwiązanie

Z liczb 900 i 400 zostają 9 i 4.

$9 - 4 = 5$, więc 5 setek.

$900 - 400 = 500$.

Odpowiedź: 500

Zadanie 11 · trudność 1/3

Pani Ania miała na koncie 1000 zł. Wydała 600 zł na rower dla córki. Ile złotych jej zostało? Pamiętaj, że 1000 to 10 setek.

Podpowiedź 1

1000 to 10 setek, a 600 to 6 setek.

Podpowiedź 2

Odejmij 10 − 6.

Rozwiązanie

Zapisujemy 1000 jako 10 setek, a 600 jako 6 setek.

$10 - 6 = 4$, czyli 4 setki.

Zostało 400 zł.

Odpowiedź: 400 zł

Zadanie 12 · trudność 1/3

Na festynie w Sandomierzu przygotowano 1000 biletów. W sobotę sprzedano 350... nie, sprzedano 700 biletów, a w niedzielę 200 biletów. Ile biletów zostało?

Podpowiedź 1

Najpierw dodaj sprzedane bilety: 7 setek i 2 setki.

Podpowiedź 2

Potem odejmij od 10 setek.

Rozwiązanie

Sprzedano razem $700 + 200 = 900$ biletów.

Zasłaniamy zera: $10 - 9 = 1$ setka.

Zostało 100 biletów.

Odpowiedź: 100

Zadanie 13 · trudność 2/3

Oblicz metodą rozbicia: $63-27$. Najpierw odejmij 20, a potem 7 (rozbij 7 na 3 i 4).

Podpowiedź 1

63 − 20 = 43.

Podpowiedź 2

Odejmij od 43 najpierw 3, potem 4.

Rozwiązanie

Odejmujemy dziesiątki: $63-20=43$.

Rozbijamy 7 na 3 i 4: $43-3=40$.

Dalej $40-4=36$.

Odpowiedź: 36

Zadanie 14 · trudność 2/3

W sklepiku szkolnym było 152 zeszyty. Sprzedano 68 zeszytów. Ile zeszytów zostało? Zapisz odejmowanie i oblicz je metodą rozbicia.

Podpowiedź 1

Odejmij 60, potem 8.

Podpowiedź 2

Przy odejmowaniu 8 od 92 najpierw odejmij 2.

Rozwiązanie

Działanie: $152-68$.

$152-60=92$.

Rozbijamy 8 na 2 i 6: $92-2=90$, $90-6=84$. Zostały 84 zeszyty.

Odpowiedź: 84

Zadanie 15 · trudność 2/3

Oblicz metodą rozbicia: $425-187$.

Podpowiedź 1

Rozbij 187 na 100, 80 i 7.

Podpowiedź 2

425 − 100 = 325, 325 − 80 = 245.

Rozwiązanie

$425-100=325$.

$325-80=245$.

Rozbijamy 7 na 5 i 2: $245-5=240$, $240-2=238$.

Odpowiedź: 238

Zadanie 16 · trudność 2/3

Pani Ania jechała pociągiem 600 km trasy z Gdańska w głąb kraju. Przejechała już 357 km. Ile kilometrów jej jeszcze zostało? Oblicz metodą rozbicia: $600-357$.

Podpowiedź 1

Odejmij kolejno 300, 50 i 7.

Podpowiedź 2

600 − 300 = 300, 300 − 50 = 250.

Rozwiązanie

$600-300=300$.

$300-50=250$.

Rozbijamy 7 na 0 i 7, czyli $250-7=243$. Zostało 243 km.

Odpowiedź: 243 km

Zadanie 17 · trudność 2/3

Ola odjęła: $75 - 38 = 47$. Sprawdź wynik przez dodawanie. Czy Ola odjęła poprawnie? Odpowiedz TAK lub NIE.

Podpowiedź 1

Przy sprawdzaniu dodaj wynik i odjemnik.

Podpowiedź 2

Suma powinna być równa odjemnej, czyli 75.

Rozwiązanie

Dodajemy wynik i odjemnik: $47 + 38 = 85$.

Wyszło 85, a miało wyjść 75, więc wynik jest błędny.

Poprawnie: $75 - 38 = 37$, bo $37 + 38 = 75$.

Odpowiedź: NIE

Zadanie 18 · trudność 2/3

Tomek obliczył: $453 - 128 = 325$. Sprawdź wynik przez dodawanie. Jaką liczbę otrzymałeś w sprawdzeniu i czy wynik jest poprawny? W odpowiedzi podaj otrzymaną sumę.

Podpowiedź 1

Dodaj 325 i 128.

Podpowiedź 2

Porównaj sumę z odjemną 453.

Rozwiązanie

Dodajemy: $325 + 128 = 453$.

Suma jest równa odjemnej 453.

Zatem odejmowanie wykonano poprawnie.

Odpowiedź: 453, wynik poprawny

Zadanie 19 · trudność 2/3

W sklepie było 604 zeszyty. Sprzedano 275 zeszytów i zostało 339. Sprawdź przez dodawanie, czy rachunek jest poprawny. Odpowiedz TAK lub NIE.

Podpowiedź 1

Dodaj liczbę zeszytów, które zostały, do sprzedanych.

Podpowiedź 2

Powinno wyjść 604.

Rozwiązanie

Dodajemy: $339 + 275 = 614$.

Wyszło 614, a było 604, więc rachunek jest błędny.

Poprawnie: $604 - 275 = 329$, bo $329 + 275 = 604$.

Odpowiedź: NIE

Zadanie 20 · trudność 2/3

Basia obliczyła $820 - 467 = 363$. Sprawdź wynik przez dodawanie. Jeśli jest błędny, podaj poprawny wynik odejmowania. Jeśli jest dobry, przepisz 363.

Podpowiedź 1

Dodaj $363 + 467$ i porównaj z 820.

Podpowiedź 2

Jeśli suma jest za duża, zmniejsz wynik o różnicę.

Rozwiązanie

Sprawdzamy: $363 + 467 = 830$.

Wyszło 830 zamiast 820, więc wynik jest za duży o 10.

Poprawny wynik: $363 - 10 = 353$. Sprawdzenie: $353 + 467 = 820$.

Odpowiedź: 353

Zadanie 21 · trudność 3/3

Oblicz, rozbijając odjemnik na setki, dziesiątki i jedności: $485 - 163$.

Podpowiedź 1

Rozbij 163 na 100, 60 i 3.

Podpowiedź 2

Odejmuj kolejno: najpierw setki, potem dziesiątki, na końcu jedności.

Rozwiązanie

Rozbijamy: $163 = 100 + 60 + 3$.

$485 - 100 = 385$.

$385 - 60 = 325$.

$325 - 3 = 322$.

Odpowiedź: 322

Zadanie 22 · trudność 3/3

W sklepie papierniczym było 640 zeszytów. W poniedziałek sprzedano 130 zeszytów, a we wtorek 85. Ile zeszytów zostało po dwóch dniach?

Podpowiedź 1

Odejmij najpierw 130, potem 85.

Podpowiedź 2

85 rozbij na 80 i 5.

Rozwiązanie

Po poniedziałku: $640 - 130 = 510$.

Rozbijamy $85 = 80 + 5$.

$510 - 80 = 430$.

$430 - 5 = 425$.

Odpowiedź: 425 zeszytów

Zadanie 23 · trudność 3/3

Oblicz, rozbijając odjemnik na dziesiątki i jedności: $703 - 258$.

Podpowiedź 1

Rozbij 258 na 200, 50 i 8.

Podpowiedź 2

Przy odejmowaniu 8 od 503 pomyśl: najpierw 3, potem jeszcze 5.

Rozwiązanie

$258 = 200 + 50 + 8$.

$703 - 200 = 503$.

$503 - 50 = 453$.

$453 - 8 = 445$ (bo $453 - 3 = 450$, $450 - 5 = 445$).

Odpowiedź: 445

Zadanie 24 · trudność 3/3

Pociąg wyjechał z Krakowa z 912 pasażerami. W Tarnowie wysiadło 247 osób, a w Rzeszowie jeszcze 396 osób. Ile osób zostało w pociągu po wyjściu pasażerów w Rzeszowie?

Podpowiedź 1

Odejmij kolejno 247, a potem 396.

Podpowiedź 2

396 to 400 − 4, więc odejmij 400 i dodaj 4.

Rozwiązanie

Po Tarnowie: $912 - 247$. Rozbijamy: $912 - 200 = 712$, $712 - 40 = 672$, $672 - 7 = 665$.

Po Rzeszowie: $665 - 396$. Odejmujemy $400$: $665 - 400 = 265$.

Odjęliśmy o 4 za dużo, więc $265 + 4 = 269$.

Odpowiedź: 269 osób

Treść własna Liczydła — teoria i zadania napisane od zera i sprawdzone.

Ucz się tego działu w aplikacji Interaktywnie: podpowiedzi, sprawdzanie, powtórki i korepetytor AI.